Δες περισσότερα άρθρα του philenews όταν αναζητάς ειδήσεις στην Google
Add philenews.com on Google
Διαβάζοντας τα δεκάδες δημοσιεύματα αναφορικά με το στυγερό έγκλημα που βρίσκεται αντιμέτωπη η κυπριακή κοινωνία τις τελευταίες μέρες, η έκταση που έχει δοθεί στο θέμα, δικαιολογημένα, δίνει το έναυσμα σε όλους τους ευαισθητοποιημένους πολίτες να ψάξουν νομικούς όρους και νομοθεσίες προκειμένου να αντιληφθούν σε βάθος και σε όλες τις διαστάσεις του τόσο το έγκλημα όσο και τις επιμέρους ευθύνες των αρμόδιων Αρχών ως προς τη διερεύνηση των υποθέσεων.
Μια από τις πιο σημαντικές διαστάσεις είναι αυτή της άρσης του απορρήτου των προσωπικών δεδομένων. Σύμφωνα με το Σύνταγμα της Κυπριακής Δημοκρατίας, και συγκεκριμένα με βάση το άρθρο 17, ο καθένας έχει το δικαίωμα σεβασμού και διασφάλισης του απορρήτου της αλληλογραφίας του, εφόσον αυτή διεξάγεται νόμιμα, ως ένα από τα στοιχειώδη προστατευόμενα ανθρώπινα δικαιώματά του. Το εν λόγω δικαίωμα δεν είναι απόλυτο. Εξαιρέσεις προνοούνται διά νόμου στις περιπτώσεις που πρόσωπο τελεί υπό φυλάκιση ή προφυλάκιση ή κατά τη διερεύνηση ή δίωξη σοβαρών ποινικών αδικημάτων. Τα αδικήματα αναφέρονται συγκεκριμένα και είναι τα εξής:
(α) Φόνος εκ προμελέτης ή ανθρωποκτονία,
(β) εμπορία ενηλίκων ή ανηλίκων προσώπων και αδικήματα που σχετίζονται με την παιδική πορνογραφία,
(γ) εμπορία, προμήθεια, καλλιέργεια ή παραγωγή ναρκωτικών φαρμάκων, ψυχοτρόπων ουσιών ή επικίνδυνων φαρμάκων,
(δ) αδικήματα που σχετίζονται με το νόμισμα ή το χαρτονόμισμα της Δημοκρατίας και
(ε) αδικήματα διαφθοράς για τα οποία προβλέπεται, σε περίπτωση καταδίκης, ποινή φυλάκισης πέντε ετών και άνω.
(β) εμπορία ενηλίκων ή ανηλίκων προσώπων και αδικήματα που σχετίζονται με την παιδική πορνογραφία,
(γ) εμπορία, προμήθεια, καλλιέργεια ή παραγωγή ναρκωτικών φαρμάκων, ψυχοτρόπων ουσιών ή επικίνδυνων φαρμάκων,
(δ) αδικήματα που σχετίζονται με το νόμισμα ή το χαρτονόμισμα της Δημοκρατίας και
(ε) αδικήματα διαφθοράς για τα οποία προβλέπεται, σε περίπτωση καταδίκης, ποινή φυλάκισης πέντε ετών και άνω.
Για να μπορέσει να υπάρξει άρση πρέπει να προηγηθεί δικαστικό διάταγμα μετά από αίτηση του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας για να διασφαλίζεται και να αντισταθμίζεται από την μια το δικαίωμα στη διασφάλιση του απορρήτου της αλληλογραφίας και από την άλλη η προστασία της κοινωνίας, και το συμφέρον της ασφάλειας της Δημοκρατίας.
Σχετικός είναι ο νόμος 183(Ι)/2007 που προνοεί για τη διατήρηση τηλεπικοινωνιακών δεδομένων με σκοπό τη διερεύνηση σοβαρών ποινικών αδικημάτων, ο οποίος είναι εναρμονισμένος με την οδηγία 2006/24/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
Συγκεκριμένα, για την επιτυχία έκδοσης δικαστικού διατάγματος, ο αστυνομικός που επιλαμβάνεται της υπόθεσης πρέπει να καταθέσει την αίτηση του γραπτώς, και να ζητήσει έγκρισή της από τον Γενικό Εισαγγελέα. Ο τελευταίος θα δώσει την έγκρισή του αφού ικανοποιηθεί ότι η έκδοση ενός τέτοιου διατάγματος είναι αναγκαία για την εξιχνίαση σοβαρού ποινικού αδικήματος. Επιπρόσθετα η αίτηση πρέπει να συνοδεύεται από ένορκη δήλωση που περιέχει όλες τις απαραίτητες από τον νόμο πληροφορίες. Η ένορκη δήλωση, μεταξύ άλλων, πρέπει να περιλαμβάνει πλήρη και εμπεριστατωμένη έκθεση γεγονότων, περιλαμβανομένων όλων των πληροφοριών του σοβαρού ποινικού αδικήματος στο οποίο γίνεται λόγος, την χρονική περίοδο που απαιτείται η πρόσβαση στα δεδομένα, η ταυτότητα του προσώπου που διέπραξε ή αναμένεται να διαπράξει το αδίκημα, καθώς και τα στοιχεία όλων των προσώπων που κρίνεται ότι εύλογα η πρόσβαση στα προσωπικά τους δεδομένα θα υποβοηθήσει στη διερεύνηση σοβαρού ποινικού αδικήματος.
Εποπτική Αρχή, σε περίπτωση που δοθεί ένα τέτοιο διάταγμα, είναι η Επίτροπoς Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα όπου έχει την εξουσία να διεξάγει ελέγχους και να εξετάζει παράπονα για τυχόν παραβιάσεις. Δικαίωμα αποζημίωσης προκύπτει εάν οποιοδήποτε άτομο υποστεί ζημία λόγω παράβασης του νόμου 183(Ι)/2007.
Είναι ηλίου φαεινότερον, ότι η νομοθεσία χρήζει εκσυγχρονισμού και περαιτέρω επεξεργασίας για συμπερίληψη αδικημάτων, τα οποία δεν προβλέπονται άλλα οι κοινωνικές εξελίξεις τα επιτάσσουν. Έχοντας κατά νου την υπόθεση του serial killer, γνωστή στο κοινό ως υπόθεση ‘’Ορέστη’’, διαφάνηκε η αναγκαιότητα άρσης τηλεπικοινωνιακών δεδομένων σε περιπτώσεις ελλειπόντων προσώπων. Πολλές τέτοιες υποθέσεις μπορούν να καλυφθούν από το νόμο κάτω από τον μανδύα της απαγωγής, εντούτοις το έργο της αστυνομίας ίσως να γίνει πολύ πιο αποτελεσματικό σε περίπτωση που δοθούν περισσότερα νομικά εργαλεία. Αναντίλεκτά το δικαίωμα του απορρήτου της αλληλογραφίας και επικοινωνίας ως συστατικό στοιχείο της ιδιωτικής ζωής, αποτελεί προστατευόμενο ανθρώπινο δικαίωμα του κάθε πολίτη που ζει σε μια δημοκρατική κοινωνία, το οποίο όμως πρέπει να σταθμίζεται, πολύ προσεκτικά, έναντι του συμφέροντος της ασφάλειας της Δημοκρατίας, της δημόσιας ασφάλειας και τάξης, καθώς και της προστασίας των δικαιωμάτων και των ελευθεριών τρίτων προσώπων, προστατευόμενων υπό του Συντάγματος.
* Ασκούμενη Δικηγόρος – Τμήμα Εταιρικού Δικαίου
ELIAS NEOCLEOUS & CO LLC
www.neo.law
