Δες περισσότερα άρθρα του philenews όταν αναζητάς ειδήσεις στην Google
Add philenews.com on GoogleΑνοιχτό παραμένει το ενδεχόμενο νέων στρατιωτικών επιχειρήσεων των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν, σύμφωνα με δημοσιεύματα που κάνουν λόγο για σχετικά σχέδια στο άμεσο μέλλον. Παρότι ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δεν φαίνεται να βιάζεται να λάβει οριστική απόφαση, μια ενδεχόμενη κίνηση της Τεχεράνης θα μπορούσε να επιταχύνει τις εξελίξεις και να τον οδηγήσει σε αποφάσεις.
Το Ιράν φέρεται να ετοιμάζεται να επιχειρήσει να «σπάσει» τον ναυτικό αποκλεισμό που επιβάλλουν οι αμερικανικές δυνάμεις στα λιμάνια της χώρας τις επόμενες ημέρες. Ο λόγος; Η επιδεινούμενη οικονομική κατάσταση της χώρας καθώς ο αποκλεισμός έχει εμποδίσει το Ιράν να διοχετεύσει σημαντικές ποσότητες αργού πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο στις παγκόσμιες αγορές.
Το Ιράν έχει καταφέρει να παρακάμψει τμήματα του αποκλεισμού, αλλά η αποκατάσταση των εξαγωγών αργού σε μεγάλη κλίμακα αποτελεί πολύ μεγαλύτερη πρόκληση.
Παράλληλα, η χώρα αντιμετωπίζει υψηλό πληθωρισμό, αύξηση του κόστους διαβίωσης και συνεχιζόμενη υποτίμηση του νομίσματός της ως αποτέλεσμα της αδυναμίας της να διακινήσει σημαντικές ποσότητες αργού πετρελαίου.
Η Τεχεράνη αναζητά έτσι τρόπους για να μπορέσει να βγάλει εκτός χώρας τις εξαγωγές πετρελαίου της, με τους Φρουρούς της Επανάστασης του Ιράν να προειδοποιούν επανειλημμένα για αντίποινα σε περίπτωση επιθέσεων κατά των ιρανικών πλοίων.
Και μέσα σε όλα αυτά, οι Ηνωμένες Πολιτείες έλαβαν νέα μέτρα για να περιορίσουν περαιτέρω τυχόν ιρανικές προσπάθειες εξαγωγής πετρελαίου από τη χώρα. Έτσι, στις 18 Νοεμβρίου ανακοινώθηκε ότι ο αποκλεισμός θα περιλαμβάνει πλέον και πλοία που έχουν παραλάβει φορτίο μέσω μεταφόρτωσης από πλοίο σε πλοίο, προερχόμενο από σκάφος που μετέφερε φορτίο το οποίο είχε φορτωθεί σε ιρανικό λιμένα ή κατά μήκος των ιρανικών ακτών.
Με αυτή την κίνηση, οι ΗΠΑ προσπαθούν να κλείσουν ένα «παραθυράκι» που επέτρεπε σε ορισμένα ιρανικά πετρελαιοειδή προϊόντα να φτάνουν στις διεθνείς αγορές, παρά τον αποκλεισμό που επιβάλλει η Ουάσιγκτον από τα μέσα Ιουλίου.
Επομένως η οικονομική κατάσταση του Ιράν επιβάλλει με ένα τρόπο στο καθεστώς την ανάληψη δράσης, κάτι που φέρνει στο τραπέζι την επιχείρηση άρσης του αποκλεισμού, σενάριο που ήδη ζητούν οι σκληροπυρηνικοί.
Μάλιστα, κατά το Hamshahri, το οποίο συνδέεται με τον Δήμο της Τεχεράνης, το Ιράν έχει ήδη συγκεντρώσει 14 δεξαμενόπλοια στο νησί Χαργκ, για την επιχείρησή του να «σπάσει» τον αποκλεισμό.
Ωστόσο, όπως επισημαίνουν οι αναλυτές του Ινστιτούτο για τη Μελέτη του Πολέμου (ISW), όποια απόπειρα παραβίασης του αποκλεισμού από την πλευρά του Ιράν ενέχει σημαντικούς βαθμούς κινδύνου.
Η παραβίασή του, εξηγούν, θα αναγκάσει τις Ηνωμένες Πολιτείες είτε να σταματήσουν δια της βίας όσους επιχειρήσουν να τον παραβιάσουν είτε να τους επιτρέψουν να περάσουν, γεγονός που καθιστά τον αποκλεισμό αναποτελεσματικό και, κατά συνέπεια, άκυρο.
Οι αναλυτές επισημαίνουν ότι, αν και είναι απίθανο το Ιράν να σπάσει τον αποκλεισμό με στρατιωτικά μέσα, θα μπορούσε να επιδιώξει να καταστήσει την επιβολή του πολιτικά και οικονομικά δαπανηρή για την Ουάσιγκτον, αυξάνοντας τον κίνδυνο μιας ευρύτερης περιφερειακής σύγκρουσης.
Το ιδανικό σενάριο για το ιρανικό καθεστώς, αναφέρουν οι αναλυτές του ISW, θα ήταν να επιτραπεί η διέλευση των πλοίων, προκειμένου να αποφευχθεί η αναζωπύρωση της σύγκρουσης.
Το Ιράν, σημειώνουν οι αναλυτές του ISW, ενδέχεται να εκτιμά ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν είναι διατεθειμένες να επιτρέψουν την παραβίαση του αποκλεισμού (και τις συνέπειες που αυτή συνεπάγεται). Σε αυτή την περίπτωση, το Ιράν θα απαντούσε εξαπολύοντας επιθέσεις εναντίον υποδομών στις χώρες του Κόλπου.
Το πρακτορείο Fars, το οποίο συνδέεται με τους Φρουρούς της Επανάστασης, υποστήριξε στις 18 Νοεμβρίου ότι το Ιράν θα πρέπει να στείλει νηοπομπή δεξαμενόπλοιων και να προχωρήσει σε αντίποινα κατά ενεργειακών και τεχνολογικών υποδομών στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τη Σαουδική Αραβία και το Κατάρ, εάν οι αμερικανικές δυνάμεις επιβάλουν τον αποκλεισμό και ανακόψουν τη νηοπομπή.
Αν και δεν έχουν ανακοινωθεί επίσημα σχέδια για κάποια αποστολή, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί δήλωσε την Παρασκευή ότι η Τεχεράνη θα «σπάσει» τον αποκλεισμό.
Αυτές οι επιθέσεις θα μπορούσαν να αυξήσουν σημαντικά το στρατιωτικό και πολιτικό κόστος που συνεπάγεται για τις ΗΠΑ η διατήρηση του αποκλεισμού, ακόμη και αν δεν μπει τέλος σε αυτόν. Έτσι, το Ιράν πιθανώς ποντάρει στις πιέσεις που εκτιμάται πως θα ασκήσουν οι χώρες του Κόλπου εφόσον δεχθούν επιθέσεις ή βρεθούν μπροστά στην απειλή για την εξαπόλυσή τους.
Κατά τους αναλυτές του ISW, το Ιράν φαίνεται να εκτιμάει ότι η απειλή αυτή θα αναγκάσει τα κράτη του Κόλπου να πιέσουν τις Ηνωμένες Πολιτείες να επιτρέψουν τη διέλευση των ιρανικών δεξαμενόπλοιων. Συνεπώς, οι ιρανικές απόπειρες παραβίασης του αποκλεισμού θέτουν τις Ηνωμένες Πολιτείες αντιμέτωπες με μια σειρά διλημμάτων: είτε την κατάρρευση του αποκλεισμού είτε την επιστροφή σε έναν πόλεμο που συνεπάγεται ανεπιθύμητο πολιτικό κόστος για τις ΗΠΑ, καθώς θα δοκίμαζε τις σχέσεις τους με τους συμμάχους τους στον Κόλπου.
Μέχρι στιγμής, κατά τις πρόσφατες ιρανικές επιθέσεις εναντίον κρατών του Κόλπου, και συγκεκριμένα του Μπαχρέιν, όπως παρατηρεί ο Ρομπ Γκάιστ Πίνφολντ του King’s College του Λονδίνου, η Ουάσιγκτον φαίνεται να προσπαθεί να κρατήσει τις ισορροπίες, απαντώντας μεν αλλά χωρίς να προκαλέσει νέα μεγάλη στρατιωτική κλιμάκωση.
«Οι Αμερικανοί έχουν αποφασίσει ότι ο αποκλεισμός, και όχι η επιστροφή σε χρήση ένοπλης βίας ή σε στρατιωτική εκστρατεία, είναι ο τρόπος για να νικήσουν ουσιαστικά το Ιράν και να το φέρουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων», είπε χαρακτηριστικά στο Al Jazeera.
Αν όμως η Τεχεράνη δεν υπολογίζει σωστά, τότε οι ΗΠΑ θα αντιδράσουν στρατιωτικά, στην καλύτερη, καταστρέφοντας το στόλο των δεξαμενόπλοιων του Ιράν και, στην χειρότερη, προχωρώντας σε νέες στρατιωτικές επιχειρήσεις μεγάλης κλίμακας από τις ΗΠΑ. Ή και τα δύο.
«Πρόκειται ενδεχομένως για ένα από τα πιο επικίνδυνα σενάρια κλιμάκωσης που έχουμε δει τις τελευταίες εβδομάδες», όπως το έθεσε μιλώντας στο Al Jazeera ο Αντρέας Κριγκ του King’s College του Λονδίνου. Κατά τον ίδιο, εάν οι ΗΠΑ επιτεθούν κατά των πλοίων του Ιράν, πιθανώς η Τεχεράνη θα προχωρήσει σε αντίποινα κατά των ενεργειακών υποδομών στον Κόλπο.«Μια αντιπαράθεση που θα αφορούσε ιρανικά δεξαμενόπλοια θα δημιουργούσε μία ακόμη κρίσιμη κατάσταση, ιδίως εάν οι αμερικανικές δυνάμεις καταστρέψουν κάποιο πλοίο ή προκαλέσουν σημαντικές απώλειες», πρόσθεσε.
Το Ιράν θα μπορούσε να αντιδράσει στοχεύοντας ενεργειακές υποδομές στον Κόλπο, επιδιώκοντας να καταδείξει ότι οι γείτονές του δεν μπορούν να συνεχίσουν να εξάγουν πετρέλαιο, όσο η Τεχεράνη παραμένει αποκλεισμένη από τις διεθνείς αγορές, σημείωσε ο Κριγκ. «Τα στενά του Ορμούζ και του Μπαμπ ελ Μαντέμπ θα μετατρέπονταν σε αλληλένδετα μέτωπα, σε μια προσπάθεια αποκατάστασης της ισορροπίας του οικονομικού πόνου», συνέχισε.
Την ίδια ώρα, ωστόσο, ο Κριγκ προειδοποίησε ότι μια τέτοια στρατηγική θα μπορούσε να φέρει τα αντίθετα αποτελέσματα, αποξενώνοντας τις κυβερνήσεις του Κόλπου, οι οποίες αυτή τη στιγμή πιέζουν την Ουάσιγκτον να μην προχωρήσει σε άλλη μεγάλη επίθεση.
Σε κάθε περίπτωση, η προθυμία του Ιράν να πάρει όλο αυτό το ρίσκο υποδεικνύει τον βαθμό στον οποίο το καθεστώς αντιλαμβάνεται την τρέχουσα οικονομική κατάσταση ως δεινή και μη βιώσιμη, εκτιμούν, από την πλευρά τους, οι αναλυτές του ISW.
Και ο Κριγκ φαίνεται πως συμφωνεί. «Όσο πιο επιτυχής καθίσταται ο αποκλεισμός, τόσο μεγαλύτερο γίνεται το κίνητρο του Ιράν να κλιμακώσει, αντί να συνεχίσει να επωμίζεται το κόστος», αναφέρει, προειδοποιώντας ότι ο κίνδυνος είναι μια επιχείρηση, που αποσκοπεί στο να δοκιμάσει την αμερικανική αποφασιστικότητα, να αποτελέσει την αφορμή για έναν ακόμη περιφερειακό πόλεμο.