Οι γεωπολιτικές εξελίξεις, που εκ των πραγμάτων προκαλούν ανασφάλεια, φαίνεται ότι έκαναν πολλά νοικοκυριά πιο επιφυλακτικά απέναντι σε νέα ανοίγματα και οι αριθμοί που ανακοίνωσε η Κεντρική Τράπεζα δείχνουν ότι οι πολίτες προσάρμοσαν τις επιλογές τους στα νέα δεδομένα.
Τα στατιστικά στοιχεία για τον Απρίλιο, που αποτέλεσε τον δεύτερο μήνα έντονης διεθνούς αβεβαιότητας λόγω του πολέμου στην ευρύτερη περιοχή, αναδεικνύουν ένα νέο, σύνθετο σκηνικό, που μπορεί να βάζει σε δεύτερες σκέψεις όσους σκέφτονται να πάρουν δάνειο.
Παρά την αισιοδοξία από τραπεζικές πηγές ότι η ζήτηση δεν επηρεάστηκε από την κρίση στην περιοχή, τα συνολικά δάνεια τον Απρίλιο 2026 κατέγραψαν καθαρή αύξηση €40,5 εκατ., σε σύγκριση με καθαρή αύξηση €528,1 εκατ. τον Μάρτιο 2026.
Ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής των συνολικών δανείων έφτασε στο 12,0%, σε σύγκριση με 12,6% τον Μάρτιο 2026. Το υπόλοιπο των συνολικών δανείων τον Απρίλιο 2026 έφθασε στα €27,8 δισ. Τα δάνεια κατοίκων Κύπρου παρουσίασαν αύξηση €76,1 εκατ.
Πιο αναλυτικά, τα δάνεια προς νοικοκυριά μειώθηκαν κατά €12,1 εκατ., ενώ τα δάνεια προς μη χρηματοοικονομικές εταιρείες κατέγραψαν αύξηση €71,7 εκατ. Το υπόλοιπο εκταμιεύσεων στεγαστικών δανείων τέλος Απριλίου ήταν €9,6 εκατ. από €37,6 εκατ. τον Μάρτιο και 8,8 εκατ. τον Απρίλιο του 2025. Οι εκταμιεύσεις επιχειρηματικών δανείων κατοίκων εσωτερικού, τέλος Απριλίου ήταν €71,7 εκατ. από €37,3 εκατ. τον Μάρτιο και -12,8 εκατ. τον Απρίλιο του 2025. Αρνητικό πρόσημο -€13 εκατ. εμφανίζουν τα καταναλωτικά δάνεια από €18,9 εκατ. εκταμιεύσεις τον Μάρτιο και €23,3 εκατ. τον Απρίλιο του 2025.
Πάνω από 3% ο πληθωρισμός
To θέμα είναι πώς θα διαμορφωθεί το σκηνικό στη ζήτηση δανείων ενόψει και της συνεδρίασης του διοικητικού συμβουλίου της ΕΚΤ στις 10 Ιουνίου. Ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη ξεπέρασε το 3% τον Μάιο, για πρώτη φορά μετά από 2,5 και πλέον χρόνια, ενισχύοντας τις προβλέψεις για αύξηση των επιτοκίων κάτι που μπορεί να συμβάλει στον περιορισμό της πιστωτικής επέκτασης.
Όπως όλα δείχνουν, η ΕΚΤ αναμένεται να προχωρήσει στην πρώτη αύξηση επιτοκίων από τον Σεπτέμβριο του 2023 την επόμενη Πέμπτη, 11 Ιουνίου, με τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου της να φαίνεται ότι έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι δεν μπορούν πλέον να καθυστερήσουν άλλο την απάντησή τους στις επιπτώσεις της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή.
Ανησυχούν κυρίως για σημαντικές αυξήσεις μισθών και για αύξηση των τιμών πώλησης από τις επιχειρήσεις, θεωρώντας ότι αυτές είναι πλέον αναπόφευκτες, καθώς ο πόλεμος παρατείνεται. Ωστόσο, οι περισσότεροι αξιωματούχοι της ΕΚΤ παραμένουν επιφυλακτικοί όσον αφορά την πορεία των επιτοκίων μετά τον Ιούνιο, καθώς η ανάπτυξη στην οικονομία της Ευρωζώνης επίσης πλήττεται.
Μείωση καταθέσεων
Πέρα από τα δάνεια, οι συνολικές καταθέσεις τον Απρίλιο 2026 κατέγραψαν καθαρή μείωση €123,1 εκατ., σε σύγκριση με καθαρή αύξηση €426,8 εκατ. τον Μάρτιο 2026. Ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής των συνολικών καταθέσεων έφτασε στο 4,5%, σε σύγκριση με 5,6% τον Μάρτιο 2026. Το υπόλοιπο των συνολικών καταθέσεων τον Απρίλιο 2026 έφθασε στα €57,6 δισ.
Οι καταθέσεις κατοίκων Κύπρου παρουσίασαν αύξηση €30,1 εκατ.
Πιο αναλυτικά, οι καταθέσεις των νοικοκυριών και των μη χρηματοοικονομικών εταιρειών αυξήθηκαν κατά €122,6 εκατ. και €63,0 εκατ. αντίστοιχα. Οι καταθέσεις των υπόλοιπων εγχώριων τομέων παρουσίασαν συνολικά μείωση €155,5 εκατ.
Να σημειώσουμε ότι η αύξηση των επιτοκίων της ΕΚΤ περνάει δύσκολα ή με πολύ αργούς ρυθμούς στις καταθέσεις, κάτι που φάνηκε όλα τα προηγούμενα χρόνια με την άνοδο των επιτοκίων.