ΕΚΤ: Μάχη διαδοχής της Λαγκάρντ με δύο φαβορί – Τα παζάρια Γερμανίας και Γαλλίας

Σε κρίσιμη φάση εισέρχεται η κούρσα διαδοχής της Κριστίν Λαγκάρντ στην προεδρία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), καθώς σήμερα, Παρασκευή, ολοκληρώνεται η προθεσμία υποβολής υποψηφιοτήτων. Δύο πρώην διοικητές κεντρικών τραπεζών εμφανίζονται ως οι επικρατέστεροι διεκδικητές, ωστόσο οι πολιτικές διαπραγματεύσεις μεταξύ Γερμανίας και Γαλλίας, σε συνδυασμό με τις αλλαγές που αναμένονται στην Εκτελεστική Επιτροπή, ενδέχεται να ανατρέψουν τα δεδομένα.

Η Ισπανία και η Ολλανδία έχουν ήδη εκφράσει την πρόθεσή τους να προτείνουν τους πρώην επικεφαλής των κεντρικών τραπεζών τους, Πάμπλο Ερνάντεθ ντε Κος και Κλάας Κνοτ, αντίστοιχα. Ωστόσο, αξιωματούχοι δεν αποκλείουν την εμφάνιση πρόσθετων υποψηφιοτήτων, είτε πριν από τη λήξη της σημερινής προθεσμίας, στις 17:00 ώρα Βρυξελλών, είτε σε επόμενο στάδιο των διαπραγματεύσεων, σύμφωνα με το Bloomberg.

Καθοριστικό ρόλο στην τελική επιλογή αναμένεται να διαδραματίσει η στάση των δύο μεγαλύτερων οικονομιών της ευρωζώνης. Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς και ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν θα πρέπει να καταλήξουν σε συμφωνία, σε μια περίοδο κατά την οποία οι εντάσεις εντός του γερμανικού κυβερνητικού συνασπισμού και η πολιτική αβεβαιότητα στη Γαλλία περιπλέκουν τις διαβουλεύσεις.

Το παρασκήνιο και το ενδεχόμενο υποψηφίου-έκπληξη

Η διαδικασία επιλογής νέου προέδρου της ΕΚΤ παραδοσιακά συνοδεύεται από δύσκολες πολιτικές διαπραγματεύσεις, καθώς οι κυβερνήσεις καλούνται να συμφωνήσουν για το πρόσωπο που θα καθορίζει τη νομισματική πολιτική μιας οικονομικής ζώνης με περισσότερους από 350 εκατομμύρια κατοίκους.

Η λήξη της προθεσμίας που έχει θέσει το Eurogroup δεν σημαίνει απαραίτητα ότι θα έχει οριστικοποιηθεί και ο κατάλογος των πραγματικών διεκδικητών.

Αντίθετα, παραμένει ανοιχτό το ενδεχόμενο εμφάνισης υποψηφίου-έκπληξη στο τελικό στάδιο, όταν οι πολιτικές διαπραγματεύσεις θα βρίσκονται στην κορύφωσή τους.

Ανάλογη εξέλιξη είχε σημειωθεί το 2019, όταν η ίδια η Λαγκάρντ αναδείχθηκε τελικά στην προεδρία της ΕΚΤ μέσα από τις διαπραγματεύσεις μεταξύ των Ευρωπαίων ηγετών.

Πρόσθετη περιπλοκή αποτελεί η προοπτική μιας ευρύτερης πολιτικής συμφωνίας, την οποία ο Έλληνας πρωθυπουργός έχει περιγράψει ως «μεγάλη συμφωνία» (grand bargain).

Μια τέτοια διευθέτηση θα μπορούσε να συνδέσει την επιλογή του νέου προέδρου με την πλήρωση δύο ακόμη θέσεων στην Εκτελεστική Επιτροπή της ΕΚΤ, εκείνων που κατέχουν σήμερα η Ιζαμπέλ Σνάμπελ και ο Φίλιπ Λέιν.

Οι κρίσιμες ημερομηνίες για τη διαδοχή

Το χρονοδιάγραμμα των επόμενων εβδομάδων περιλαμβάνει σειρά συναντήσεων που ενδέχεται να αποδειχθούν καθοριστικές για την τελική απόφαση, ενόψει της ανακοινωθείσας αποχώρησης της Λαγκάρντ στις 7 Φεβρουαρίου.

Αρχικά, οι 21 υπουργοί Οικονομικών της ευρωζώνης αναμένεται να εξετάσουν τις υποψηφιότητες τη Δευτέρα, χωρίς ωστόσο να έχουν την τελική αρμοδιότητα για την επιλογή.

Η απόφαση ανήκει στους Ευρωπαίους ηγέτες, γεγονός που στρέφει το ενδιαφέρον σε δύο σημαντικά ορόσημα: την άτυπη σύνοδο κορυφής της 13ης Νοεμβρίου και την έκτακτη σύνοδο της 26ης και 27ης Νοεμβρίου.

Παράλληλα, δεν αποκλείεται να υπάρξουν καθοριστικές επαφές σε επίπεδο ηγετών ή συμφωνίες στο παρασκήνιο, πριν ακόμη πραγματοποιηθούν οι προγραμματισμένες συναντήσεις.

Εφόσον η επιλογή προέδρου ενταχθεί σε ένα ευρύτερο πακέτο τοποθετήσεων, ιδιαίτερη σημασία αποκτά και η 27η Νοεμβρίου, οπότε εκπνέει η προθεσμία υποβολής υποψηφιοτήτων για τη διαδοχή της Γερμανίδας οικονομολόγου Ιζαμπέλ Σνάμπελ.

Η θητεία της Σνάμπελ ολοκληρώνεται τον Ιανουάριο, ενώ η σχετική προθεσμία είχε αρχικά καθοριστεί για τις 28 Οκτωβρίου, προτού παραταθεί κατά έναν μήνα, ώστε να δοθεί περισσότερος χρόνος για τις διαβουλεύσεις.

Αντίθετα, δεν έχει ακόμη προσδιοριστεί ημερομηνία για την υποβολή υποψηφιοτήτων που αφορούν τη διαδοχή του Ιρλανδού Φίλιπ Λέιν στη θέση του επικεφαλής οικονομολόγου της ΕΚΤ.

Πάντως, η κεντρική τράπεζα ζήτησε επισήμως την προηγούμενη εβδομάδα από τις κυβερνήσεις να ξεκινήσουν την αναζήτηση κατάλληλων υποψηφίων.

Οι επιδιώξεις της Γαλλίας και οι υποψήφιες για τη θέση Λέιν

Η Γαλλία εμφανίζεται να διεκδικεί τη θέση του επικεφαλής οικονομολόγου, έχοντας ήδη στη διάθεσή της πρόσωπα που θα μπορούσαν να προταθούν για το συγκεκριμένο αξίωμα.

Μεταξύ αυτών συγκαταλέγονται η υποδιοικήτρια της Τράπεζας της Γαλλίας, Ανιές Μπενασί-Κερέ, και η πρώην αξιωματούχος του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ), Λοράνς Μπουν.

Οι επιλογές αυτές συνδέονται και με τις ευρύτερες ισορροπίες που πρέπει να διατηρηθούν στο εσωτερικό της ΕΚΤ.

Πέρα από τη γεωγραφική εκπροσώπηση μεγάλων και μικρότερων οικονομιών, αλλά και τη διάκριση μεταξύ βόρειας και νότιας Ευρώπης, οι κυβερνήσεις καλούνται να εξισορροπήσουν τις διαφορετικές προσεγγίσεις στη νομισματική πολιτική.

Στη διαπραγμάτευση περιλαμβάνεται επίσης η ισόρροπη εκπροσώπηση των φύλων, καθώς σήμερα μόλις δύο από τα έξι μέλη της Εκτελεστικής Επιτροπής είναι γυναίκες: η Κριστίν Λαγκάρντ και η Ιζαμπέλ Σνάμπελ.

Τα υπόλοιπα τέσσερα μέλη της Εκτελεστικής Επιτροπής είναι άνδρες, όπως και τα υπόλοιπα μέλη του 27μελούς Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ.

Το δίλημμα της Γερμανίας και οι ισορροπίες με την Ολλανδία

Στο Βερολίνο, ο κυβερνητικός συνασπισμός δεν έχει καταλήξει ακόμη σε κοινή υποψηφιότητα για την αντικατάσταση της Σνάμπελ.

Στα ονόματα που εξετάζονται περιλαμβάνονται ο πρώην αξιωματούχος του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, Τομπίας Άντριαν, και η αντιπρόεδρος της Bundesbank, Ζαμπίνε Μάουντερερ.

Η γερμανική επιλογή αναμένεται να επηρεάσει άμεσα και τη διεκδίκηση της προεδρίας της ΕΚΤ.

Εάν το Βερολίνο αποφασίσει να στηρίξει τον Ισπανό Πάμπλο Ερνάντεθ ντε Κος, είναι πιθανό να χρειαστεί να προτείνει γυναίκα για την αντικατάσταση της Σνάμπελ, προκειμένου να διατηρηθεί η σημερινή αναλογία ανδρών και γυναικών στην Εκτελεστική Επιτροπή.

Αντίθετα, η επιλογή άνδρα υποψηφίου για τη γερμανική θέση θα μπορούσε να ενισχύσει τις πιθανότητες του Ολλανδού Κλάας Κνοτ να αναλάβει την προεδρία.

Σε ένα τέτοιο σενάριο, θα μπορούσε να απαιτηθεί η αποχώρηση του Φρανκ Έλντερσον από την Εκτελεστική Επιτροπή, ώστε να αποφευχθεί η ταυτόχρονη παρουσία δύο Ολλανδών μελών.

Η εξέλιξη αυτή θα δημιουργούσε περιθώριο για την τοποθέτηση γυναίκας υποψήφιας από την Ισπανία, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης συμφωνίας μεταξύ των κυβερνήσεων.

Σύμφωνα με πρόσωπα που γνωρίζουν τη διαδικασία, ο Φρίντριχ Μερτς και ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών Λαρς Κλίνγκμπαϊλ έχουν ήδη πραγματοποιήσει συναντήσεις τόσο με τον Κνοτ όσο και με τον ντε Κος.

Ο Γερμανός καγκελάριος είχε αναφερθεί στην προοπτική ταχείας συμφωνίας τον προηγούμενο μήνα, σε δηλώσεις του στο Bloomberg Television, πριν ακόμη η Λαγκάρντ ανακοινώσει την παραίτησή της.

«Εάν χρειαστεί, θα καταλήξουμε πολύ γρήγορα σε μια λύση για την Εκτελεστική Επιτροπή», είχε δηλώσει ο Μερτς.

Capital.gr