Με αλλαγές στο eProcurement, αλλά και γενικότερα στο πλαίσιο σύναψης συμφωνιών μεταξύ κράτους και ιδιωτικού τομέα, προχωρά το Γενικό Λογιστήριο, με στόχο τη βελτίωση της διαφάνειας και της αποτελεσματικότητας των διαδικασιών.
Ο Γενικός Λογιστής, Αντρέας Αντωνιάδης, σε συνέντευξη που παραχώρησε στον «Φ», αναφέρθηκε στις αλλαγές αυτές, σημειώνοντας ότι εντός του 2026 αναμένεται να εφαρμοστεί ο μηχανισμός ταχείας επίλυσης διαφορών σε ζητήματα που ανακύπτουν κατά την υλοποίηση δημόσιων έργων. Παράλληλα, με άλλες δράσεις, όπως η ολοκλήρωση της εισαγωγής του επαγγελματία αγοραστή στο Δημόσιο, το συνολικό σύστημα αναμένεται να βελτιωθεί, υπογραμμίζοντας, ωστόσο, ότι οι αναβαθμίσεις θα είναι συνεχείς.
Ο Αντρέας Αντωνιάδης απάντησε επίσης στο θέμα των πολλαπλών συντάξεων και της εκ νέου συζήτησής του στη Βουλή, λέγοντας ότι η Νομική Υπηρεσία, από την οποία είχε ζητηθεί γνωμάτευση, έχει επιβεβαιώσει πως η επιβολή αναστολής καταβολής σύνταξης σε εν ενεργεία αξιωματούχους δεν θα πρέπει να εφαρμοστεί.
Μεταξύ άλλων, ο Γενικός Λογιστής αναφέρθηκε στο Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων, στους κινδύνους που ενδεχομένως να αντιμετωπίσει, καθώς και στη μελέτη που έχει διενεργηθεί, η οποία καταδεικνύει ότι παραμένει βιώσιμο, τουλάχιστον μέχρι το 2080. Παράλληλα, ερωτηθείς σχετικά, κατέθεσε και τη δική του άποψη για το κατά πόσον οι βουλευτές θα πρέπει να καταβάλλουν ή όχι εισφορές στο Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων, καθώς, όπως είναι γνωστό, οι αποκοπές από τους μισθούς τους γίνονται με διαφορετικό τρόπο και κατευθύνονται στο Ταμείο Συντάξεών τους.
–Τις προηγούμενες ημέρες τέθηκε σε λειτουργία το νέο σύστημα του eProcurement. Τι αλλαγές έγιναν και τι διαφορετικό θα βρει κάποιος που θα το χρησιμοποιήσει;
Η εισαγωγή του νέου συστήματος του eProcurement έχει σηματοδοτήσει ένα ακόμη ουσιαστικό βήμα στην πορεία υλοποίησης του μεταρρυθμιστικού έργου που προωθείται στον τομέα των δημόσιων συμβάσεων στην Κύπρο.
Το νέο σύστημα περιλαμβάνει κύριες νέες λειτουργίες, όπως τη διαχείριση συμβάσεων (contract management), για την πλήρη παρακολούθηση συμβάσεων σε όλο τον κύκλο ζωής τους, το ηλεκτρονικό αποθετήριο (eAttestations), όπου οι οικονομικοί φορείς μπορούν να ανεβάζουν και να διαχειρίζονται πιστοποιητικά/δηλώσεις, και το εργαλείο Στατιστικών & Αναφορών (BI Tool), με διαδραστικά dashboards.
Επιπλέον, έχουν βελτιωθεί οι υφιστάμενες λειτουργίες, όπως οι ηλεκτρονικοί κατάλογοι (e-Catalogues) και οι δυνατότητες αναζήτησης διαγωνισμών και πληροφοριών.
–Μπορείτε να μας πείτε με απλά λόγια ποια οφέλη φέρνουν μαζί τους αυτές οι αλλαγές, αφού είναι γνωστό πως ο τομέας των δημόσιων συμβάσεων έπασχε διαχρονικά;
Με τις αλλαγές αυτές επιτυγχάνεται η μετάβαση σε ένα πλήρως ολοκληρωμένο ψηφιακό οικοσύστημα, με βελτιωμένη διαφάνεια, αποδοτικότητα και ποιότητα διαδικασιών. Ενισχύεται, επίσης, σημαντικά η εμπειρία χρήστη τόσο για τις αναθέτουσες αρχές όσο και για τους οικονομικούς φορείς. Υπάρχει, τέλος, υποστήριξη με νέο υλικό και οδηγούς, ενώ διενεργείται σταδιακή ενσωμάτωση πρόσθετων λειτουργιών.
Ο στρατηγικός στόχος του Γενικού Λογιστηρίου της Δημοκρατίας για την παροχή ενός αποτελεσματικού και διαφανούς πλαισίου διαχείρισης δημόσιων συμβάσεων επιτυγχάνεται και με την υλοποίηση άλλων δράσεων, όπως η ολοκλήρωση της εισαγωγής του επαγγελματία αγοραστή στο Δημόσιο, με την πιστοποίηση των πρώτων 45 επαγγελματιών λειτουργών αγορών, η εφαρμογή του ηλεκτρονικού εργαλείου για την ετοιμασία εγγράφων διαγωνισμού δημόσιων συμβάσεων, η υλοποίηση του Ψηφιακού Βοηθού (24/7), η επέκταση του πεδίου κάλυψης των συμφωνιών-πλαίσιο και η δημιουργία δυναμικών συστημάτων αγορών.
–Να περιμένουμε και άλλες αλλαγές στο θέμα των δημόσιων συμβάσεων;
Οι αλλαγές στις δημόσιες συμβάσεις δεν ολοκληρώνονται ποτέ, γιατί υπάρχει περιθώριο περαιτέρω βελτίωσης. Ενώ έχουμε ήδη ολοκληρώσει έναν κύκλο νομοθετικών και κανονιστικών ρυθμίσεων αναφορικά με την εκτέλεση και τις αλλαγές στις δημόσιες συμβάσεις, θα επιδιώξουμε μέσα στο 2026 τη δίκαιη και αποτελεσματική εφαρμογή του μηχανισμού ταχείας επίλυσης διαφορών σε ζητήματα που ανακύπτουν κατά την υλοποίηση δημόσιων έργων, συμβάλλοντας έτσι και στην ενίσχυση της εμπιστοσύνης μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.
Επιπλέον, η εισαγωγή νέων πρότυπων εγγράφων για έργα πληροφορικής και κατασκευαστικά έργα είναι στους στόχους μας για το τρέχον έτος.
Επενδύουμε, τέλος, σε συνεργασία με τους εταίρους μας, στη βελτίωση του πλαισίου (δομές, διαδικασίες, μεθοδολογία, εκπαίδευση) που διέπει τη διαχείριση έργων του Δημοσίου, με την υποστήριξη εξωτερικών συμβούλων.
Πολλαπλές συντάξεις: Κανονικά η καταβολή σε εν ενεργεία αξιωματούχους
–Να πάμε σε ένα διαφορετικό θέμα. Τις τελευταίες ημέρες επανήλθε το θέμα της νομοθετικής ρύθμισης των πολλαπλών συντάξεων. Τι ισχύει τελικά και το θέμα πάει ξανά πίσω στη Βουλή;
Ένεκα της παραμονής στη νομοθεσία της αντισυνταγματικής πρόνοιας για πλήρη αναστολή καταβολής σύνταξης στις περιπτώσεις πολιτειακών αξιωματούχων (Προέδρου της Δημοκρατίας, Προέδρου της Βουλής, Υπουργών, Βουλευτών κ.λπ.), του Προέδρου και των μελών της Επιτροπής Δημόσιας Υπηρεσίας, και του Προέδρου και των μελών της Επιτροπής Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας, είχα κρίνει ότι ήταν σωστό να ζητήσω εκ νέου νομική καθοδήγηση από τη Νομική Υπηρεσία, έτσι ώστε να επιβεβαιωθεί ή όχι η αντισυνταγματικότητα της αναστολής καταβολής σύνταξης στις περιπτώσεις εν ενεργεία αξιωματούχων που λαμβάνουν σύνταξη από προηγούμενη υπηρεσία τους σε άλλο αξίωμα στη Δημοκρατία.
Η Νομική Υπηρεσία έχει επιβεβαιώσει ότι η επιβολή αναστολής καταβολής σύνταξης σε εν ενεργεία αξιωματούχους δεν πρέπει να διενεργηθεί. Οι πρόνοιες αυτές συνεχίζουν να είναι αντισυνταγματικές, διότι συνεπάγονται στέρηση κεκτημένου δικαιώματος ιδιοκτησίας.
Περαιτέρω, η Νομική Υπηρεσία έχει ζητήσει, με κοινοποίηση στο Υπουργείο Οικονομικών, όπως προχωρήσει η τροποποίηση της εν λόγω νομοθεσίας και αφαιρεθούν οι πρόνοιες για αναστολή καταβολής σύνταξης.
–Η νομοθεσία που πέρασε από την Ολομέλεια και αφορά τις πολλαπλές συντάξεις μπορεί να θεωρηθεί πως, σε κάποια φάση στο μέλλον, δεν θα κριθεί ως αντισυνταγματική; Επειδή και στο παρελθόν είχε γίνει κάποια προσπάθεια, ωστόσο όσοι προσέφυγαν τότε στο Δικαστήριο τελικά δικαιώθηκαν.
Η Βουλή των Αντιπροσώπων, εν τη σοφία της, έχει εξαιρέσει από την εφαρμογή της τροποποιητικής νομοθεσίας τόσο τους υπηρετούντες αξιωματούχους πριν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της (δηλαδή 21/8/2025), όσο και την υπηρεσία των δημόσιων υπαλλήλων του κρατικού και ευρύτερου δημόσιου τομέα πριν από την ίδια ημερομηνία.
Συνεπώς, δεν θεωρώ ότι έχουν έννομο συμφέρον να προσφύγουν στη Δικαιοσύνη αξιωματούχοι στο εγγύς μέλλον, αλλά αυτό είναι ένα ενδεχόμενο που θα προκύψει στα επόμενα χρόνια.
Επιθυμώ, όμως, να αναφερθώ και στη νομοθεσία περί της δυνατότητας αποποίησης κρατικής σύνταξης που έχει θεσπιστεί την ίδια περίοδο και να τονίσω ότι εφαρμόζεται κανονικά στις περιπτώσεις των πρόσφατων διορισμών Υπουργών/Επιτρόπων, αλλά και ότι θα τύχει εφαρμογής στις επικείμενες εκλογές για την ανάδειξη μελών της Βουλής των Αντιπροσώπων.
Η μη καταβολή εισφορών Κοινωνικών Ασφαλίσεων από βουλευτές και η βιωσιμότητα του ΤΚΑ
–Μεταξύ άλλων, υπάρχει και η συζήτηση για το Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Μέχρι πότε θεωρείται ότι το ΤΚΑ είναι βιώσιμο; Ποιος εκτιμάτε ότι είναι ο μεγαλύτερος κίνδυνος για την κατάρρευσή του και τι θα πρέπει να αποφύγουμε αφενός και πώς μπορούμε να το ενισχύσουμε αφετέρου;
Χωρίς να λαμβάνω μέρος στην επιτροπή διαχείρισης του Ταμείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων, θεωρείται βιώσιμο μέχρι το 2080, σύμφωνα με την αναλογιστική μελέτη του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων του 2024, αλλά και τη Διεθνή Οργάνωση Εργασίας (ILO), η οποία επιβεβαιώνει επίσης τη μακροβιότητα του Ταμείου.
Σύμφωνα με τη βιβλιογραφία, ο μεγαλύτερος εν δυνάμει κίνδυνος για την κατάρρευση ενός ταμείου κοινωνικών ασφαλίσεων είναι η αναλογιστική ανισορροπία, όταν δηλαδή οι μελλοντικές υποχρεώσεις προς τους δικαιούχους γίνονται σημαντικά μεγαλύτερες από τα έσοδα και τα αποθεματικά.
Θα επιθυμούσα να αναφερθώ συγκεκριμένα σε δύο πτυχές, οι οποίες είναι αλληλοεξαρτώμενες, ήτοι η επενδυτική πολιτική του Ταμείου και το εσωτερικό χρέος του κράτους προς το Ταμείο. Η συντηρητική επενδυτική πολιτική του Ταμείου, συμπεριλαμβανομένου του δανεισμού προς το κράτος ύψους γύρω στα 11-12 δισ. ευρώ, αυξάνει τον κίνδυνο συγκέντρωσης, περιορίζει τις μεσομακροπρόθεσμες αποδόσεις και συνδέει το Ταμείο με τη δημοσιονομική κατάσταση της χώρας.
Η μεγάλη μείωση του δημόσιου χρέους (πρόβλεψη για κάτω του 40% μέχρι το 2030) δίνει τη δυνατότητα για διαφοροποίηση της επενδυτικής στρατηγικής του Ταμείου, με μακροπρόθεσμη στόχευση και προσεκτική, σταδιακή αύξηση της απόδοσής του, με σταθμισμένο ρίσκο.
–Μια άλλη πτυχή σχετικά με το ΤΚΑ είναι ότι οι βουλευτές δεν καταβάλλουν εισφορές στο ΤΚΑ, αλλά στο Πάγιο Ταμείο της Δημοκρατίας και με διαφορετικό ποσοστό. Πληροφορίες ανέφεραν ότι εκπονείται συγκεκριμένη μελέτη για αυτό το θέμα. Μπορείτε να μας πείτε τι τελικά ισχύει;
Οι βουλευτές, πράγματι, δεν καταβάλλουν εισφορές στο Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων, λόγω νομικής εξαίρεσης που συνδέεται με τη φύση του αξιώματός τους, αφού η βουλευτική ιδιότητα δεν θεωρείται «ασφαλιστέα απασχόληση», σύμφωνα με τη νομοθεσία. Εντούτοις, έχουν τη δυνατότητα να καταβάλλουν εθελοντικά εισφορές, αν το επιθυμούν.
Παρόλα αυτά, οι βουλευτές συνεισφέρουν 6,8% επί των συντάξιμων απολαβών τους για τη βιωσιμότητα του Σχεδίου Συντάξεών τους, καθώς και 3% προς το Ταμείο Χηρών και Ορφανών.
Κατά καιρούς, το συγκεκριμένο θέμα συζητείται στη Βουλή των Αντιπροσώπων, με πιο πρόσφατη συζήτηση στο πλαίσιο της κατάργησης των πολλαπλών συντάξεων αξιωματούχων. Εντούτοις, εξ όσων γνωρίζω, δεν υφίσταται οποιαδήποτε επίσημη μελέτη στο παρόν στάδιο που να αφορά ειδικά το καθεστώς εισφορών των βουλευτών.
Προσωπική μου άποψη είναι ότι, ορθώς, η φύση του αξιώματος του βουλευτή δεν θεωρείται ασφαλιστέα απασχόληση.
