Σαρρής: Η Κύπρος πρέπει να εγκαταλείψει το μοντέλο της ανάπτυξης μέσω ακινήτων και να επενδύσει στην παραγωγή

Η Κύπρος χρειάζεται να αλλάξει το οικονομικό της μοντέλο, περιορίζοντας την εξάρτηση από τις επενδύσεις σε ακίνητα και δημιουργώντας περισσότερα κίνητρα για επενδύσεις σε τεχνολογία, καινοτομία και παραγωγικούς τομείς, δήλωσε ο πρώην υπουργός Οικονομικών Μιχάλης Σαρρής.

Μιλώντας σε πάνελ του Cyprus Forum 2026, ο κ. Σαρρής ανέφερε ότι η συσσώρευση πλούτου σε περιορισμένο αριθμό χεριών και η έμφαση στην αγορά ακινήτων δημιουργούν σημαντικές κοινωνικές και οικονομικές πιέσεις.

«Ένα από τα πιο σοβαρά προβλήματα σε μια χώρα όπως η Κύπρος είναι η αυξανόμενη εισοδηματική ανισότητα», ανέφερε ο κ. Σαρρής, σημειώνοντας ότι η κατάσταση αυτή μπορεί να οδηγήσει σε αμφισβήτηση του φιλελεύθερου δημοκρατικού μοντέλου.

Όπως είπε, η Κύπρος έχει επενδύσει σημαντικά σε κεφαλαιουχικά στοιχεία, με μεγάλο μέρος αυτών των επενδύσεων να κατευθύνεται στην κατοικία αντί σε τομείς που μπορούν να δημιουργήσουν νέες θέσεις εργασίας υψηλής προστιθέμενης αξίας.

«Δεν δημιουργούμε επιχειρηματικές επενδύσεις ώστε να μπορούν να εργοδοτήσουν αυτούς τους νέους ανθρώπους», ανέφερε, υποστηρίζοντας ότι η χώρα πρέπει να μεταφέρει τα κίνητρα από την ανάπτυξη πολυκατοικιών προς την προσέλκυση επενδύσεων σε τομείς όπως η τεχνολογία, η ναυτιλία, η εκπαίδευση και οι υπηρεσίες πληροφορικής.

Ο κ. Σαρρής υπογράμμισε ότι για να γίνει αυτή η αλλαγή χρειάζονται περισσότερα κεφάλαια επιχειρηματικού κινδύνου, ένα τραπεζικό σύστημα με μεγαλύτερη διάθεση ανάληψης ρίσκου και ένα εκπαιδευτικό σύστημα που θα δημιουργεί το ανθρώπινο δυναμικό που χρειάζονται οι νέες επιχειρήσεις.

Από το ΑΕΠ στο εθνικό εισόδημα

Στο ίδιο πάνελ, ο οικονομολόγος και πρόεδρος της Κυπριακής Οικονομικής Εταιρείας Ιωάννης Τιρκίδης σημείωσε ότι η Κύπρος πρέπει να δει διαφορετικά την έννοια της ανάπτυξης, δίνοντας μεγαλύτερη έμφαση στο εθνικό εισόδημα και όχι μόνο στο ΑΕΠ.

Όπως ανέφερε, το οικονομικό μοντέλο της Κύπρου για δεκαετίες βασίστηκε σε μεγάλο βαθμό σε ξένα κεφάλαια, ενώ μετά την κρίση του 2013 το πλαίσιο λειτουργίας έχει αλλάξει, με μεγαλύτερη εποπτεία από ευρωπαϊκούς και διεθνείς θεσμούς.

Ο ίδιος προειδοποίησε ότι η αυξημένη παρουσία ξένου κεφαλαίου σε διάφορους τομείς της οικονομίας δημιουργεί την ανάγκη να εξεταστεί κατά πόσο η ανάπτυξη μεταφράζεται σε πραγματική ενίσχυση του εισοδήματος που παραμένει στην Κύπρο.

«Πρέπει να φροντίσουμε το εθνικό μας εισόδημα, τι παράγεται και παραμένει στο νησί, πώς κατανέμεται στον πληθυσμό και πώς προσκαλούμε τους ανθρώπους να συμμετέχουν σε αυτή την ανάπτυξη και ευημερία», ανέφερε.

Ο κ. Τιρκίδης έθεσε επίσης το ζήτημα της στεγαστικής πίεσης, σημειώνοντας ότι η πολιτεία θα πρέπει να αντιμετωπίσει φαινόμενα κερδοσκοπίας στην αγορά ακινήτων.

«Η Κύπρος ως κόμβος, όχι ως αγορά»

Η πρέσβειρα της Ιταλίας στην Κύπρο Αντονέλα Καβαλάρι ανέφερε ότι η χώρα πρέπει να αξιοποιήσει τη γεωγραφική της θέση και να μετατραπεί σε περιφερειακό κόμβο.

«Η Κύπρος πρέπει να βλέπεται ως κόμβος και γέφυρα, όχι ως αγορά», ανέφερε, σημειώνοντας ότι το μέγεθος της κυπριακής αγοράς δεν μπορεί από μόνο του να αποτελέσει το βασικό επιχείρημα για την προσέλκυση επενδύσεων.

Όπως είπε, το πλεονέκτημα της Κύπρου βρίσκεται στις υπηρεσίες, στην τεχνολογία, στη χρηματοοικονομική τεχνολογία (fintech), στη ναυτιλία και στις υποδομές συνδεσιμότητας.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη σημασία των ανθρώπινων πόρων, υπογραμμίζοντας ότι η επένδυση στις δεξιότητες και στην εκπαίδευση αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη δημιουργία ενός νέου οικονομικού μοντέλου.

«Χρειάζεσαι ανθρώπινο δυναμικό και χρειάζεσαι επενδύσεις, αλλά πρέπει να είσαι προσεκτικός ως προς το από πού προέρχονται αυτές οι επενδύσεις», ανέφερε.

Η εκπαίδευση στο επίκεντρο

Οι συμμετέχοντες στο πάνελ έδωσαν ιδιαίτερη έμφαση και στον ρόλο της εκπαίδευσης.

Ο Μιχάλης Σαρρής ανέφερε ότι η Κύπρος πρέπει να αντιμετωπίσει τις αδυναμίες του εκπαιδευτικού της συστήματος, ώστε να δημιουργήσει το ανθρώπινο δυναμικό που θα μπορεί να ανταποκριθεί στις ανάγκες της νέας οικονομίας.

«Βρισκόμαστε σε μια βιομηχανική επανάσταση στις υπηρεσίες. Πρέπει να δημιουργήσουμε τους κατάλληλους ανθρώπους ώστε να μπορούν να έχουν πρόσβαση σε αυτές τις θέσεις εργασίας», είπε.

Από την πλευρά του, ο κ. Τιρκίδης σημείωσε ότι η εκπαίδευση πρέπει να αποτελέσει μοχλό ανάπτυξης, ενώ η Καβαλάρι τόνισε ότι το ανθρώπινο κεφάλαιο αποτελεί το σημαντικότερο περιουσιακό στοιχείο μιας χώρας.