Η δημοσίευση, τη Δευτέρα, της πολυαναμενόμενης έκθεσης των εμπειρογνωμόνων της ΕΕ για την προστασία των παιδιών στο διαδίκτυο προμηνύει αυστηρότερους κανόνες για τις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης. Η έκθεση προτείνει οι ανήλικοι κάτω των 13 ετών να έχουν μόνο «χρονικά περιορισμένη» πρόσβαση σε ορισμένες πλατφόρμες.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα θεσπίσει ένα ελάχιστο όριο ηλικίας, κάτω από το οποίο οι νέοι χρήστες του διαδικτύου δεν θα μπορούν να έχουν πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης χωρίς γονική επίβλεψη, ανακοίνωσε τη Δευτέρα η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, παρουσιάζοντας την έκθεση ομάδας εμπειρογνωμόνων που η ίδια συγκρότησε πέρυσι με στόχο την εξέταση πολιτικών για την αντιμετώπιση των κινδύνων που συνδέονται με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
«Είναι απολύτως σαφές ότι χρειαζόμαστε περιορισμούς στις πλατφόρμες που να ανταποκρίνονται στην ηλικία των παιδιών. Δεν πρόκειται για το αν τα παιδιά μπορούν να έχουν πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Πρόκειται για το αν και πότε τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μπορούν να έχουν πρόσβαση στα παιδιά μας», δήλωσε.
Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν έχει αναγάγει την ασφάλεια των παιδιών στο διαδίκτυο σε βασική προτεραιότητα της δεύτερης θητείας της και η ανακοίνωση αυτή αποτελεί ακόμη ένα βήμα σε μια πολυετή προσπάθεια αντιμετώπισης των κινδύνων που εγκυμονούν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για τη σωματική και ψυχική υγεία των ανηλίκων.
Η έκθεση που παραδόθηκε προτείνει μια πορεία δράσης για την αντιμετώπιση της πρόκλησης που αντιμετωπίζουν οι κυβερνήσεις όσον αφορά τη ρύθμιση των νέων τεχνολογιών, οι οποίες ενσωματώνονται ολοένα και περισσότερο στην καθημερινή μας ζωή.
Σύμφωνα με την ομάδα εμπειρογνωμόνων, τα αυστηρά ηλικιακά όρια από μόνα τους δεν επαρκούν. Αντί να εισηγηθούν ένα αυστηρό ελάχιστο όριο ηλικίας για την πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, οι ειδικοί προτείνουν μια σταδιακή, ηλικιακά προσαρμοσμένη προσέγγιση στη χρήση των ψηφιακών τεχνολογιών από τα παιδιά. Συγκεκριμένα, εισηγούνται τα παιδιά κάτω των δύο ετών να μην εκτίθενται καθόλου σε οθόνες. Από την ηλικία των τριών έως και των 13 ετών, τα παιδιά δεν θα πρέπει να έχουν μη επιτηρούμενη πρόσβαση σε συσκευές που συνδέονται στο διαδίκτυο, με τους γονείς, τους φροντιστές και τα σχολεία να διαδραματίζουν ενεργό ρόλο στην καθοδήγηση και την παρακολούθηση της διαδικτυακής τους δραστηριότητας.
Παρ’ όλα αυτά, αρκετά κράτη-μέλη της ΕΕ έχουν ήδη προχωρήσει σε προτάσεις για αυστηρότερα νομικά όρια ηλικίας. Η Γαλλία, για παράδειγμα, σχεδιάζει να θεσπίσει ελάχιστο όριο ηλικίας τα 15 έτη για την πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έως τον Σεπτέμβριο, ενώ η Κύπρος ήταν επίσης από τις πρώτες χώρες που συμμετείχαν νωρίτερα φέτος στο πιλοτικό πρόγραμμα εφαρμογής επαλήθευσης ηλικίας. Μέχρι στιγμής, η Εσθονία είναι το μόνο κράτος-μέλος που έχει εκφραστεί ανοιχτά κατά τέτοιων περιορισμών, ενώ η Ιταλία έχει διατυπώσει επιφυλάξεις σχετικά με την υιοθέτηση αυστηρών ηλικιακών ορίων.
Επιπλέον, η έκθεση υποστηρίζει ότι το βάρος της απόδειξης θα πρέπει να μεταφερθεί στις μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας, επαναλαμβάνοντας ένα πάγιο αίτημα οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών και υπερασπιστών των δικαιωμάτων του παιδιού. Με αυτή την προσέγγιση, οι πλατφόρμες θα υποχρεούνται να αποδεικνύουν ότι έχουν ενσωματώσει ισχυρά μέτρα προστασίας πριν οι υπηρεσίες τους καταστούν διαθέσιμες σε ανηλίκους.
Η έκθεση στρέφει την προσοχή της και σε άλλες υπηρεσίες, όπως οι συνομιλητές τεχνητής νοημοσύνης (AI companions), οι οποίες εντάσσονται στην κατηγορία που χαρακτηρίζεται ως «social media+». Χαρακτηριστικά όπως τα συστήματα αλγοριθμικών προτάσεων και η ατέρμονη κύλιση περιεχομένου (infinite scrolling) έχουν σχεδιαστεί ώστε να «μεγιστοποιούν την προσοχή του χρήστη», ενώ οι ανήλικοι δεν είναι «επαρκώς εξοπλισμένοι» για να αντιμετωπίσουν τις επιπτώσεις τους, αναφέρει το κείμενο.
Ωστόσο, ο μακροπρόθεσμος στόχος της έκθεσης είναι να καταστεί το διαδίκτυο ένας ασφαλής χώρος για όλους. Οι εμπειρογνώμονες και η πρόεδρος της Επιτροπής αναγνωρίζουν ότι η αλλαγή δεν θα επέλθει άμεσα με την επιβολή απαγορεύσεων, αλλά θεωρούν την έκθεση και την εφαρμογή των προτάσεών της ως μέρος μιας μακρόπνοης προσπάθειας.
Τέλος, η έκθεση προτείνει έναν συμβιβασμό αντί για μια οριστική λύση. Εισηγείται ως κοινή βάση για ολόκληρη την ΕΕ το όριο των 13 ετών, στο πλαίσιο ενός ευρύτερου σχεδίου για τη σταδιακή εισαγωγή των ανηλίκων στον ψηφιακό κόσμο, επιτρέποντας παράλληλα, σε ορισμένες περιπτώσεις, η γονική επίβλεψη να υπερισχύει του συγκεκριμένου ορίου.
