Σημαντικές υποχρεώσεις για εργοδότες και δικαιώματα για εργαζόμενους προβλέπει το ισχύον πλαίσιο για την τηλεργασία, την καταβολή μισθών και τους διαφανείς όρους απασχόλησης στην Κύπρο.
Ο Ξένιος Μάμας Ανώτερος Λειτουργός Εργασιακών Σχέσεων του Τμήματος Εργασιακών κατά τη διάρκεια ημερίδας που συνδιοργάνωσε ο ΣΕΛΚ με το τμήμα σημείωσε ότι η τηλεργασία διέπεται από τον περί Ρύθμισης του Πλαισίου Οργάνωσης της Τηλεργασίας Νόμο του 2023, ενώ οι πληρωμές και τα εκκαθαριστικά μισθοδοσίας ρυθμίζονται από τον τροποποιητικό νόμο για την Προστασία των Μισθών.
Η τηλεργασία ορίζεται ως η παροχή εργασίας από απόσταση με τη χρήση τεχνολογίας. Μπορεί να αφορά πλήρη ή μερική απασχόληση και εφαρμόζεται σε εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα, νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου και αρχές τοπικής αυτοδιοίκησης. Δεν καλύπτει, ωστόσο, τον στενό δημόσιο τομέα.
Κατά κανόνα, η τηλεργασία έχει εθελοντικό χαρακτήρα και προϋποθέτει συμφωνία εργοδότη και εργαζομένου. Μπορεί να επιβληθεί μόνο για λόγους προστασίας της δημόσιας υγείας ή όταν υπάρχει τεκμηριωμένος κίνδυνος για την υγεία του εργαζομένου, εφόσον η εργασία μπορεί πρακτικά να εκτελείται εξ αποστάσεως.
Οι τηλεργαζόμενοι διατηρούν τα ίδια δικαιώματα και υποχρεώσεις με εργαζόμενους που απασχολούνται στις εγκαταστάσεις του εργοδότη. Αυτό αφορά, μεταξύ άλλων, τους όρους εργασίας, τις ευκαιρίες προαγωγής, την κατάρτιση, καθώς και την ασφάλεια και υγεία στην εργασία.
Το πλαίσιο κατοχυρώνει επίσης το δικαίωμα αποσύνδεσης από ηλεκτρονικά μέσα εκτός του συμφωνημένου χρόνου εργασίας. Ο εργοδότης αναλαμβάνει το κόστος της τηλεργασίας και οφείλει να παρέχει την αναγκαία τεχνική υποστήριξη.
Εντός οκτώ ημερών από την έναρξη της τηλεργασίας, ο εργοδότης πρέπει να ενημερώνει γραπτώς τον εργαζόμενο για τους σχετικούς όρους, όπως το κόστος, η τεχνική υποστήριξη, η τηλετοιμότητα, η αποσύνδεση και τα μέτρα ασφάλειας και υγείας.
Πώς καταβάλλονται οι μισθοί
Με βάση τον περί Προστασίας των Μισθών Νόμο, οι μισθοί καταβάλλονται σε τραπεζικό λογαριασμό ή λογαριασμό πληρωμών της επιλογής του εργαζομένου ή με τραπεζική επιταγή στο όνομά του.
Η καταβολή μετρητών επιτρέπεται μόνο σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, όπως όταν βρίσκεται σε εκκρεμότητα η διαδικασία ανοίγματος τραπεζικού λογαριασμού για έως τέσσερις μήνες ή όταν αίτηση για άνοιγμα λογαριασμού έχει απορριφθεί και υπάρχει σχετική βεβαίωση στο Τμήμα Εργασιακών Σχέσεων.
Κάθε εργοδότης οφείλει να εκδίδει μηνιαίο ή εβδομαδιαίο εκκαθαριστικό μισθοδοσίας. Το εκκαθαριστικό πρέπει να παραδίδεται σε έντυπη ή ηλεκτρονική μορφή εντός πέντε εργάσιμων ημερών από την ημερομηνία πληρωμής του μισθού.
Αποκοπές από τον μισθό μπορούν να γίνονται όταν προβλέπονται από τη νομοθεσία, συλλογική σύμβαση ή γενική συμφωνία. Για άλλες αποκοπές απαιτείται γραπτή και υπογεγραμμένη συγκατάθεση του εργαζομένου, την οποία ο εργοδότης οφείλει να τηρεί σε σχετικό αρχείο.
Ενημέρωση για τους όρους εργασίας
Ο περί Διαφανών και Προβλέψιμων Όρων Εργασίας Νόμος του 2023 υποχρεώνει τους εργοδότες να ενημερώνουν τους εργαζομένους για τους ουσιώδεις όρους της σύμβασης ή της σχέσης εργασίας, σε έντυπη ή ηλεκτρονική μορφή.
Η βασική ενημέρωση πρέπει να παρέχεται πριν από την έναρξη της εργασίας ή το αργότερο εντός επτά ημερών. Περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, στοιχεία των δύο μερών, τόπο εργασίας, περιγραφή καθηκόντων, ημερομηνία έναρξης, αμοιβή και ωράριο.
Συμπληρωματικές πληροφορίες, όπως η άδεια με απολαβές, η κατάρτιση, οι συλλογικές συμβάσεις και η κοινωνική ασφάλιση, πρέπει να δίνονται εντός ενός μήνα από την έναρξη της απασχόλησης.
Ο νόμος προβλέπει ότι η δοκιμαστική περίοδος δεν μπορεί να υπερβαίνει τους έξι μήνες, με ειδικές ρυθμίσεις για συμβάσεις ορισμένου χρόνου. Επιτρέπει επίσης την παράλληλη απασχόληση, εκτός εάν ο περιορισμός της δικαιολογείται αντικειμενικά.
Για εργασία με μεταβαλλόμενο ωράριο, η ανάθεση πρέπει να γίνεται εντός προκαθορισμένων ημερών και ωρών αναφοράς και με έγκαιρη προειδοποίηση. Όταν ο εργοδότης ακυρώνει ανάθεση εκτός της συμφωνημένης προθεσμίας, ο εργαζόμενος δικαιούται αποζημίωση τουλάχιστον ίση με το ημερομίσθιο της συγκεκριμένης ημέρας.
