To Top
04:42 Παρασκευή
24 Ιανουαρίου 2020
philenews insider
ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ
Capital.gr
ΜΑΖΙ ΜΕ
Forbes
insider banner
Επόμενο
Προηγούμενο
Η παράλυση του ΠΟΕ δημιουργεί ζούγκλες στο διεθνές εμπόριο
ΑΡΧΙΚΗΟΙΚΟΝΟΜΙΑBLOOMBERG OPINION • Η παράλυση του ΠΟΕ δημιουργεί ζούγκλες στο διεθνές εμπόριο
  13 Δεκεμβρίου 2019, 8:04 πμ  

Αυτή την εβδομάδα, μια βασική λειτουργία του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ) - o οποίος ιδρύθηκε το 1995 για να ρυθμίζει τους κανόνες του εμπορίου μεταξύ 164 χωρών - παρέλυσε.

Υπεύθυνος γι’ αυτό είναι ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τράμπ, ο οποίος ποτέ δεν είχε πολύ χρόνο, διάθεση ή "αγάπη" για πολυμερείς θεσμούς. Ο ΠΟΕ έχει βρεθεί εδώ και καιρό στο στόχαστρο του αρχηγού του αμερικανικού κράτους ως φορέας που, σύμφωνα με τον ίδιο, εκμεταλλεύτηκε τις ΗΠΑ και ευνόησε την Κίνα κι έτσι, σε απάντηση, ο Τραμπ προχώρησε με επιτυχία στην παράλυση ενός από τους πιο κρίσιμους μηχανισμούς του οργανισμού: εκείνου της επίλυση διαφορών μεταξύ των διάφορων χωρών. Μπλοκάροντας επανειλημμένα τους νέους διορισμούς στο επταμελές σώμα που αποφασίζει σχετικά με τις προσφυγές, η κυβέρνηση Τραμπ το κατέστησε πρακτικά ανενεργό. Χωρίς τη δυνατότητα εξέτασης προσφυγών, γιατί να προσφύγει κανείς στον ΠΟΕ;

Θα μπορούσε κανείς να συγχωρήσει τον μέσο άνθρωπο για την αδιαφορία του σχετικά με έναν δυσλειτουργικό ή και παραλυμένο ΠΟΕ, ο οποίος τις τελευταίες δύο δεκαετίες έχει να επιδείξει αρκετές αποτυχίες, καθώς και περιπτώσεις στις οποίες τα έκανε "θάλασσα". Οι διαπραγματεύσεις του 2001 για τη μείωση των εμπορικών δασμών σε όλο τον κόσμο, που ονομάστηκαν "Συνομιλίες της Ντόχα", δεν κατέληξαν πουθενά. Η είσοδος της Κίνας στον ΠΟΕ δεν κατόρθωσε να αποτελέσει τομή για το άνοιγμα της οικονομίας της, ούτε δημιούργησε δίκαιους όρους ανταγωνισμού, καθώς δεν κατάφερε ν ελέγξει τις κρατικές ενισχύσεις - επιδοτήσεις που στρεβλώνουν την ελεύθερη αγορά. Όσον αφορά τη διαδικασία προσφυγών, δε, η πιο γνωστή πρόσφατη υπόθεση που εξέτασε ο ΠΟΕ - Airbus εναντίον Boeing - διήρκεσε 15 χρόνια, χωρίς ξεκάθαρο νικητή. Το 2016, ο τότε επικεφαλής της Airbus είχε δηλώσει ότι η διαμάχη είχε ωφελήσει αποκλειστικά τις "στρατιές των δικηγόρων" που είχαν αναλάβει εκατέρωθεν την υπόθεση.

Τούτων λεχθέντων, η παράλυση έχει μια πολύ σημαντική και αληθινή πτυχή. Όποια και αν είναι τα ελαττώματα του ΠΟΕ και όσο προφανής κι αν είναι η ανάγκη για μεταρρύθμισή του, η εκστρατεία του Τραμπ πέρασε ​​από την εποικοδομητική κριτική  στην ευθεία επίθεση κατά του οργανισμού. Το όπλο του σε αυτήν είναι οι τιμωρητικοί δασμοί και ο στόχος του είναι η Κίνα, σε ένα σκηνικό που δημιουργεί ακριβώς το είδος του διμερούς εμπορικού πολέμου τον οποίο ο ΠΟΕ έχει ως ιδρυτικό στόχο να προλαβαίνει. Πράγματι, παρ΄ όλες τις αποτυχίες του ΠΟΕ να χαλιναγωγήσει την Κίνα ή να επιτύχει πολυμερείς συμφωνίες για τους δασμούς, η κύρια επιτυχία του ήταν ότι έπεισε τα μέλη του να μείνουν δεσμευμένα σε ένα κοινό ρυθμιστικό και νομικό πλαίσιο αντί να εξαπολύουν μεταξύ τους εμπορικούς πολέμους. Το 2015, ο Ralph Ossa, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Ζυρίχης, εκτιμούσε ότι αυτή η επιτυχία παρείχε δυναμική 340 δισεκατομμυρίων δολαρίων ετησίως στην παγκόσμια οικονομία.

Αν συνδυάσει κανείς τα πρόσφατα γεγονότα με την επικείμενη αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία θα δημιουργήσει δυνητικά νέους φραγμούς μεταξύ της Βρετανίας και του μεγαλύτερου εμπορικού της εταίρου, τότε έχει μπροστά του ένα πραγματικό ορόσημο κατάρρευσης της παγκόσμιας τάξης πραγμάτων που διαμορφώθηκε μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου. Αυτή η κατάρρευση μπορεί να δικαιολογηθεί σε ορισμένους τομείς, λαμβάνοντας υπ’ όψη τις επιπτώσεις της παγκοσμιοποίησης όσον αφορά τα δικαιώματα των εργαζομένων και τις δίκαιες πρακτικές στο διεθνές εμπόριο, ωστόσο οι υποσχέσεις προς τους ψηφοφόρους για μια καλύτερη "συμφωνία" με εργαλειοποίηση της εμπορικής πολιτικής και των δασμών μπορεί να γυρίσει μπούμερανγκ σε όποιον την επιλέγει.

Οι γενναιόδωρες υποσχέσεις του Τραμπ για την καταπολέμηση των καταχρηστικών πρακτικών στο διεθνές εμπόριο και της χειραγώγησης νομισμάτων έχουν ως παράπλευρη απώλεια τη συρρίκνωση του κλάδου της μεταποίησης στις ΗΠΑ. Στην άλλη όχθη του Ατλαντικού, η υπόσχεση των Συντηρητικών να "φέρουν εις πέρας το Brexit" οδηγεί το ΗΒ σε μια συμφωνία διαζυγίου με την ΕΕ η οποία τού δίνει μόλις έναν χρόνο για τη διαπραγμάτευση μιας νέας εμπορικής συμφωνίας με τις Βρυξέλλες, οι οποίες από την πλευρά τους θα υπερασπιστούν με πάθος την ενιαία ευρωπαϊκή αγορά και τα οικονομικά συμφέροντα των "27".

Καθώς το παγκόσμιο εμπόριο μετατοπίζεται προς την αποδιοργάνωση, το κλειδί των εξελίξεων βρίσκεται στην αντίδραση από παράγοντες όπως η ΕΕ και οι χώρες της Ασίας. Είναι ζωτικής σημασίας η Ευρώπη να επενδύσει στους πολυμερείς θεσμούς και στη βελτίωση της λειτουργίας τους. Η ΕΕ πιθανότατα θα συνεχίσει να βρίσκεται μεταξύ διασταυρούμενων πυρών στους πολέμους που ανοίγει ο Τραμπ, ενώ το μπλοκ δεν θα μπορέσει να αντέξει έναν παρατεταμένο  εμπορικό πόλεμο με τις ΗΠΑ χωρίς σοβαρές εσωτερικές αναταράξεις.

Ακαδημαϊκοί από τη Γαλλία, την Ιαπωνία και τον Καναδά πρότειναν μια εταιρική σχέση Ευρώπης - Ειρηνικού, η οποία να καλύπτει το 40% του όγκου του παγκόσμιου εμπορίου και η οποία να υπερασπίζεται την πολυμερή διευθέτηση διαφορών στον ΠΟΕ, ενώ παράλληλα να υιοθετεί σκληρή γραμμή για ζητήματα πνευματικής ιδιοκτησίας, κρατικών ενισχύσεων, ανθρωπίνων δικαιωμάτων και προστασίας δεδομένων. Οι ενέργειες του Τραμπ έχουν καταστήσει ανάλογες πρωτοβουλίες αρκετά πιο πιθανές: ένα "σχέδιο Β" της ΕΕ θα δημιουργούσε ένα μονοπάτι συνέχισης της επίλυσης διεθνών εμπορικών διαφορών χωρίς τις ΗΠΑ και έχει ήδη κερδίσει υποστήριξη από τον Καναδά, τη Νορβηγία και τελευταία από την Κίνα.

Η εναλλακτική είναι, όπως σημειώνουν πολλοί αξιωματούχοι στον τομέα του διεθνούς εμπορίου, ο νόμος της ζούγκλας. Αυτός πιθανόν ταιριάζει γάντι στον Τραμπ - ο οποίος άλλωστε αυτοαποκαλείται "άνθρωπος των δασμών". Όλοι οι υπόλοιποι, ωστόσο, θα πρέπει να αρχίσουν να ανησυχούν.

Του Lionel Laurent

Πηγή: Bloomberg View

Σχολιάστε ή διαβάστε πατώντας εδώ...