20 και πλέον χρόνια μετά από τους πρώτους σχεδιασμούς, μετά από διάφορες προηγούμενες προσπάθειες για να δημιουργηθεί τεχνολογικό πάρκο στο Πεντάκωμο από το κράτος και με βάση πρόσφατες δηλώσεις στα ΜΜΕ, θεωρώ ότι και η πρόσφατη προσπάθεια δεν θα καταλήξει σε επιτυχία.
Άρα τι πρέπει να γίνει; Ή πρέπει να παραδεχτούμε ότι δεν χρειαζόμαστε ένα τεχνολογικό πάρκο και να εγκαταλείψουμε την όλη προσπάθεια -κάτι που δεν θα γίνει ποτέ- ή να δούμε πως να διαφοροποιήσουμε την όλη φιλοσοφία πίσω από το εν λόγω εγχείρημα. Και χρησιμοποιώ το πρώτο πρόσωπο πληθυντικού της υποτακτικής αορίστου, επειδή θεωρώ ότι η οποιαδήποτε απόφαση δεν πρέπει να παρθεί μονόπλευρα από την παρούσα Κυβέρνηση ή από τον Υπουργό Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας και επειδή η διαχρονική αποτυχία δημιουργίας τεχνολογικού πάρκου βαραίνει όλους μας.
Προσωπικά, θεωρώ ότι δεν χρειαζόμαστε ένα τεχνολογικό πάρκο. Το γιατί, μπορούμε να το συζητήσουμε ένα Σάββατο πρωί, στο καφέ, όπου συναντιέμαι με 2-3 φίλους, και όπου, όπως τους Statler και Waldorf, σχολιάζουμε τους πάντες και τα πάντα. Ο κύριος μου προβληματισμός δεν είναι ότι το έργο «δεν είναι βιώσιμο», επειδή με την ανάλογη κρατική στήριξη, όλα τα έργα είναι βιώσιμα. Άλλοι είναι οι λόγοι πίσω από τον προβληματισμό μου. Το πολιτικό κόστος όμως, του να παραδεχτούμε ότι δεν χρειαζόμαστε ένα τεχνολογικό πάρκο, είναι τόσο μεγάλο, που δεν επιτρέπει την πλήρη ακύρωση του. Επαναλαμβάνω, πρώτο πρόσωπο πληθυντικού της υποτακτικής αορίστου.
Παράλληλα με τις εξελίξεις για το τεχνολογικό πάρκο, διεξάγονται και συζητήσεις για στήριξη από πλευράς κράτους των 7 Κέντρων Αριστείας για Έρευνα και Καινοτομία που έχουν δημιουργηθεί την τελευταία δεκαετία. Με τη λήξη του προγράμματος, μέσω του οποίου τα κέντρα λαμβάνουν χρηματοδότηση από την ΕΕ και την Κυπριακή Δημοκρατία, χρειάζεται να συνεχιστεί η άμεση κρατική χρηματοδότηση, αν θέλουμε να συνεχίσουν τα κέντρα να έχουν τον υφιστάμενο κύκλο εργασιών. Στήριξη της τάξης των μερικών εκατομμυρίων ανά κέντρο. Χρειάζεται να συνεχιστεί η στήριξη τους; Θεωρώ ναι, αφού κανένα ερευνητικό κέντρο ανά το παγκόσμιο δεν είναι «βιώσιμο» χωρίς κρατική στήριξη. Αν διαφωνείτε, σας περιμένω για καφέ να τα πούμε από κοντά.
Όμως, χρειάζονται 7 ανεξάρτητα Κέντρα Αριστείας για Έρευνα και Καινοτομία, με ανεξάρτητα διοικητικά συμβούλια, ανεξάρτητες υποδομές, ανεξάρτητους μηχανισμούς για προώθηση της επιχειρηματικότητας, και ούτω καθεξής; Κατά την άποψη μου όχι.
Όσοι με γνωρίζουν, ξέρουν την αγάπη μου για την Ιαπωνία, και ειδικότερα για το νησί της Οκινάουας. Και στο μικρό νησί της Οκινάουας, το οποίο έχει παρόμοιο μέγεθος και πληθυσμό με την Κύπρο, το οποίο δεν έχει ιστορία στην εκπαίδευση, έρευνα και καινοτομία, το οποίο δεν έχει βαριά βιομηχανία, του οποίου η οικονομία βασίζεται στον τουρισμό και στον αγροτικό τομέα, και για τους ίδιους λόγους που και στη Κύπρο θέλουμε να προωθήσουμε την έρευνα και καινοτομία, το γραφείο του Πρωθυπουργού της Ιαπωνίας δημιούργησε το 2005 το Okinawa Institute of Science and Technology.
Ένα μεγάλο, διεθνές αναγνωρισμένο ερευνητικό κέντρο, με κοινές υποδομές (κτήρια, διοίκηση, κτλ), αλλά 8 ερευνητικούς πυλώνες. Παρακολουθώ την ανάπτυξη του εν λόγω κέντρου εδώ και μια δεκαετία, και είμαι της πεποίθησης ότι τα 7 Κέντρα Αριστείας για Έρευνα και Καινοτομία πρέπει να ενώσουν τις δυνάμεις τους, και να δημιουργηθεί μια ενιαία δομή (ή εταιρεία ή μη-κερδοσκοπικός οργανισμός).
Και με τη στήριξη του Κράτους, στο Πεντάκωμο, το τεχνολογικό πάρκο να μετεξελιχθεί σε πάρκο έρευνας και καινοτομίας. Κοινές διοικητικές υποδομές, που θα ενισχύσουν την προώθηση των αποτελεσμάτων στο εξωτερικό, την δημιουργία καινοτόμων εταιρειών και τις συνεργασίες, κοινές κτηριακές υποδομές, συμπεριλαμβανομένων και εστιών για τους ερευνητές, και έμμεση επίτευξης οικονομίας κλίμακας.
Και όταν δημιουργεί αυτή η κρίσιμη μάζα άριστης έρευνας, τότε θα είμαστε έτοιμοι και για το επόμενο βήμα.
* Καθηγητής
Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου
