Ένα δυσοίωνο σενάριο για την οικονομία

 

Υπάρχουν όμως στον ορίζοντα σημαντικοί κίνδυνοι που μπορεί να ανατρέψουν το σκηνικό που ξεκίνησε να δημιουργείται τα τελευταία χρόνια. Προφανώς η κατάρρευση της Thomas Cook είναι ένας από τους κινδύνους που υπάρχουν, ο οποίος μάλιστα έχει ήδη εκδηλωθεί ενώ οι μεγαλύτερες συνέπειες από την κατάρρευση του tour operator θα γίνουν ορατές τις επόμενες βδομάδες και την επόμενη καλοκαιρινή περίοδο. 

 

Στον τομέα ανάπτυξης γης, οι αλλαγές στα κριτήρια παραχώρησης διαβατηρίου μέσω του Κυπριακού Επενδυτικού Προγράμματος, φαίνεται πως έχουν επίσης επηρεάσει. Και επειδή οι αριθμοί λένε την αλήθεια, από τον Μάιο που τέθηκαν σε εφαρμογή τα νέα κριτήρια, καταγράφηκαν τα εξής δεδομένα σε σχέση με πωλητήρια έγγραφα: Ιούνιος -17%, Ιούλιος 0%, Αύγουστος -10%, Σεπτέμβριος +1%. Τελικά η εξάρτηση του τομέα από το σχέδιο ίσως να είναι μεγαλύτερη από αυτήν που προσπαθούν να μας πλασάρουν. Από την άλλη, ενδεχομένως τους προαναφερόμενους μήνες απλώς να φάνηκαν οι επιπτώσεις της τεράστιας αύξησης που σημειώθηκε κατά τον Απρίλιο και τον Μάιο, 61% και 72% αντίστοιχα.  Οι επόμενοι μήνες θα είναι καθοριστικοί για τον τομέα ανάπτυξης γης αν και τα μηνύματα από την αγορά, είναι πως το ενδιαφέρον για το Κυπριακό Επενδυτικό Πρόγραμμα αρχίζει να ατονεί εν αναμονή και του αντίστοιχου ελληνικού.  

 

Τρίτος δυνητικός κίνδυνος αφορά στην ιδιωτική κατανάλωση. Στην παραδοξότητα της κυπριακής κοινωνίας περιλαμβάνεται και το γεγονός πως ενώ υπάρχει ένα τεράστιο ιδιωτικό χρέος κι ένα πολύ υψηλό ποσοστό μη εξυπηρετούμενων δανείων, εντούτοις, η ιδιωτική κατανάλωση συνεχίζει ακατάπαυστα να αυξάνεται. Ήταν και μία από τις σημαντικότερες παραμέτρους που συνέβαλαν στην νωρίτερα του αναμενομένου έξοδο από την ύφεση. Για πόσο όμως θα συνεχίσει η κατανάλωση να αυξάνεται με σημαντικά υψηλότερους ρυθμούς από τους μισθούς και το διαθέσιμο εισόδημα; Είτε κάποιοι μας περιπαίζουν χοντρά είτε κάποια φούσκα θα σκάσει πάλι. 

 

antonis@phileleftheros.com