Η Ευρωπαϊκή Ένωση κάνει ένα ακόμη βήμα προς μια πιο σκληρή εμπορική αντιπαράθεση με τις ΗΠΑ.
Και αυτό καθώς μεγάλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες στηρίζουν την προετοιμασία του ισχυρότερου εμπορικού της όπλου απέναντι στις απειλές του Ντόναλντ Τραμπ για δασμούς.
Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές που επικαλείται το Politico, η Γερμανία συντάσσεται πλέον με τη Γαλλία, ζητώντας από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εξετάσει την ενεργοποίηση το λεγόμενο Εργαλείο κατά του Εξαναγκασμού (Anti-Coercion Instrument – ACI), σε περίπτωση που ο Τραμπ δεν αναδιπλωθεί αναφορικά με τις απειλές του για επιβολή δασμών σε οκτώ χώρες της ΕΕ, που εναντιώνονται στις βλέψεις του για τη Γροιλανδία.
Σύγκλιση Παρισιού – Βερολίνου
Η αλλαγή στάσης του Βερολίνου θεωρείται κομβική, καθώς φέρνει την ΕΕ πιο κοντά σε μια δυναμική απάντηση. Όπως αναφέρουν πέντε διπλωμάτες με γνώση των συζητήσεων, το ζήτημα θα τεθεί επί τάπητος στη διάρκεια της έκτακτης συνόδου κορυφής των Ευρωπαίων ηγετών στις Βρυξέλλες.
«Υπάρχει ευρεία στήριξη στην άποψη ότι η ΕΕ πρέπει να προετοιμαστεί για όλα τα σενάρια και να έχει όλα τα εργαλεία στο τραπέζι», ανέφερε Ευρωπαίος διπλωμάτης, επισημαίνοντας ότι η αποφασιστικότητα των κρατών-μελών ενισχύεται τις τελευταίες ημέρες.
Οι απειλές Τραμπ και το διακύβευμα
Το κλίμα επιβαρύνθηκε περαιτέρω μετά την ανακοίνωση του Τραμπ για επιβολή δασμών 10% σε χώρες του ΝΑΤΟ που αντιτίθενται στις κινήσεις του για τη Γροιλανδία, μεταξύ των οποίων η Γαλλία, η Γερμανία και η Δανία. Ακολούθησε απειλή για δασμούς έως και 200% στα γαλλικά κρασιά και τη σαμπάνια.
Η στάση του Αμερικανού προέδρου στην ομιλία του στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός αναμένεται να καθορίσει σε μεγάλο βαθμό τις επόμενες κινήσεις της ΕΕ, την ώρα που Ευρωπαίοι ηγέτες επιχειρούν, παρασκηνιακά, να αποκλιμακώσουν την ένταση.
Εμπορικά αντίμετρα και «βαριά» εργαλεία
Πέραν του ACI, στο τραπέζι βρίσκεται και παλαιότερο πακέτο αντιποίνων που προβλέπει δασμούς σε αμερικανικές εξαγωγές ύψους 93 δισ. ευρώ. Διπλωμάτες αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο τα αντίμετρα αυτά της ΕΕ να ενεργοποιηθούν άμεσα, ενώ θα εξελίσσεται η πιο χρονοβόρα διαδικασία για το «εμπορικό μπαζούκα».
Το τελευταίο επιτρέπει στην ΕΕ να επιβάλει δασμούς, να περιορίσει εξαγωγές στρατηγικών προϊόντων ή ακόμη και να αποκλείσει αμερικανικές εταιρείες από δημόσιους διαγωνισμούς – επιλογές με σημαντικό οικονομικό κόστος και για την ίδια την Ευρώπη.
Πίεση για ευρωπαϊκή ενότητα
Για την ενεργοποίηση του «εμπορικού μπαζούκα» απαιτείται η στήριξη τουλάχιστον 15 κρατών-μελών. Η προσοχή στρέφεται πλέον στην Ιταλία και την Πολωνία, με τη Ρώμη να εμφανίζεται πιο επιφυλακτική, προκρίνοντας την αποκλιμάκωση. Ωστόσο, η σύμπλευση Γαλλίας και Γερμανίας αυξάνει την πίεση για ενιαία στάση.
«Δεν θέλουμε να χρησιμοποιήσουμε αυτά τα εργαλεία, αλλά αν χρειαστεί, θα το κάνουμε», δήλωσε ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, υπογραμμίζοντας τη λογική της αποτροπής.
Αυξημένη ανοχή της ΕΕ στο κόστος ενεργοποίησης του εμπορικού μπαζούκα
Σε αντίθεση με το 2025, όταν η ΕΕ είχε αποφύγει την κλιμάκωση σε παρόμοια εμπορική διαμάχη, οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες εμφανίζονται σήμερα πιο πρόθυμες να αναλάβουν το κόστος. Όπως σημειώνουν διπλωμάτες, «δεν πρόκειται πλέον για μια απλή διαφωνία γύρω από δασμούς, αλλά για ζήτημα αναγκαιότητας».
Την ανάγκη εξέτασης του ACI στηρίζει ακόμη και η γερμανική βιομηχανία, με τον πρόεδρο του συνδέσμου μηχανοκατασκευαστών VDMA να τονίζει ότι, παρά τις επιπτώσεις των αμερικανικών δασμών, η ΕΕ οφείλει να απαντήσει αποφασιστικά.
