Πόθεν… να βκεις που μέσα

Πόθεν έσχες. Σε ακριβή μεταφορά στα Νέα Ελληνικά: Από πού τα βρήκες. Η ανάγκη για υποβολή δηλώσεων «Πόθεν Έσχες» δεν είναι μία ανάγκη που θα έπρεπε ν έχει το κοινό (με εξαίρεση τους κουτσομπόληδες) αλλά μία ανάγκη που θα έπρεπε να έχουν οι ίδιοι οι πολιτικοί και όσοι κατέχουν σημαντικά πολιτειακά αξιώματα από τη στιγμή που θέλουν να εμπλέκονται στα κοινά, να εκπροσωπούν και να αποφασίζουν για λογαριασμό των πολιτών.

Ο λαός τους πληρώνει και συνάμα τους δίνει τη δύναμη να διαχειρίζονται την τύχη του αλλά και να λαμβάνουν αποφάσεις που επηρεάζουν συμφέροντα αξίας εκατομμυρίων και σε κάποιες περιπτώσεις δισεκατομμυρίων ευρώ. Άρα οι πειρασμοί είναι πολλοί. 

Απώτερος σκοπός τέτοιων δηλώσεων είναι να αποδεικνύουν πως ένας πολιτικός δεν εκμεταλλεύτηκε το αξίωμα του για να αυξήσει τα περιουσιακά του στοιχεία και τα εισοδήματά του. Για να επιτευχθεί αυτό, θα πρέπει να υποβάλει ελεγμένα στοιχεία οικονομικής θέσης κατά τον διορισμό του, κι ανά τακτά χρονικά διαστήματα να υποβάλλει αναθεωρημένες προσωπικές οικονομικές καταστάσεις. Σε περίπτωση που υπάρχει αυξομείωση, θα πρέπει να δίδει πειστική εξήγηση σε σχέση με το πως προέκυψε η διαφοροποίηση. Αν για παράδειγμα σε ένα χρόνο αυξήθηκαν οι καταθέσεις του κατά 12 χιλ. ευρώ να εξηγήσει πως τη συγκεκριμένη χρονιά δαπάνησε λιγότερα χρήματα και κατόρθωσε να αποταμιεύσει περισσότερα. Και να το αποδείξει βέβαια. Είναι ο καλύτερος τρόπος για πεισθούν οι πολίτες ότι τα άτομα που επέλεξαν, δεν καταχρώνται της θέσης που τους εμπιστεύτηκαν. Με απλά λόγια ότι δεν είναι διεφθαρμένοι. 

Τις προάλλες δημοσιοποιήθηκαν στην ιστοσελίδα της Βουλής, οι δηλώσεις Πόθεν Έσχες διαφόρων κρατικών αξιωματούχων όπως του Προέδρου της Δημοκρατίας, υπουργών, βουλευτών κι άλλων. Ο κακός χαμός. Ο καθένας ότι ήθελε συμπλήρωνε, όπως ήθελε το συμπλήρωνε, όπου ήθελε έγραφε. Ουσιαστικά, οι περισσότεροι τύπωσαν το παράρτημα της σχετικής νομοθεσίας, έπιασαν την πενούδα τους και άρχισαν να γράφουν όπου έβρισκαν κενό. Στη συνέχεια, προφανώς η κολλούδα σκαναρίστηκε και αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα της βουλής. Δεν θα ήταν υπερβολή αν λέγαμε πως από τις δεκάδες δηλώσεις που αναρτήθηκαν, δύσκολα θα βρείτε έστω δύο που να έχουν συνοχή στον τρόπο παρουσίασης των δεδομένων. Φάνηκε πως για τους περισσότερους ήταν κάτι που έκαναν μέσα σε πέντε λεπτά ένα απόγευμα Κυριακής στη βεράντα του σπιτιού τους. 

Από το 2004 που ψηφίστηκε η νομοθεσία και έκτοτε τροποποιήθηκε τρεις φορές, δεν βρέθηκε ένας άνθρωπος να εισηγηθεί την ετοιμασία ενός ηλεκτρονικού εντύπου το οποίο να συμπληρώνονται από όλους με τον ίδιο τρόπο; Και προσέξτε, μιλάμε μόνο για το «φαίνεσθαι» και όχι για το «είναι». Δηλαδή για τον τρόπο που παρουσιάζονται το στοιχεία και όχι για το πόσο αληθινά ή πόσο ψευδή μπορεί να είναι. 

Πείτε σε κάποιο να κάνει μία έρευνα στο Google για Asset Declaration Form, αντιγράψτε την, σημειώστε τα στοιχεία που προβλέπει η κυπριακή νομοθεσία και συμπληρώστε την. Για μεγαλύτερη ευκολία κάντε την σε excel ώστε να μπορείτε όποτε χρειάζεται να προσθέτετε νέα χρονική περίοδο κι απλώς να κάνετε ένα update. 
Όσον αφορά την ουσία, οι πολιτικοί μας πρέπει να αντιληφθούν πως ο σκοπός που δημοσιοποιούν αυτά τα στοιχεία δεν είναι για να γνωρίζει ο κόσμος πόσο πλούσιοι ή πόσο φτωχοί είναι, ούτε πρέπει να νιώθουν άσχημα αν είναι πολύ πλούσιοι ή πολύ φτωχοί –  κάτι που πάντα βέβαια είναι σχετικό. Ο λόγος τέτοιων ενεργειών είναι για να αισθάνεται ο πολίτης πως οι πολιτικοί που έχει επιλέξει δεν καπηλεύονται το αξίωμα τους για ίδιο όφελος. 

Κάποιος θα μπορούσε να υποστηρίξει πως αποκλείεται ο μέσος Κύπριος να εισέλθει σε μία διαδικασία τέτοιου ελέγχου. Θα είχε δίκαιο, γιατί όντως ως λαός δεν νοιαζόμαστε ιδιαίτερα για θέματα ευνομίας και χρηστής διοίκησης, είμαστε του κατεστημένου, του Μέσου και του συμφέροντος. Αλλά, καλοί μου πολιτικοί κάντε αυτό που προβλέπει η νομοθεσία με τον ορθό τρόπο, ώστε να είστε καλυμμένοι γιατί ποτέ δεν ξέρεις. Μπορεί κάποτε να σας χρειαστεί. Άλλωστε, είναι γνωστό πως οι Καίσαρες δεν πρέπει μόνο να είναι τίμιοι αλλά και να φαίνονται. 

Αρχισυντάκτης επιχειρηματικών Εκδόσεων «Ο Φιλελεύθερος».