Η έννοια της εμπιστοσύνης συνδέεται άρρηκτα τόσο στο εργασιακό κομμάτι όσο και στο συναισθηματικό – προσωπικό κομμάτι. Σε οποιαδήποτε σχέση εμπιστοσύνης αυτό που αδιαμφισβήτητα αναγνωρίζεται είναι ότι υφίσταται μια σχέση δυο μερών, όπως μεταξύ δυο ατόμων, δυο ομάδων ή δυο οργανισμών. Ο όρος εμπιστοσύνη, όπως αναφέρει ο Μπαμπινιώτης, είναι η πίστη στην αξιοπιστία, εντιμότητα, ικανότητα, άξια. Σύμφωνα με τον Giffin, ως εμπιστοσύνη ορίζεται η στάση που επιδεικνύεται στις λύσεις όπου ένα άτομο στηρίζεται σε ένα άλλο άτομο.
Κάθε άτομο μπορεί να φέρει διαφορετική πεποίθηση για το τι είναι εμπιστοσύνη και αυτό εξαρτάται από τους παράγοντες που δεν είναι λίγοι (προσωπικοί, κοινωνικοί κλπ). Βασικό στοιχείο της εμπιστοσύνης είναι η κουλτούρα του ατόμου, η οποία βασίζεται στις νόρμες, τις πεποιθήσεις και τις αξίες ενός ατόμου και στην επικοινωνία.
Ανάμεσα στα μέλη του οργανισμού αναπτύσσονται σχέσεις και συναισθήματα, καθώς υπάρχει η επικοινωνία και η αλληλεπίδραση. Για να μπορέσει να αναπτυχθεί ο οργανισμός και να επιτύχει τους στόχους που θέτει, θα πρέπει να αναπτυχθεί σχέση εμπιστοσύνης μεταξύ των μελών του. Η εμπιστοσύνη είναι πολύ σημαντική καθώς δημιουργεί το κλίμα εκείνο που θα επιφέρει τα θετικά αποτελέσματα για όλα τα εμπλεκόμενα μέλη.
Ανθρώπινη κοινωνικότητα
Η εμπιστοσύνη είναι ένα από τα πιο βασικά θεμέλια της ανθρώπινης κοινωνικότητας, συμμετοχής και κοινωνικής συνοχής. Αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για να δημιουργηθούν ποιοτικές σχέσεις ανάμεσα στους ανθρώπους μέσα στην οικογένεια, στην κοινωνία, στην εργασία και ευρύτερα. Χαρακτηρίζεται απαραίτητη και βασική για τη δημιουργία διαπροσωπικών σχέσεων που τις χαρακτηρίζει η αρμονία και είναι υγείες. Είναι μία καθοριστική παράμετρος στις ανθρώπινες σχέσεις όλων των επιπέδων και έτσι ορίζονται τα αποτελέσματα αν θα είναι θετικά ή οι συνέπειες αρνητικές μέσα στην ασφάλεια των σχέσεων αυτών.
Η εμπιστοσύνη μπορεί να είναι ο κύριος μηχανισμός για την συνεργασία μεταξύ των ανθρώπων. Δεδομένου πως οι ανθρώπινες σχέσεις αποτελούν δυναμικές πραγματικότητες και η ενίσχυση τους βασίζεται στο βαθμό της εμπιστοσύνης που πρέπει να προσφέρουν, την καθιστά και κρίσιμη όσον αφορά την επιβίωση και τη διάρκεια κάποιας συνεργασίας.
Είναι σημαντική γιατί έτσι εξασφαλίζεται ο συντονισμός, γιατί από την μία η εμπιστοσύνη τοποθετεί τις ενέργειες του ατόμου και της ομάδας κα της οργάνωσης προβλέψιμες, έτσι ώστε τα αποτελέσματα του να οδηγήσουν σε ένα ευνοϊκό γενικό αποτέλεσμα. Από την άλλη, επειδή η εμπιστοσύνη μπορεί να προσφέρει στα μέλη ενός οργανισμού την ασφάλεια και τη σιγουριά. Με την ύπαρξη ενός έμπιστου περιβάλλοντος, το άτομο αισθάνεται ασφάλεια και άνεση.
Δεν μπορεί να μετρηθεί
Παρόλο που η εμπιστοσύνη δεν μπορεί να ποσοτικοποιηθεί, ούτε να αξιολογηθεί και να μετρηθεί σε μία γενικώς αποδεκτή κλίμακα, ο καθένας μπορεί από προσωπική εμπειρία να καταλάβει τη σπουδαιότητα ύπαρξης σχέσεων εμπιστοσύνης στην προσωπική και επαγγελματική ζωή. Είναι καλύτερα να έχουμε και να διατηρούμε σχέσεις εμπιστοσύνης. Όταν ο βαθμός εμπιστοσύνης είναι χαμηλός, μειώνεται η ταχύτητα με την οποία γίνονται οι εργασίες και άρα αυξάνεται ο χρόνος μέχρι την επίτευξη του επιθυμητού αποτελέσματος.
Ταυτόχρονα, αυξάνεται το κόστος των εργασιών, άμεσα ή έμμεσα. Αντιθέτως, όταν ο βαθμός εμπιστοσύνης είναι υψηλός οι εργασίες γίνονται πιο γρήγορα και με χαμηλότερο κόστος.
Τα μέλη ομάδων που έχουν επιτύχει υψηλό βαθμό εμπιστοσύνης μεταξύ τους νιώθουν ασφάλεια μέσα στην ομάδα. Διευκολύνεται έτσι η σύνδεση, η επικοινωνία και η συνεργασία. Αντίθετα, σε ομάδες με χαμηλό βαθμό εμπιστοσύνης μεταξύ των μελών τους, η εστίαση τείνει να είναι στο «εγώ» αντί για την «ομάδα». Τα άτομα δεν αισθάνονται ασφάλεια και υποστήριξη.
Οι 13 συμπεριφορές που όλοι μπορούν να εφαρμόσουν
Πώς κτίζεται η εμπιστοσύνη σε ένα άτομο; Ο Covey προτείνει 13 συμπεριφορές που όλοι μπορούν να εφαρμόσουν:
1. Όταν μιλάει με ειλικρίνεια, λέει αλήθεια, χρησιμοποιεί απλή γλώσσα, λέει τα πράγματα όπως είναι, επιδεικνύει ακεραιότητα
2. Με σεβασμό. Δεν προσποιείται ότι νοιάζεται, σέβεται την αξιοπρέπεια του άλλου, συμπεριφέρεται με σεβασμό προς όλους τους άλλους
3. Με διαφάνεια, όταν λέει την αλήθεια δεν αποκρύπτει πληροφορίες, δεν έχει κρυφή ατζέντα
4. Όταν διορθώνει τα λάθη του, ζητά συ- γνώμη άμεσα, αποκαθιστά ό,τι είναι δυνατόν, επιδεικνύει ταπεινότητα
5. Όταν δίνει τα εύσημα, αναγνωρίζει τη συνεισφορά των άλλων, μιλάει για όλους σαν να είναι παρόντες
6. Κάνει το σωστό, κάνει αυτό που δεσμεύτηκε να κάνει, τηρεί τα χρονικά και οικονομικά όρια
7. Όταν βελτιώνεται διαρκώς, αυξάνει τις ικανότητές του, μαθαίνει συνέχεια, ζητά ανατροφοδότηση και αξιοποιεί την ανατροφοδότηση που λαμβάνει
8. Όταν αντιμετωπίζει άμεσα τα δύσκολα θέματα πριν γίνουν μεγάλα προβλήματα, δεν προσπερνά τα πραγματικά θέματα, δεν στρουθοκαμηλίζει.
9. Όταν αποκαλύπτει τις προσδοκίες, τις συζητά, τις επιβεβαιώνει
10. Όταν αναλαμβάνει την ευθύνη για το αποτέλεσμα, δεν κατηγορεί τους άλλους όταν τα πράγματα δεν πάνε καλά
11. Όταν ακούει πριν μιλήσει, κατανοεί αυτά που ακούει, ακούει με τα αυτιά, τα μάτια και την καρδιά
12. Όταν λέει τι θα κάνει και κάνει αυτό που είπε ότι θα κάνει
13. Όταν έχει πρόθεση να εμπιστευτεί
Ομαλή συνύπαρξη
Καταληκτικά, η εμπιστοσύνη αποτελεί έναν από τους κρισιμότερους παράγοντες ομαλής συνύπαρξης, σύναψης σχέσεων, συνεργασίας, ανάπτυξης και εξέλιξης. Χωρίς εμπιστοσύνη, ο καθένας μας θα ήταν καταδικασμένος να ζει αποκλειστικά μέσα στα όρια των δικών του δυνατοτήτων, χωρίς να μπορεί να απολαμβάνει οφέλη που προσφέρουν οι άλλοι άνθρωποι.
Η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης δεν είναι ιδιαίτερα εύκολη υπόθεση, γι’ αυτό είναι καλό να εργαζόμαστε για τη διατήρηση της εμπιστοσύνης στις σχέσεις που είναι σημαντικές για εμάς.
Από την κυπριακή έκδοση του Forbes
