Δες περισσότερα άρθρα του philenews όταν αναζητάς ειδήσεις στην Google
Add philenews.com on GoogleΕπικίνδυνα παιχνίδια με την υγεία τους παίζουν έφηβοι μέσα από μια νέα διαδικτυακή τάση που υπόσχεται περισσότερα εκατοστά ύψους, με τη χρήση ισχυρών φαρμάκων.
Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, όπου οι συζητήσεις για το λεγόμενο «heightmaxxing» έχουν πάρει διαστάσεις σε Ευρώπη και Αμερική, στο προσκήνιο έχει βρεθεί ένα αντικαρκινικό φάρμακο, το οποίο συνδέθηκε με εντυπωσιακή αύξηση του ύψους παιδιών που υποβάλλονταν σε θεραπεία για όγκους του εγκεφάλου.
Πίσω, ωστόσο, από τα επιπλέον εκατοστά κρύβεται μια πολύ διαφορετική πραγματικότητα. Παιδί που όντως ψήλωσε 14,3 εκατοστά σε μόλις εννέα μήνες χρειάστηκε τελικά χειρουργική επέμβαση λόγω σοβαρής επιπλοκής, με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων (ΕΜΑ), να παρεμβαίνει.
Δύο Κύπριοι επιστήμονες, ο καθηγητής Φαρμακευτικής Χρίστος Πέτρου και ο παιδοενδοκρινολόγος Νίκος Σκορδής, προειδοποιούν, μέσω του «Φ», ότι η χρήση σοβαρών θεραπειών από υγιείς έφηβους με μοναδικό στόχο να ψηλώσουν μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες.
Επί της ουσίας, στο επίκεντρο των προειδοποιήσεων βρίσκεται η ερδαφιτινίμπη (erdafitinib), μια ισχυρή στοχευμένη αντικαρκινική θεραπεία, η οποία έχει εγκριθεί για τη θεραπεία ορισμένων ενηλίκων με προχωρημένο ουροθηλιακό καρκίνο και έχει χρησιμοποιηθεί επίσης σε ερευνητικό πλαίσιο ή εκτός εγκεκριμένων ενδείξεων για την αντιμετώπιση συγκεκριμένων όγκων του εγκεφάλου σε παιδιά.
Ακριβώς από τη χρήση της σε παιδιά προέκυψαν και οι αναφορές για ασυνήθιστα μεγάλη αύξηση του ύψους, οι οποίες έδωσαν τροφή στις διαδικτυακές συζητήσεις. Μόνο που η αύξηση αυτή δεν αποτελεί θεραπευτικό όφελος για υγιείς έφηβους, αλλά συνδέεται με διαταραχές της φυσιολογικής ανάπτυξης των οστών.
Οι σχετικές αναφορές έφθασαν και στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων (EMA), ο οποίος, αφού τις αξιολόγησε, αναγνώρισε αιτιώδη σχέση μεταξύ της χορήγησης ερδαφιτινίμπης σε παιδιά και της εμφάνισης συγκεκριμένων διαταραχών της σκελετικής ανάπτυξης.
Το ανησυχητικό είναι ότι ένα φάρμακο που χορηγείται για την αντιμετώπιση σοβαρών μορφών καρκίνου έχει πλέον μπει στις συζητήσεις για το «heightmaxxing», τη διαδικτυακή τάση που ωθεί χρήστες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης να αναζητούν τρόπους αύξησης του ύψους τους, ακόμη και μέσα από μη εγκεκριμένες φαρμακευτικές παρεμβάσεις.
Παρά την έκταση που έχουν λάβει οι σχετικές συζητήσεις, δεν υπάρχουν αξιόπιστα στοιχεία που να δείχνουν πόσοι έφηβοι έχουν πράγματι χρησιμοποιήσει την ερδαφιτινίμπη με σκοπό να ψηλώσουν.
Έφηβοι πειραματίζονται, παιδιά καταλήγουν στο χειρουργείο
Και ενώ οι επιστήμονες προειδοποιούν για τους κινδύνους, στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έφηβοι εμφανίζονται να πειραματίζονται με την ερδαφιτινίμπη, να καταγράφουν την αύξηση του ύψους τους και να ανταλλάσσουν πληροφορίες για τις παρενέργειες που αντιμετωπίζουν.
Το αμερικανικό περιοδικό Rolling Stone κατέγραψε μαρτυρίες εφήβων που δήλωσαν ότι χρησιμοποιούν το αντικαρκινικό φάρμακο για να ψηλώσουν, παρά τις σοβαρές επιπτώσεις που μπορεί να έχει στην υγεία τους.
Ένας 17χρονος από τη Νέα Υόρκη ανέφερε ότι άρχισε να λαμβάνει το φάρμακο από την ηλικία των 15 ετών. Περιέγραψε έντονους πόνους στις αρθρώσεις, ξηροδερμία και ρινορραγίες, ενώ άλλος συνομήλικός του μίλησε για σοβαρά προβλήματα στα νύχια του.
Την ίδια ώρα, αναρτήσεις στο TikTok προκαλούν την περιέργεια άλλων εφήβων, οι οποίοι αναζητούν πληροφορίες ακόμη και για το πώς μπορούν να προμηθευτούν το φάρμακο. Σύμφωνα με δημοσιεύματα του διεθνούς Τύπου, η πλατφόρμα έχει προχωρήσει στον αποκλεισμό ορισμένων λογαριασμών που προωθούσαν τη συγκεκριμένη πρακτική.
Οι μαρτυρίες αυτές δεν έχουν επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα με ιατρικά δεδομένα. Υπάρχουν, ωστόσο, καταγεγραμμένα περιστατικά παιδιών που εμφάνισαν σοβαρές επιπλοκές κατά τη χορήγηση ερδαφιτινίμπης για την αντιμετώπιση καρκίνου.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση ενός 15χρονου αγοριού, το οποίο λάμβανε το φάρμακο για όγκο του εγκεφάλου. Μέσα σε περίπου εννέα μήνες, το ύψος του αυξήθηκε κατά 14,3 εκατοστά. Η εντυπωσιακή αυτή αύξηση, ωστόσο, συνοδεύτηκε από σοβαρές παραμορφώσεις της σπονδυλικής στήλης, οι οποίες χρειάστηκαν χειρουργική αντιμετώπιση. Και δεν ήταν η μοναδική περίπτωση.
Σε επιστημονική δημοσίευση ερευνητών της αμερικανικής Υπηρεσίας Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) καταγράφονται πέντε περιστατικά παιδιών ηλικίας 10 έως 15 ετών, τα οποία εμφάνισαν σοβαρές ανεπιθύμητες επιδράσεις στη σκελετική ανάπτυξη κατά τη λήψη ερδαφιτινίμπης.
Σε τρία από τα πέντε περιστατικά απαιτήθηκε χειρουργική επέμβαση, ενώ σε όλα διακόπηκε οριστικά η χορήγηση του φαρμάκου.
Τα περιστατικά αυτά αφορούν παιδιά που λάμβαναν αντικαρκινική θεραπεία και όχι υγιείς εφήβους που χρησιμοποίησαν το φάρμακο για να αυξήσουν το ύψος τους.
Χρίστος Πέτρου: Η αύξηση του ύψους δεν σημαίνει υγιή ανάπτυξη
Εξηγώντας στον «Φ» τον μηχανισμό δράσης του φαρμάκου, ο καθηγητής Φαρμακευτικής Χρίστος Πέτρου αναφέρει ότι η ερδαφιτινίμπη αναστέλλει υποδοχείς που εμπλέκονται στην ανάπτυξη ορισμένων όγκων.
Ένας από αυτούς, ο FGFR3, συμμετέχει φυσιολογικά στον έλεγχο της επιμήκυνσης των οστών, λειτουργώντας ως μηχανισμός περιορισμού της ανάπτυξής τους.
Η αναστολή της δράσης του μπορεί να επηρεάσει τον ρυθμό με τον οποίο αναπτύσσονται τα οστά ενός παιδιού.
Ωστόσο, όπως επισημαίνει ο καθηγητής, «το ότι ένα παιδί ψηλώνει γρηγορότερα για λίγους μήνες δεν σημαίνει ότι θα είναι ψηλότερο ως ενήλικας».
Ο κ. Πέτρου υπογραμμίζει ότι δεν υπάρχουν κλινικά δεδομένα που να τεκμηριώνουν πως η ερδαφιτινίμπη αυξάνει με ασφάλεια το τελικό ύψος υγιών εφήβων.
Η επιτάχυνση της ανάπτυξης αποτελεί ανεπιθύμητη ενέργεια και όχι εγκεκριμένη θεραπευτική χρήση του φαρμάκου.
Νίκος Σκορδής: Σοβαροί οι κίνδυνοι για τους εφήβους
Στους κινδύνους που συνοδεύουν τη λήψη του φαρμάκου αναφέρθηκε, μιλώντας στον «Φ», και ο παιδοενδοκρινολόγος Νίκος Σκορδής.
Όπως εξήγησε, η ερδαφιτινίμπη μπορεί να συνδέεται με αύξηση του ύψους, αυτό όμως δεν σημαίνει ότι το αποτέλεσμα είναι το καλύτερο για την ανάπτυξη του παιδιού.
Προειδοποίησε για τις σοβαρές παρενέργειες που μπορεί να προκαλέσει η χρήση της, τονίζοντας ότι η ανάπτυξη του σκελετού δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως ζήτημα επιπλέον εκατοστών.
Κατέστησε σαφές ότι το συγκεκριμένο αντικαρκινικό φάρμακο δεν μπορεί να λαμβάνεται από υγιείς εφήβους με σκοπό να ψηλώσουν και υπογράμμισε τους κινδύνους που εμπεριέχει μια τέτοια πρακτική.
Τι διαπίστωσε ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων
Η σοβαρότητα του ζητήματος αποτυπώνεται και στην επίσημη αξιολόγηση της Επιτροπής Φαρμακοεπαγρύπνησης και Αξιολόγησης Κινδύνου (PRAC) του EMA.
Η επιτροπή εξέτασε στοιχεία από την ευρωπαϊκή βάση αναφορών ανεπιθύμητων ενεργειών EudraVigilance, την επιστημονική βιβλιογραφία και τη συγκεντρωτική ανασκόπηση του κατόχου της άδειας κυκλοφορίας.
Κατέληξε ότι υπάρχουν επαρκή στοιχεία για την τεκμηρίωση αιτιώδους σχέσης μεταξύ της ερδαφιτινίμπης και της επιτάχυνσης της ανάπτυξης ή της επιφυσιολίσθησης της μηριαίας κεφαλής σε παιδιά που έλαβαν το φάρμακο εκτός εγκεκριμένων ενδείξεων.
Η επιφυσιολίσθηση είναι σοβαρή διαταραχή κατά την οποία η κεφαλή του μηριαίου οστού μετατοπίζεται σε σχέση με τον αυχένα του, στην περιοχή της αυξητικής πλάκας. Μπορεί να προκαλέσει πόνο, χωλότητα και προβλήματα στη λειτουργία του ισχίου.
Η PRAC ζήτησε να επικαιροποιηθούν οι ευρωπαϊκές πληροφορίες του φαρμάκου, ώστε να περιλαμβάνουν τις συγκεκριμένες ανεπιθύμητες ενέργειες.
Παράλληλα, στις πληροφορίες ασφάλειας του φαρμάκου στις ΗΠΑ καταγράφονται κίνδυνοι που αφορούν τη σκελετική ανάπτυξη παιδιών, ενώ είναι γνωστές και άλλες σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες της ερδαφιτινίμπης, όπως προβλήματα όρασης και διαταραχές των επιπέδων φωσφόρου στο αίμα.