Δες περισσότερα άρθρα του philenews όταν αναζητάς ειδήσεις στην Google
Add philenews.com on Google
Σκανδαλώδεις και άκρως ανησυχητικές διαστάσεις λαμβάνουν οι καταγγελίες για τις πρακτικές που ακολουθούνται στα κατεχόμενα κατά την εξωσωματική γονιμοποίηση. Τουλάχιστον 30 οικογένειες από τη Βρετανία, φαίνεται να έχουν εξαπατηθεί σε σχέση με τους δότης σπέρματος και ωαρίων που επέλεξαν. Την ίδια στιγμή υπάρχουν κατηγορίες για ιατρικό προσωπικό ότι παραπλάνησε τους γονείς, σύμφωνα με δημοσίευμα του BBC, το οποίο έφερε την υπόθεση στο φως της δημοσιότητας.
Οι ανησυχίες για κύκλωμα γύρω από τις εξωσωματικές γονιμοποιήσεις στα κατεχόμενα, εντείνονται, παράλληλα, και από την υπόθεση σύλληψης ενός άνδρα, τον περασμένο Μάιο, στο παράνομο αεροδρόμιο της Τύμπου, ο οποίος μετέφερε παρανόμως τέσσερα ανθρώπινα έμβρυα.
Τουλάχιστον 30 παιδιά, τα περισσότερα από τα οποία είναι Βρετανοί, εκφράζονται φόβοι ότι συνελήφθησαν μέσω θεραπείας εξωσωματικής γονιμοποίησης στα κατεχόμενα, με τη χρήση λανθασμένων δοτών σπέρματος ή ωαρίων.
Σε κάθε περίπτωση, οι γονείς υποψιάζονται ότι δεν χρησιμοποιήθηκαν οι δότες που οι ίδιοι είχαν επιλέξει.
Ο αριθμός αυτός αποτελεί ένα από τα νέα ευρήματα έρευνας του BBC, η οποία νωρίτερα φέτος είχε αποκαλύψει τις πρώτες επτά περιπτώσεις.
Όλοι οι γονείς αναφέρουν ότι είχαν επιλέξει προσεκτικά ανώνυμους δότες βάσει πληροφοριών όπως το ιατρικό ιστορικό, η εμφάνιση, η προσωπικότητα, η εκπαίδευση και τα ενδιαφέροντά τους.
Ωστόσο, εκφράζουν ανησυχίες ότι το σπέρμα ή τα ωάρια των δοτών που είχαν ζητήσει ενδέχεται να μην χρησιμοποιήθηκαν στις θεραπείες γονιμότητας στις οποίες υποβλήθηκαν.
Τα μισά από τα 30 παιδιά γεννήθηκαν έπειτα από διαδικασίες σε μία κλινική, το Dogus IVF Centre.
«Είναι απολύτως σκανδαλώδες», δήλωσε μία από τις μητέρες, η Ρέιτσελ, η οποία πληροφορήθηκε πρόσφατα ότι στην περίπτωσή της χρησιμοποιήθηκε διαφορετικός δότης σπέρματος από εκείνον που είχε επιλέξει στην κλινική.
Τρία πρόσωπα –η δρ Firdevs Uguz Tip, ο δρ Sevket Alpturk και η συντονίστρια ασθενών Julie Hodson– είχαν εμπλακεί στη φροντίδα πολλών από αυτούς τους ασθενείς στο Dogus.
Οι γονείς υποψιάζονται ότι τα συγκεκριμένα μέλη του προσωπικού ενδέχεται να τους παραπλάνησαν. Η Firdevs αρνείται οποιαδήποτε παρατυπία, ενώ ούτε ο Alpturk ούτε η Hodson απάντησαν στις ερωτήσεις του BBC.
Το BBC πληροφορήθηκε επίσης ότι η μεγαλύτερη τράπεζα σπέρματος στον κόσμο, η Cryos International, έχει θέσει την κλινική Dogus σε «μαύρη λίστα» από το 2016.
Στα κατεχόμενα –μια περιοχή όπου δεν εφαρμόζεται η νομοθεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και η οποία αναγνωρίζεται νομικά μόνο από την Τουρκία– οι κλινικές υπόκεινται σε χαλαρή εποπτεία και υπόσχονται στους ασθενείς χαμηλές τιμές, υψηλά ποσοστά επιτυχίας και ευρεία επιλογή δοτών σπέρματος και ωαρίων.
Πρόκειται για έναν από τους δημοφιλέστερους προορισμούς για Βρετανούς που αναζητούν θεραπεία γονιμότητας στο εξωτερικό.
Το BBC είχε αποκαλύψει για πρώτη φορά το διαφαινόμενο σκάνδαλο τον Μάρτιο, όταν μια μικρή ομάδα γονέων φαινόταν να έχει παραπλανηθεί σχετικά με τους δότες.
Απαντώντας στις καταγγελίες, το «υπουργείο Υγείας» στα κατεχόμενα ανέφερε ότι είχε αρχίσει επίσημη έρευνα. Ωστόσο, δεν απάντησε στα επανειλημμένα αιτήματα του BBC για περισσότερες πληροφορίες.
Έκτοτε, περισσότεροι γονείς επικοινώνησαν με το BBC και οι ιστορίες τους παρουσιάζουν ανησυχητικές ομοιότητες.
Η πλειονότητα δήλωσε ότι οι κλινικές που είχαν χρησιμοποιήσει τους είχαν υποσχεθεί ελεγμένους, υγιείς δότες από τη Δυτική Ευρώπη, αλλά ότι άρχισαν να υποψιάζονται πως κάτι δεν πήγαινε καλά μετά τη γέννηση των παιδιών τους.
Έντεκα από τα 30 παιδιά έχουν πλέον υποβληθεί σε εμπορικά τεστ DNA, τα οποία δείχνουν ότι έχουν κληρονομήσει γενετική καταγωγή από την Τουρκία ή γειτονικές χώρες.
Αυτό υποδηλώνει ότι οι δότες που είχαν ζητήσει οι γονείς τους δεν χρησιμοποιήθηκαν.
Η πλειονότητα των παιδιών που έχουν υποβληθεί σε τεστ DNA συνελήφθησαν μέσω εξωσωματικής γονιμοποίησης μεταξύ 2012 και 2024 στην κλινική Dogus.
Οι οικογένειες έχουν μείνει με αναπάντητα ερωτήματα σχετικά με το ποιοι είναι οι πραγματικοί δότες των παιδιών τους και ποιο είναι το ιατρικό ιστορικό τους.
«Οι αναφορές αυτές είναι βαθιά ανησυχητικές», δήλωσε η Laura Bridgens, ιδρύτρια της φιλανθρωπικής οργάνωσης Donor Conceived UK. «Είναι θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα ενός ανθρώπου που έχει συλληφθεί με τη βοήθεια δότη να γνωρίζει την αλήθεια για την προέλευσή του».
Λάθος δότης σπέρματος
Η Ρέιτσελ αναφέρει ότι για χρόνια αναρωτιόταν κατά πόσο είχε χρησιμοποιηθεί λάθος δότης σπέρματος κατά τη θεραπεία της στο Dogus IVF Centre.
Αφού διάβασε το πρώτο δημοσίευμα του BBC, η ίδια και ο 13χρονος γιος της, Τζόνα, που συνελήφθη με τη βοήθεια δότη, αποφάσισαν να κάνουν τεστ DNA και τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι φόβοι της ήταν βάσιμοι.
«Πίστευα ότι η κλινική είχε κάνει ένα μεμονωμένο λάθος», δήλωσε. Όμως τώρα, αφού ενημερώθηκε από το BBC ότι έχουν παρουσιαστεί και άλλες οικογένειες, είπε πως «φαίνεται ότι πρόκειται για κάτι πολύ μεγαλύτερο και πολύ πιο παραπλανητικό».
Η Ρέιτσελ επέλεξε το Dogus το 2012 λόγω μιας «εξυπηρετικής και φιλικής» συντονίστριας ασθενών, της Julie Hodson, ο ρόλος της οποίας ήταν να λειτουργεί ως σύνδεσμος μεταξύ της Ρέιτσελ και της δρος Firdevs Uguz Tip –γνωστής επαγγελματικά ως Dr Firdevs– η οποία πραγματοποιούσε τη θεραπεία της.
Η Ρέιτσελ, η οποία ήταν τότε 39 ετών, χρειαζόταν δότη σπέρματος, ώστε τα ωάριά της να γονιμοποιηθούν σε εργαστήριο και να δημιουργηθεί έμβρυο, το οποίο στη συνέχεια θα εμφυτευόταν στη μήτρα της.
Το πακέτο εξωσωματικής γονιμοποίησης κόστιζε περίπου €4.000 –περίπου £3.200 τότε–, σημαντικά φθηνότερα από αντίστοιχη θεραπεία στο Ηνωμένο Βασίλειο, και περιλάμβανε σπέρμα δότη από τη μεγαλύτερη τράπεζα σπέρματος στον κόσμο, την Cryos International στη Δανία.
Η Ρέιτσελ επέλεξε έναν ανώνυμο Δανό δότη σπέρματος μέσω της ιστοσελίδας της Cryos. Στο προφίλ του εμφανιζόταν ως Ditto –όχι το πραγματικό του όνομα– και ανέφερε ότι θα ήταν πρόθυμος οποιοδήποτε παιδί είχε γεννηθεί από το σπέρμα του να πληροφορηθεί την ταυτότητά του όταν συμπλήρωνε το 18ο έτος της ηλικίας του.
«Ήθελα οποιοδήποτε παιδί μου να έχει την επιλογή να μπορεί να επικοινωνήσει με τον δότη», δήλωσε η Ρέιτσελ. «Για ένα παιδί που προσπαθεί να καταλάβει ποιος είναι και ποια είναι η θέση του στον κόσμο, αυτό θα μπορούσε να είναι πραγματικά σημαντικό».
Αρκετοί συντονιστές ασθενών στην κλινική εξωσωματικής, μεταξύ αυτών και η Hodson, είπαν στη Ρέιτσελ ότι η Firdevs θα διευθετούσε την παραγγελία του σπέρματος του δότη.
Η Ρέιτσελ ταξίδεψε στα κατεχόμενα για τη θεραπεία γονιμότητας και έμεινε έγκυος λίγο αργότερα.
Όπως αναφέρει, άρχισε να ανησυχεί για πρώτη φορά ότι ο Ditto δεν ήταν ο δότης όταν συντονιστές ασθενών, μεταξύ αυτών και η Hodson, αρνήθηκαν επανειλημμένα να της αποστείλουν ιατρική έκθεση που να επιβεβαιώνει ότι είχε χρησιμοποιηθεί το σπέρμα του.
Όταν γεννήθηκε ο Τζόνα, η φυσική του εμφάνιση δημιούργησε επίσης ερωτήματα, καθώς διέφερε σημαντικά τόσο από τη δική της όσο και από εκείνη που περιγραφόταν στο προφίλ του Ditto.
Τώρα, έπειτα από 13 χρόνια αβεβαιότητας, τα τεστ DNA της Ρέιτσελ και του Τζόνα δείχνουν ότι είναι βιολογικός της γιος, αλλά ότι ο Ditto δεν ήταν ο δότης σπέρματος.
Αφού εξέτασε τα αποτελέσματα του DNA, το BBC News επικοινώνησε με την Cryos, η οποία αναφέρει ότι δεν έχει κανένα αρχείο που να δείχνει ότι παρέδωσε ποτέ σπέρμα στην κλινική Dogus. Αυτό, παρά το γεγονός ότι το Dogus διαφήμιζε για πολλά χρόνια τη συνεργασία του με την τράπεζα σπέρματος ως βασικό πλεονέκτημά του.
Το στοιχείο αυτό ενισχύει περαιτέρω την πεποίθηση αρκετών οικογενειών ότι εξαπατήθηκαν ως προς τους πραγματικούς δότες σπέρματος που χρησιμοποιήθηκαν στις θεραπείες τους.
Ενδέχεται να υπάρχουν πολύ περισσότερες περιπτώσεις.
Η Ρέιτσελ λέει ότι όσα έχουν αποκαλυφθεί δεν αλλάζουν σε τίποτα την αγάπη που έχει για τον Τζόνα. Αυτό που την αναστατώνει περισσότερο, ωστόσο, είναι ότι ο Τζόνα ενδέχεται να έχει χάσει τη δυνατότητα να επικοινωνήσει στο μέλλον με τον δότη του.
Επίσης, δεν γνωρίζει εάν ο πραγματικός του δότης έχει χρησιμοποιηθεί και σε άλλες θεραπείες εξωσωματικής. «Δεν θα μου προκαλούσε έκπληξη αν υπήρχαν κάπου γενετικά αδέλφια του», προσθέτει.
Αμέλεια ή εξαπάτηση;
Όταν το BBC παρουσίασε τα ευρήματα της τελευταίας του έρευνας σε σειρά ειδικών στον τομέα της γονιμότητας, εκείνοι δήλωσαν σοκαρισμένοι από το ενδεχόμενο να επηρεάζονται 30 παιδιά.
Η κατά λάθος χρήση λανθασμένου δότη κατά τη διάρκεια μιας διαδικασίας εξωσωματικής γονιμοποίησης είναι εξαιρετικά σπάνια, ανέφεραν, και το γεγονός ότι ένα λάθος τέτοιας έκτασης φαίνεται να συνέβη επανειλημμένα παραπέμπει σε «αμέλεια» ή «εξαπάτηση».
Σύμφωνα με τη British Fertility Society, αυτό υποδηλώνει ένα «συστημικό πρόβλημα που ξεπερνά έναν μεμονωμένο ασυνείδητο γιατρό και μία μεμονωμένη προβληματική κλινική».
Από τις 15 περιπτώσεις που συνδέονται με το Dogus, τρία μέλη του προσωπικού εμφανίζονται επανειλημμένα.
Ο δρ Sevket Alpturk είναι ο ιδιοκτήτης και «υπεύθυνος διευθυντής» της κλινικής, ρόλος που, σύμφωνα με την «κυβέρνηση» στα κατεχόμενα, περιλαμβάνει την έγκριση όλων των διαδικασιών και δραστηριοτήτων.
Είχε αναλάβει τη θεραπεία των γονέων έξι παιδιών στο Dogus, οι οποίοι δήλωσαν στο BBC ότι υποψιάζονται πως ενδέχεται να χρησιμοποιήθηκαν λάθος δότες σπέρματος ή ωαρίων.
Ο Alpturk είναι ο ιδιοκτήτης του Dogus IVF Centre.
Το BBC έθεσε τις καταγγελίες αυτές στον Alpturk, αλλά εκείνος δεν απάντησε στις ερωτήσεις του.
Τα άλλα εννέα παιδιά που συνδέονται με το Dogus είχαν περιπτώσεις τις οποίες χειρίστηκε η Firdevs. Ωστόσο, η ίδια αναφέρει ότι ο Alpturk ήταν υπεύθυνος για την έγκριση των διαδικασιών στην κλινική και αρνείται ότι παραπλάνησε ποτέ ασθενείς.
Η Firdevs ήταν επίσης η γιατρός σε ακόμη εννέα παρόμοιες περιπτώσεις, σε δύο άλλες κλινικές, μετά την αποχώρησή της από το Dogus το 2015.
Η πλειονότητα αυτών των περιπτώσεων σημειώθηκε στο Miracle IVF, το οποίο σήμερα διευθύνει. Η ίδια επιμένει ότι η κλινική συμμορφωνόταν πάντοτε με τη νομοθεσία. Αναφέρει επίσης ότι οι ασθενείς της υπογράφουν έντυπα συγκατάθεσης στα οποία εξηγείται ο τρόπος επιλογής των δοτών, ωστόσο πολλοί από τους γονείς με τους οποίους μίλησε το BBC δηλώνουν ότι δεν είχαν ενημερωθεί επαρκώς.
Η Firdevs εργάζεται στο Miracle IVF από το 2019.
Το τελευταίο πρόσωπο που συνδέεται με πολλές από τις περιπτώσεις του Dogus ήταν η Julie Hodson, η οποία αποτελούσε το βασικό σημείο επαφής για τους περισσότερους Βρετανούς ασθενείς.
Σε μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προς ασθενείς ανέφερε επανειλημμένα ότι η Firdevs θα παρήγγελλε για λογαριασμό τους σπέρμα από την τράπεζα Cryos.
Ωστόσο, η Firdevs δήλωσε στο BBC ότι η προμήθεια σπέρματος δεν αποτελούσε μέρος των καθηκόντων της και ότι δεν γνώριζε πως οι ασθενείς ενημερώνονταν για το αντίθετο.
Η Hodson ήταν μία από τις συντονίστριες ασθενών του Dogus.
Το BBC ρώτησε τη Hodson κατά πόσο παρέλειψε σκόπιμα να προχωρήσει σε παραγγελίες από την Cryos ή δεν διαβίβασε τα αιτήματα των ασθενών στο προσωπικό του Dogus, ωστόσο δεν απάντησε σε καμία από τις προσπάθειες επικοινωνίας.
Τόσο η Hodson όσο και η Firdevs έχουν επίσης κατηγορηθεί ότι απέρριπταν ή αγνοούσαν ασθενείς όταν εκείνοι επικοινωνούσαν μαζί τους εκφράζοντας ανησυχίες ότι είχαν χρησιμοποιηθεί λάθος δότες.
Απαντώντας στα ευρήματα της έρευνας, ο διευθύνων σύμβουλος της Cryos, Ole Schou, δήλωσε «σοκαρισμένος από το πόσες οικογένειες ενδέχεται να έχουν επηρεαστεί».
Η τράπεζα σπέρματος αποκάλυψε στο BBC ότι είχε θέσει το Dogus σε «μαύρη λίστα» το 2016, λόγω ανησυχίας ότι η κλινική δεν είχε παραγγείλει σπέρμα από την Cryos για έναν ασθενή, παρότι είχε δηλώσει ότι θα το έκανε.
Η τράπεζα σπέρματος έχει πλέον αναστείλει επίσης τη συνεργασία της με τη Firdevs και το Miracle IVF μέχρι να ολοκληρωθεί η έρευνα της «κυβέρνησης» στα κατεχόμενα.
Η Firdevs αναφέρει ότι έχει πλέον απαλλαγεί από οποιαδήποτε κατηγορία περί παραβίασης της νομοθεσίας, όμως το BBC δεν μπόρεσε να επιβεβαιώσει τον ισχυρισμό αυτό με το «υπουργείο Υγείας» στα κατεχόμενα.
Λεπτομέρειες για οργανώσεις που προσφέρουν ενημέρωση και υποστήριξη για θέματα υπογονιμότητας είναι διαθέσιμες μέσω της BBC Action Line.
Ενδέχεται να μη γίνει ποτέ γνωστό ποιος ήταν τελικά υπεύθυνος για το γεγονός ότι χρησιμοποιήθηκαν λάθος δότες στις θεραπείες των γονέων.
Για μεγάλο μέρος της ζωής του, ο Τζόνα πίστευε ότι ήταν κατά το ήμισυ Δανός. Ωστόσο, τα τεστ DNA αποκάλυψαν ότι έχει τουρκική και νοτιοευρωπαϊκή καταγωγή.
«Ευτυχώς, ο Τζόνα ενθουσιάστηκε που έμαθε περισσότερα για την καταγωγή του», δήλωσε η Ρέιτσελ.
«Ακόμη κι έτσι, αυτό που συνέβη δεν είναι αποδεκτό. Είναι κάτι τεράστιο και θα μπορούσε να ήταν απολύτως τραυματικό για εκείνον».
Πληροφορίες από το BBC
