H RCB Bank στέκεται, πρόθυμα, αρωγός στη νέα πρωτοβουλία του Τμήματος Μελετών του «Φιλελεύθερου», σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Κύπρου και με επιστημονικό σύμβουλο τον καθηγητή, ιστορικό Πέτρο Παπαπολυβίου, για την ορθή, ακαδημαϊκή απογραφή και αναλυτική παρουσίαση από τα διάφορα ΜΜΕ που διαχειρίζεται Ο Φιλελεύθερος, όλων των ιστορικών εταιρειών του τόπου, οι οποίες και θα αποτελέσουν τις «Χρυσές Εταιρείες της Κύπρου, από το 1800 ως σήμερα». Πρόκειται για μεγάλες σε εκτόπισμα εταιρείες, με ιστορία και αδιάλειπτη προσφορά πολλών δεκαετιών: Εταιρείες με ονοματεπώνυμο – συνώνυμο της ανάπτυξης του Κυπριακού Επιχειρείν, οι οποίες θα παρουσιαστούν διαδοχικά από το συγκρότημα, ως μέρος της ιστορίας και της εξέλιξης του τόπου.
Με την ευκαιρία της στήριξης που προσφέρει η RCB σε αυτή την προσπάθεια, ο πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της RCB Bank, Χριστάκης Σάντης, μιλά στον «Φιλελεύθερο» για την απόφαση αυτή της τράπεζας, η οποία, όπως αναφέρει στη συνέντευξη που ακολουθεί, λήφθηκε με χαρά, καθώς «η ιστορία των επιτυχημένων αυτών εταιρειών πρέπει να αναδειχθεί και να αποτελέσει πηγή έμπνευσης για όλο το επιχειρηματικό γίγνεσθαι της χώρας μας».
Η πρώτη παρουσίαση «Χρυσής Εταιρείας της Κύπρου» θα γίνει στην κυριακάτικη έκδοση της 13ης Ιουνίου.
Πόσο σημαντική είναι, κ. Σάντη, για την RCB η στήριξη της προσπάθειας του «Φιλελεύθερου» να αναδείξει τις εταιρείες με τη μεγαλύτερη ιστορία στην Κύπρο, από το 1800 μέχρι σήμερα;
Πρόκειται για μια αξιέπαινη πρωτοβουλία του «Φιλελεύθερου», που με χαρά στηρίζουμε, διότι η ιστορία των επιτυχημένων αυτών εταιρειών πρέπει να αναδειχθεί και να αποτελέσει πηγή έμπνευσης για όλο το επιχειρηματικό γίγνεσθαι της χώρας μας. Υπάρχουν εταιρείες που δραστηριοποιούνται με μεγάλη επιτυχία ακόμα και πριν την ίδρυση της Κυπριακής Δημοκρατίας και δεν αποτελούν παρά λαμπρά παραδείγματα του κυπριακού επιχειρηματικού «δαιμονίου», που χαρακτηρίζει τον λαό μας. Για μας, στην RCB Bank, η στήριξη των πελατών μας και των επιχειρήσεων εν γένει είναι κάτι που αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της εταιρικής μας κουλτούρας. Το αποδείξαμε άλλωστε και στις δύο πρόσφατες κρίσεις που αντιμετώπισε η χώρα, αφού βρεθήκαμε δίπλα στους πελάτες μας από την πρώτη στιγμή.
Ως μεγάλος χορηγός της πρωτοβουλίας αυτής, τι θεωρείτε ότι μας διδάσκει η ιστορία του κυπριακού επιχειρείν και των εταιρειών με πρωταγωνιστική παρουσία δεκαετιών στην οικονομία του τόπου μας;
Πρωτίστως ότι εμείς οι Κύπριοι έχουμε όραμα, είμαστε εργατικοί, ξέρουμε να ανοίγουμε δρόμους και διαθέτουμε το ανθρώπινο δυναμικό και τα στελέχη για να υλοποιήσουμε με επιτυχία τα επιχειρηματικά μας σχέδια. Αυτοί λοιπόν οι οραματιστές ξεκίνησαν τη δραστηριοποίησή τους σε αντίξοες συνθήκες και σε εποχές που το ακαδημαϊκό επίπεδο των Κυπρίων δεν ήταν στο υψηλότερο του σημείο. Απέδειξαν έμπρακτα ότι και στα δύσκολα μπορούμε και το απέδειξαν μετά και τις διαδοχικές κρίσεις που αυτός ο τόπος κλήθηκε να αντιμετωπίσει. Οι 175 επιχειρήσεις που θα τύχουν παρουσίασης από τον «Φιλελεύθερο» δείχνουν επίσης ότι αυτοί οι οργανισμοί μετεξελίχθηκαν, προσαρμόστηκαν στις ολοένα αυξανόμενες απαιτήσεις της κάθε εποχής και από μικρές οικογενειακές μονάδες έγιναν πρωτοπόρες εταιρείες, που πρεσβεύουν την Κύπρο στην επιχειρηματική σκηνή, τόσο στην Κύπρο όσο και στο εξωτερικό, με μια αξιοζήλευτη ιστορία επιτυχιών. Είναι, αν θέλετε, οι υγιείς μονάδες της οικονομικής ζωής του τόπου και οφείλουμε να τις προβάλουμε αλλά και να τις στηρίξουμε. Εσείς να τις προβάλλετε και εμείς να τις στηρίζουμε!
Σημαντικοί επιχειρηματίες συνέβαλαν στην οικοδόμηση του τόπου μας, στην προσφορά θέσεων εργασίας και αποτέλεσαν πρότυπο για την εποχή τους και δίδαγμα για τη νέα γενιά. Ποιο μπορεί να είναι το μυστικό επιτυχίας τους; Και εσείς, ως τραπεζικό ίδρυμα, σε τι εστιάζετε όταν συνάπτετε σχέσεις με επιχειρήσεις;
Καταρχάς, εμείς δεν βλέπουμε τις επιχειρήσεις απλά ως πελάτες, αλλά ως στρατηγικούς μας συνεργάτες. Η σχέση που αναπτύσσουμε δεν εδράζεται απλά στα στενά πελατειακά πλαίσια αλλά επεκτείνεται στην πλήρη κατανόηση των επιχειρησιακών τους σχεδίων, του περιβάλλοντος στο οποίο καλούνται να λειτουργήσουν και στους στόχους που θέτουν τόσο μεσοπρόθεσμα, όσο και μακροπρόθεσμα.
Αν εστιάζουμε λοιπόν σε κάτι, είναι στους σημαντικότερους πυλώνες της κυπριακής οικονομίας και κατ’ επέκταση σε εκείνες τις υγιείς επιχειρηματικές μονάδες που έχουν τις βάσεις, το όραμα, τα επιχειρηματικά σχέδια και τις ικανότητες να τα υλοποιήσουν. Οι σημαντικοί επιχειρηματίες που παρουσιάζονται από τον «Φιλελεύθερο» αποτελούν την επιτομή των όσων κατάφεραν διά μέσω των δεκαετιών να επιτύχουν με αλυσιδωτές και πολυσήμαντες θετικές δράσεις στην κυπριακή οικονομία αλλά και την κοινωνία την ίδια. Είναι σε αυτή την ευρηματικότητα και την εξαίρετη ικανότητα των επιχειρηματιών που η ευημερία της Κύπρου στηρίχθηκε και σε αυτή θα πρέπει να στηριχθεί και στο μέλλον. Ως στρατηγικοί συνεργάτες αυτών των μονάδων, συμβάλλουμε ποικιλοτρόπως στη συνεχή ανάπτυξη, την προσφορά νέων προϊόντων και τη μετάβαση της αγοράς και της κοινωνίας στη νέα ψηφιακή εποχή, με προϊόντα και υπηρεσίες που στηρίζουν το επιχειρείν και την οικονομία εν γένει.
Οι διαδοχικές σοβαρές κρίσεις (εισβολή, οικονομική κρίση του ’13 και πανδημία) επέφεραν σοβαρά πλήγματα σε κυπριακές επιχειρήσεις. Κάποιες όμως άντεξαν και αντέχουν. Ποιος πιστεύετε πρέπει να είναι ο ρόλος των τραπεζών σε περίοδο κρίσεων, όσον αφορά το επιχειρείν;
Ανέφερα προηγουμένως ότι εμείς στην RCB Bank βλέπουμε τον ρόλο μας ως ενός στρατηγικού συνεργάτη. Αυτός ο ρόλος λοιπόν αποκτά ακόμα περισσότερη βαρύτητα εν καιρώ κρίσεων όπου προκύπτουν είτε έκτακτες ανάγκες ή χρειάζεται η στήριξη να επιμηκυνθεί με στόχο να δοθεί στην επιχείρηση ο χρόνος να αντιμετωπίσει την κρίση. Αν πάρουμε τον τουρισμό για παράδειγμα, η περσινή χρονιά λόγω της πανδημίας ήταν σχεδόν ανύπαρκτη και οι πελάτες μας βρέθηκαν ενώπιον μιας πρωτοφανούς κατάστασης, όπου η σημαντικότερη βιομηχανία της χώρας δεν μπορούσε να λειτουργήσει. Δεν ήταν επίσης καθόλου σίγουρο ότι η φετινή χρονιά θα ήταν μια κανονική χρονιά για τον τουρισμό. Για αυτόν ακριβώς τον λόγο, εμείς στην RCB Bank, επικοινωνήσαμε άμεσα με τον κάθε πελάτη μας ξεχωριστά και δηλώσαμε «παρών» στις όποιες ανάγκες προέκυψαν ή που θα προκύψουν τη φετινή χρονιά.
Όταν γνωρίζεις τον συνεργάτη σου πολύ καλά, ξέρεις τις προοπτικές που έχει και επιδεικνύεις την αλληλεγγύη που χρειάζεται για την διαχείριση μιας κρίσης. Η εμπιστοσύνη και η πελατοκεντρική προσέγγιση της RCB σε συνδυασμό με την άριστη εξυπηρέτηση πελατών είναι ο ακρογωνιαίος λίθος της επιτυχίας της τράπεζας και η κινητήριος δύναμη για την ανάπτυξή της. Αδιαμφισβήτητα η πανδημία έχει επιταχύνει τις αλλαγές σε σχέση με την τεχνολογία, μεταβάλλοντας τον παραδοσιακό τρόπο λειτουργίας των επιχειρήσεων περιλαμβανομένων και των τραπεζών και της οικονομίας γενικότερα. Οι τράπεζες πρέπει να στηρίζουν τις βιώσιμες επιχειρήσεις οι οποίες στο τέλος της μέρας θα βγάλουν την χώρα από την κρίση και θα δημιουργήσουν θέσεις εργασίας.
Η πρόσβαση σε επιχειρηματικά δάνεια ήταν και παραμένει ζητούμενο για τις επιχειρήσεις στην υλοποίηση των αναπτυξιακών τους σχεδίων. Προσφέρεται αυτή η πρόσβαση στην Κύπρο και, αν ναι, υπό ποιες μορφές;
Υπάρχει πολύ καλή πρόσβαση σε δανειοδοτήσεις και μάλιστα με πολύ καλούς όρους χρηματοδότησης. Φτάνει να υπάρχει ξεκάθαρη ικανότητα αποπληρωμής και ένα βιώσιμο επιχειρηματικό πλάνο. Επίσης, τα προγράμματα της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ) έχουν στηρίξει σημαντικά τις κυπριακές μικρομεσαίες και εταιρείες μεσαίας κεφαλαιοποίησης τα τελευταία χρόνια όπως και καινοτόμες επιχειρήσεις στην Κύπρο, κυρίως σε τομείς που η χώρα οφείλει, είτε λόγω ευρωπαϊκών της υποχρεώσεων, είτε και λόγω των διεθνών τάσεων να επενδύσει και να αναπτυχθεί. Επιπρόσθετα, θα πρέπει να προχωρήσει άμεσα το σχέδιο των κρατικών εγγυήσεων για τη χρηματοδότηση των επιχειρήσεων. Επίσης, η αξιοποίηση του Ταμείου Ανάπτυξης και Ανθεκτικότητας της Ε.Ε. αποτελεί μια σημαντική ευκαιρία για την προώθηση μεταρρυθμίσεων που θα επιτρέψουν τη διόρθωση των διαχρονικών στρεβλώσεων και την ενίσχυση της οικονομίας, με έμφαση στον ψηφιακό μετασχηματισμό και στην πράσινη ανάπτυξη. Η RCB Bank έχει αυξήσει σημαντικά το δανεισμό σε κυπριακές επιχειρήσεις και παραμένει δεσμευμένη στην περαιτέρω υποστήριξη της κυπριακής οικονομίας και των επιχειρήσεων που αποτελούν τα κύτταρα της.
Προσωπικότητες του τότε, που δεν είχαν τα μέσα και τη σύγχρονη γνώση του σήμερα, πρέπει να προβάλλονται περισσότερο ως πρότυπα για τη νέα γενιά επιχειρηματιών;
Αναντίλεκτα, καθότι είναι σε αυτούς τους πρωτοπόρους που με διορατικότητα αλλά και σύνεση στην ανάπτυξη των επιχειρηματικών τους σχεδίων που οικοδομήθηκε η σημερινή Κυπριακή οικονομία και αγορά. Υπάρχουν, λοιπόν, πολλά παραδείγματα προς μίμηση, τόσο όσον αφορά το όραμα αλλά και το ήθος και τις αξίες των σημαντικών αυτών προσωπικοτήτων από τα οποία οι νέοι μπορούν να αντλήσουν έμπνευση και να προχωρήσουν στο αύριο, το δικό τους αλλά και της Κύπρου.
Σε ποιους τομείς πιστεύετε πρέπει το οικονομικό μοντέλο του αύριο να εστιάσει; Θα μπορούσε η Κύπρος να κάνει ανοίγματα και σε άλλους τομείς και να προσελκύσει επενδύσεις;
Η Κύπρος διαθέτει τις υποδομές, το ανθρώπινο δυναμικό, τις εμπειρίες, ένα ευνοϊκό φορολογικό μοντέλο και μια στρατηγική θέση που της επιτρέπουν να προσελκύσει ξένες εταιρείες τεχνολογίας που συνάδουν με την νέα ψηφιακή εποχή αλλά και από άλλους τομείς που θα μπορούσαν να έχουν την βάση τους στη χώρα μας. Υπάρχουν ήδη αρκετά παραδείγματα εταιρειών που μετέφεραν τη βάση τους στην Κύπρο και ανοίχθηκαν νέες προοπτικές για απασχόληση και ανάπτυξη που δεν υπήρχαν στο παρελθόν. Επίσης, βλέπουμε τεράστια προοπτική στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και θεωρούμε ότι η Κύπρος θα μπορούσε να είναι στις ψηλότερες θέσεις όσο αφορά την παραγωγή και χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Ταυτόχρονα, οι προοπτικές των υφισταμένων πυλώνων, όπως ο τουρισμός, η ναυτιλία, η φαρμακευτική βιομηχανία, η εκπαίδευση και οι ιατρικές υπηρεσίες είναι τεράστιες και πρέπει να αξιοποιηθούν. Αυτοί οι παραδοσιακοί τομείς της οικονομίας θα πρέπει να υιοθετήσουν πιο βιώσιμα επιχειρηματικά μοντέλα και μαζί με την ανάπτυξη νέων τομέων να δημιουργήσουμε μια διαφοροποιημένη οικονομία που θα είναι πιο ελκυστική για παραγωγικές επενδύσεις. Είναι εξαιρετικά σημαντικό να έχουμε εταιρείες που να μπορούν να ανταγωνιστούν διεθνώς αξιοποιώντας τα ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα της χώρας μας. Ήδη έχουμε τέτοιες εταιρείες που δείχνουν το δρόμο. Εμείς θεωρούμε καθήκον μας να τις στηρίζουμε γιατί πιστεύουμε ότι είναι ο καλύτερος τρόπος να βοηθήσουμε την πραγματική ανάπτυξη του τόπου.