Νέα δεδομένα διαμορφώνουν τις οικονομικές προοπτικές για τα επόμενα χρόνια, με το 2026 να χαρακτηρίζεται από επιβράδυνση της ανάπτυξης λόγω των διεθνών γεωπολιτικών εξελίξεων και κυρίως της κατάστασης στη Μέση Ανατολή.
Οι εκτιμήσεις της Κεντρικής Τράπεζας στο Οικονομικό Δελτίο κάνουν λόγο για μια προσωρινή περίοδο πιέσεων στην οικονομία, καθώς οι αναταράξεις στις διεθνείς αγορές αναμένεται να επηρεάσουν την ενεργειακή αγορά, το κόστος παραγωγής και τη γενικότερη οικονομική δραστηριότητα.
Παράλληλα, ο πληθωρισμός αναμένεται να παρουσιάσει πρόσθετη ανοδική τάση εντός του 2026, πριν επιστρέψει σταδιακά σε χαμηλότερα επίπεδα.
Σε σύγκριση με τις προβλέψεις του Μαρτίου 2026, η Κεντρική Τράπεζα καταγράφει προς τα κάτω αναθεώρηση του ρυθμού αύξησης του ΑΕΠ κατά 0,2 και 0,1 ποσοστιαίες μονάδες για τα έτη 2026 και 2027, αντίστοιχα, κυρίως λόγω των συνεπειών του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Ο σχετικά περιορισμένος αντίκτυπος για το 2026, σε σύγκριση με τις προβλέψεις του Μαρτίου, αποδίδεται στο γεγονός ότι στον προηγούμενο κύκλο προβλέψεων είχαν ήδη ενσωματωθεί κάποιες, συντηρητικές, εκτιμήσεις ως προς τις επιπτώσεις. Το 2026 ο πληθωρισμός, στη βάση του Εναρμονισμένου Δείκτη Τιμών Καταναλωτή, προβλέπεται να αυξηθεί σημαντικά στο 3,2% από 0,8% το 2025 λόγω κυρίως των οικονομικών επιπτώσεων του πολέμου στη Μέση Ανατολή.
Το 2027 και το 2028 o πληθωρισμός αναμένεται να υποχωρήσει στο 1,9%, κυρίως λόγω της αναμενόμενης καθοδικής επίδρασης βάσης στις τιμές της ενέργειας, καθώς επίσης και της σταδιακής επιβράδυνσης στις τιμές των υπηρεσιών και, σε μικρότερο βαθμό, στις τιμές των τροφίμων.
Ουσιαστικά, η εικόνα αναμένεται να βελτιωθεί από το 2027 και μετά, με την ανάπτυξη να εισέρχεται σε τροχιά ανάκαμψης, υπό την προϋπόθεση ότι το διεθνές περιβάλλον θα παραμείνει πιο σταθερό. Καθοριστικό ρόλο θα διαδραματίσουν οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και ειδικότερα η πορεία της συμφωνίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.
Η Κεντρική Τράπεζα αναφέρει ότι η ανακοίνωση συμφωνίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν αποτελεί θετική εξέλιξη, ωστόσο, δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί πλήρως, ούτε εφαρμοστεί και σημαντικά μέρη της εξακολουθούν να χρειάζονται διαπραγμάτευση.
«Σε περίπτωση που οι δύο πλευρές δεν διατηρήσουν τις δεσμεύσεις τους και δεν εφαρμοστεί η σχετική συμφωνία, παραμένουν οι σχετικοί κίνδυνοι που αφορούν διαταραχές στις αγορές ενέργειας, εμπορευμάτων και πρώτων υλών και την πορεία των σχετικών τιμών. Οι τιμές του πετρελαίου θα μπορούσαν να διατηρηθούν σε διαρθρωτικά υψηλότερα επίπεδα εάν η συμφωνία δεν οριστικοποιηθεί και εφαρμοστεί πλήρως. Επιπλέον κίνδυνοι συνδέονται με παράγοντες που σχετίζονται με την κλιματική αλλαγή (π.χ. ακραία καιρικά φαινόμενα, μεγαλύτερη από την αναμενόμενη επίπτωση λόγω υιοθέτησης πράσινων φόρων στο πλαίσιο αλλαγών στην ευρωπαϊκή νομοθεσία), καθώς και με υψηλότερους μισθούς από ότι αναμένεται λόγω στενότητας στην αγορά εργασίας και/ή υψηλότερα από τα αναμενόμενα περιθώρια κέρδους» αναφέρεται στο οικονομικό δελτίο.
Η ζημιά στον τουρισμό
Αβεβαιότητα υπάρχει και για τον τουρισμό το 2026 και όπως εξηγεί η Κεντρική Τράπεζα «οι γεωπολιτικές εξελίξεις είχαν άμεση αρνητική επίδραση στην πορεία του τουρισμού το 2026. Ειδικότερα, η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή οδήγησε σε μείωση των αφίξεων κατά 17,9% κατά το πρώτο τετράμηνο του 2026, παρά την αύξηση που καταγράφηκε κατά το πρώτο δίμηνο του έτους. Παράλληλα, σημειώνεται αύξηση 7,4% στα έσοδα του πρώτου διμήνου του 2026.
Οι προοπτικές για το 2026, σύμφωνα με την Κεντρική Τράπεζα, παραμένουν αβέβαιες, καθώς οι προκλήσεις για τον τουριστικό τομέα και τους λοιπούς βασικούς τομείς εξαγωγών υπηρεσιών παραμένουν, λόγω των γεωπολιτικών εντάσεων στη Μέση Ανατολή, παρά την ανακοίνωση συμφωνίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, καθώς και του πολέμου μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας. Ταυτόχρονα, σημειώνεται η ανθεκτικότητα και διεύρυνση των μη τουριστικών υπηρεσιών τα πρόσφατα έτη, με την επίδραση από το εύθραυστο εξωτερικό περιβάλλον να παραμένει έμμεση.
