Το αμέσως επόμενο διάστημα αναμένεται να κορυφωθεί η συζήτηση αναφορικά με τη ρύθμιση της λειτουργίας των αυτοεξυπηρετούμενων καταλυμάτων (τύπου Airbnb). Το θέμα βγήκε ξανά στην επιφάνεια με την έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας για το Υφυπουργείο Τουρισμού, στην οποία μεταξύ άλλων γινόταν στο κομμάτι της αδειοδότησης, τόσο των airbnb όσο και των ξενοδοχειακών και άλλων τουριστικών καταλυμάτων.

Τα πορίσματα της Ελεγκτικής είχαν δημιουργήσει σοβαρές ανησυχίες για την όλη διαδικασία αδειοδότησης, ενώ καταγράφονταν οι πιθανοί κίνδυνοι που προέκυπταν, με αφορμή μάλιστα και την κατάρρευση κτηρίου στη Γερμασόγεια στις 11 Απριλίου 2026, στο οποίο διαπιστώθηκε ότι λειτουργούσαν τρία αυτοεξυπηρετούμενα διαμερίσματα.

Χθες, ο ΣΤΕΚ, σε ανακοίνωση που εξέδωσε αναφέρθηκε εκτεταμένα στο συγκεκριμένο ζήτημα, εξ αφορμής της έκθεσης της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, τονίζοντας ότι αυτή έρχεται να επιβεβαιώσει τις διαχρονικές ανησυχίες του Συνδέσμου. Σημειώνει πως το γεγονός ότι εξακολουθούν να λειτουργούν και να διαφημίζονται καταλύματα χωρίς τις απαιτούμενες άδειες, χωρίς ουσιαστικούς ελέγχους και χωρίς αποτελεσματική διασύνδεση των αρμόδιων Αρχών, καταδεικνύει ότι το σημερινό σύστημα δεν μπορεί να ανταποκριθεί στην αποστολή του. Ακολούθως, ο ΣΤΕΚ τονίζει ότι η ανεπαρκής ρύθμιση του τομέα δεν δημιουργεί μόνο συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού σε βάρος της νόμιμης ξενοδοχειακής βιομηχανίας. Επηρεάζει και την αγορά κατοικίας, δυσχεραίνει την εξεύρεση προσιτής στέγης για τους μόνιμους κατοίκους, δημιουργεί προβλήματα στις τοπικές κοινωνίες, επηρεάζει την ποιότητα ζωής στις γειτονιές και εγκυμονεί κινδύνους για την ασφάλεια των επισκεπτών.

Οι εισηγήσεις

Ο σύνδεσμος των τουριστικών επιχειρήσεων παραθέτει επτά εισηγήσεις, οι οποίες όπως αναφέρει θα μπορούσαν να συμπεριληφθούν στο νομοσχέδιο που ετοιμάζει το Υφυπουργείο Τουρισμού, όπως:

(1) Αποτελεσματικοί και συστηματικοί έλεγχοι για τον εντοπισμό και την πάταξη της παράνομης λειτουργίας καταλυμάτων.

(2) Ουσιαστικοί μηχανισμοί επιβολής της νομοθεσίας με αποτρεπτικές διοικητικές και οικονομικές κυρώσεις.

(3) Υποχρεωτική αναγραφή του αριθμού εγγραφής σε όλες τις ηλεκτρονικές πλατφόρμες και συνεργασία των πλατφορμών με τις αρμόδιες Αρχές για την άμεση απόσυρση παράνομων καταχωρίσεων.

(4) Καθορισμός ανώτατης διάρκειας βραχυχρόνιας εκμίσθωσης ανά έτος, κατά τα πρότυπα πολλών ευρωπαϊκών χωρών.

(5) Δυνατότητα των τοπικών Αρχών να περιορίζουν ή και να απαγορεύουν τις βραχυχρόνιες μισθώσεις σε συγκεκριμένες περιοχές όπου διαπιστώνεται σοβαρή επιβάρυνση της αγοράς κατοικίας, έντονη όχληση ή διατάραξη της ποιότητας ζωής και της κοινής ησυχίας των κατοίκων.

(6) Υποχρεωτική καταβολή τέλους διανυκτέρευσης.

(7) Εφαρμογή ενιαίων προτύπων ασφάλειας, υγείας και ασφαλιστικής κάλυψης για όλους τους παρόχους υπηρεσιών φιλοξενίας.

Τι εντόπισε η Ελεγκτική

Υπενθυμίζεται ότι στις επισημάνεις της, η Ελεγκτική Υπηρεσία ανέφερε μεταξύ άλλων ότι στις 6.5.2026 ήταν καταγραμμένα 8.464 αδειούχα αυτοεξυπηρετούμενα καταλύματα σε παγκύπρια βάση στο Μητρώο Αυτοεξυπηρετούμενων καταλυμάτων. Μετά από δειγματοληπτικό έλεγχο, προστίθεται, ο οποίος διενεργήθηκε σε διαδικτυακές πλατφόρμες κρατήσεων, προέκυψαν ενδείξεις ότι σημαντικός αριθμός αυτοεξυπηρετούμενων καταλυμάτων λειτουργεί και διαφημίζεται χωρίς να είναι καταχωρισμένος στο Μητρώο ή με ανακριβή στοιχεία αδειοδότησης, γεγονός που δεν επιτρέπει τον αποτελεσματικό έλεγχο και εποπτεία τους. Επίσης, μεγάλος αριθμός καταλυμάτων δεν κατέστη δυνατό να ταυτοποιηθεί.

Από τα είκοσι καταλύματα του δείγματος που κατέστη δυνατό να ταυτοποιηθούν, μόνο έξι (30%) ήταν καταχωρισμένα στο Μητρώο και διέθεταν έγκυρη άδεια εγγραφής. Από τα υπόλοιπα, τα δέκα καταλύματα (50%) δεν ανέγραφαν αριθμό άδειας εγγραφής και δεν φαίνεται να ήταν καταχωρισμένα στο Μητρώο, ενώ σε τέσσερις περιπτώσεις (20%), παρότι αναγραφόταν αριθμός άδειας εγγραφής, αυτός δεν συμφωνούσε με τα στοιχεία του Μητρώου, καθώς είτε δεν αντιστοιχούσε σε εν ισχύ αριθμό εγγραφής είτε αφορούσε σε διαφορετικό κατάλυμα.

Στην απάντηση του, το Υφυπουργείο Τουρισμού ενημέρωσε ότι αριθμός καταλυμάτων που διαφημίζουν στις διαδικτυακές πλατφόρμες δεν είναι εγγεγραμμένα στο Μητρώο του Υφυπουργείου ή δεν εμφανίζουν αριθμό εγγραφής. Αυτό, προσθέτει, θ’ αντιμετωπιστεί με την εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Κανονισμού (ΕΕ)2024/1028 της 11ης Απριλίου 2024, ο οποίος τέθηκε σε ισχύ τον Μάιο του 2024, με τις σχετικές υποχρεώσεις του να εφαρμόζονται από τις 20 Μαΐου 2026.

Πρόβλημα και με τα ξενοδοχεία

Πάντως, αξίζει να σημειωθεί ότι πέραν των αυτοεξυπηρετούμενων καταλυμάτων, στην έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας καταγράφηκε επίσης ότι μόλις το 23% των ξενοδοχείων και τουριστικών καταλυμάτων ήταν πλήρως αδειοδοτημένα ενώ το 22% διέθετε προσωρινή άδεια. Χαρακτηριστικά αναφερόταν ότι στις 27.4.2026, από το σύνολο των 728 ξενοδοχείων και τουριστικών καταλυμάτων, μόνο 168 είχαν εξασφαλίσει άδεια λειτουργίας με βάση τη σχετική νομοθεσία. Ο αριθμός αυτός αντικατοπτρίζει βαθμό συμμόρφωσης μόλις 23%, ενώ άλλα 158 καταλύματα, περίπου το 22% του συνόλου, λειτουργούν βάσει προσωρινών ρυθμίσεων δεδομένου ότι πληρούνται ορισμένες προϋποθέσεις. Συνεπώς, η πλειοψηφία των ξενοδοχείων και τουριστικών καταλυμάτων (402 οντότητες ή 55%), εξακολουθούν να λειτουργούν χωρίς άδεια λειτουργίας ή χωρίς οποιαδήποτε άλλη προσωρινή ρύθμιση, γεγονός που καταδεικνύει ότι, ούτε οι διευκολύνσεις και προσωρινές ρυθμίσεις που υιοθετήθηκαν τα τελευταία χρόνια λειτούργησαν αποτελεσματικά.