Η ολοκλήρωση του ευρωπαϊκού έργου TransFormWork 2 (Project No. 101145650), με την τελική διεθνή συνδιάσκεψη που πραγματοποιήθηκε στη Σόφια στις 27 Μαρτίου 2026, αποτελεί ένα σημαντικό ορόσημο για την Ομοσπονδία Εργοδοτών & Βιομηχάνων (ΟΕΒ) και τον κυπριακό επιχειρηματικό κόσμο. Το έργο, το οποίο χρηματοδοτήθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, υλοποιήθηκε στο πλαίσιο μιας συντονισμένης ευρωπαϊκής προσπάθειας για τη μελέτη και κατανόηση των επιπτώσεων της Τεχνητής Νοημοσύνης και της αλγοριθμικής διαχείρισης στην εργασία.
Το έργο εντάσσεται στη διαχρονική στρατηγική της ΟΕΒ για ενεργή παρουσία στις ευρωπαϊκές διεργασίες και ουσιαστική συμβολή στη διαμόρφωση πολιτικών που επηρεάζουν την αγορά εργασίας και την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων. Σε ένα περιβάλλον ταχείας ψηφιακής μετάβασης, η ΟΕΒ επιβεβαιώνει τον ρόλο της ως αξιόπιστος κοινωνικός εταίρος.
Το έργο TransFormWork 2 αποτελεί συνέχεια του προγράμματος TransFormWork (2021-2023), το οποίο επικεντρώθηκε στην εφαρμογή της Ευρωπαϊκής Συμφωνίας-Πλαίσιο των Κοινωνικών Εταίρων για την Ψηφιοποίηση. Η δεύτερη φάση εστίασε στις εξειδικευμένες πτυχές της Τεχνητής Νοημοσύνης και της αλγοριθμικής διαχείρισης, αναλύοντας τον αντίκτυπό τους στις εργασιακές σχέσεις. Η συνεργασία με οργανώσεις από τη Βουλγαρία, την Ιρλανδία, την Ιταλία, τη Μάλτα, την Πολωνία και τη Ρουμανία συνέβαλε στη διαμόρφωση συγκριτικής ανάλυσης σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ενώ στο έργο συμμετείχε και η ΣΕΚ.
Κεντρικός στόχος του έργου ήταν η διαμόρφωση κοινών προσεγγίσεων μεταξύ των κοινωνικών εταίρων για τη διαχείριση των επιπτώσεων της Τεχνητής Νοημοσύνης στην εργασία. Η υλοποίηση βασίστηκε σε βιβλιογραφική επισκόπηση, συλλογή ποιοτικών και ποσοτικών δεδομένων, εκπόνηση εθνικών εκθέσεων και τελική συγκριτική ανάλυση, η οποία κατέληξε σε συγκεκριμένες κατευθυντήριες γραμμές πολιτικής.
Η τελική συνδιάσκεψη στη Σόφια αποτέλεσε το αποκορύφωμα των εργασιών του έργου. Κατά τη διάρκειά της παρουσιάστηκαν τα βασικά ευρήματα των εθνικών εκθέσεων και αναδείχθηκε η ανάγκη ενίσχυσης του ευρωπαϊκού πλαισίου για την Τεχνητή Νοημοσύνη. Παράλληλα, επιβεβαιώθηκε ότι η αξιοποίηση της τεχνολογίας μπορεί να συμβάλει στην αναδιοργάνωση της εργασίας και στη δημιουργία νέων ευκαιριών, υπό την προϋπόθεση ότι διασφαλίζεται ο ανθρώπινος έλεγχος και η διαφάνεια.
Σε ό,τι αφορά την Κύπρο, η εθνική έκθεση που εκπονήθηκε στο πλαίσιο του έργου κατέγραψε το επίπεδο ετοιμότητας των επιχειρήσεων και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν στην ενσωμάτωση της Τεχνητής Νοημοσύνης. Τα ευρήματα καταδεικνύουν ότι πολλές επιχειρήσεις βρίσκονται ακόμη σε αρχικά στάδια αξιοποίησης των σχετικών δυνατοτήτων, ιδιαίτερα ως προς την αναδιοργάνωση εργασιακών διαδικασιών και την ανάπτυξη νέων επιχειρηματικών μοντέλων.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη αποτελεί μια από τις σημαντικότερες τεχνολογικές εξελίξεις των τελευταίων δεκαετιών και επηρεάζει ήδη τον τρόπο λειτουργίας των επιχειρήσεων και της αγοράς εργασίας. Η ανάλυση ανέδειξε ότι, παρά την πρόοδο που καταγράφεται, οι επιχειρήσεις στην Κύπρο και στην Ευρώπη βρίσκονται ακόμη σε φάση προσαρμογής, ενώ ταυτόχρονα καλούνται να ισορροπήσουν μεταξύ της αξιοποίησης των τεχνολογικών δυνατοτήτων και της ορθής διαχείρισης των εργασιακών σχέσεων.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στην αλγοριθμική διαχείριση, η οποία δημιουργεί νέα δεδομένα σε σχέση με τη λήψη αποφάσεων στον χώρο εργασίας. Ζητήματα όπως η διαφάνεια, η προστασία της ιδιωτικότητας και η διασφάλιση της ανθρώπινης αξιοπρέπειας αναδεικνύονται ως κρίσιμα. Ταυτόχρονα, η ανάγκη για ενίσχυση των δεξιοτήτων των εργαζομένων και η επαρκής κατανόηση των τεχνολογιών αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την ορθή αξιοποίησή τους.
Οι κατευθυντήριες γραμμές που προέκυψαν από το έργο παρέχουν πρακτική καθοδήγηση για τις επιχειρήσεις και εστιάζουν στην ανάγκη διασφάλισης ανθρώπινου ελέγχου, προστασίας της αξιοπρέπειας των εργαζομένων, ενίσχυσης της εκπαίδευσης και προώθησης του κοινωνικού διαλόγου. Οι αρχές αυτές συνδέονται άμεσα με τη διαφάνεια και τη σωστή διαχείριση δεδομένων.
Η ΟΕΒ παρακολουθεί συστηματικά τις ευρωπαϊκές εξελίξεις, περιλαμβανομένου του νέου κανονιστικού πλαισίου για την Τεχνητή Νοημοσύνη, και στηρίζει τα μέλη της στην προσαρμογή τους στα νέα δεδομένα. Στο πλαίσιο αυτό, προωθείται η ενίσχυση του κοινωνικού διαλόγου, η επένδυση στην καινοτομία και η ανάπτυξη δεξιοτήτων που ανταποκρίνονται στις σύγχρονες ανάγκες της οικονομίας.
Τα ευρήματα του έργου επιβεβαιώνουν ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη επηρεάζει ήδη την οργάνωση της εργασίας και απαιτεί προσαρμογή πολιτικών και πρακτικών. Η βασική διαπίστωση είναι ότι λειτουργεί ως εργαλείο ενίσχυσης της ανθρώπινης εργασίας. Η διασφάλιση του ανθρώπινου ελέγχου, η προστασία της αξιοπρέπειας και η συνεχής κατάρτιση αποτελούν κρίσιμες προϋποθέσεις για μια ομαλή και ισορροπημένη μετάβαση.
Η ΟΕΒ θα συνεχίσει να συμβάλλει ενεργά στη διαμόρφωση πολιτικών και πρακτικών που στηρίζουν την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων και διασφαλίζουν μια σύγχρονη και βιώσιμη αγορά εργασίας.
* Βοηθός Γενική Διευθύντρια (ΟΕΒ)
