Οι πολλαπλές συντάξεις και τα άλλα ωφελήματα των κρατικών αξιωματούχων έχουν απασχολήσει εδώ και αρκετό καιρό τόσο την κοινωνία όσο και τα ίδια τα κόμματα. Εξάλλου, έγιναν προσπάθειες από την κυβέρνηση και τα κόμματα, ώστε να τερματιστεί το καθεστώς των πολλαπλών συντάξεων για πρώην αξιωματούχους.
Μέσα σε όλα αυτά, όμως, προκύπτει ακόμη ένα ζήτημα, το οποίο ενδεχομένως να είναι εξίσου προκλητικό. Πρόκειται για το επίδομα οδοιπορικών που λαμβάνουν οι βουλευτές και κυρίως για τον τρόπο με τον οποίο αυτό υπολογίζεται, καταβάλλεται, ελέγχεται και το οποίο μπαίνει στους λογαριασμούς τους ακόμη και όταν η Βουλή είναι επίσημα κλειστή για θερινές, άλλες διακοπές ή ακόμη και στις προεκλογικές.
Σύμφωνα με τα στοιχεία, κάθε βουλευτής λαμβάνει €685 τον μήνα ως επίδομα οδοιπορικών. Αυτό σημαίνει €8.220 τον χρόνο για κάθε βουλευτή.
Για τους 56 βουλευτές, το συνολικό κόστος ανέρχεται στις €38.360 τον μήνα ή στις €460.320 τον χρόνο. Πρόκειται, μάλιστα, για αφορολόγητο ποσό, το οποίο καταβάλλεται χωρίς να συνδέεται, τουλάχιστον με τρόπο που να μπορεί να ελεγχθεί δημόσια, με τις πραγματικές μετακινήσεις και τα πραγματικά έξοδα κάθε βουλευτή.
Το βασικό ερώτημα δεν είναι κατά πόσον οι βουλευτές πρέπει να αποζημιώνονται για τις μετακινήσεις που πραγματοποιούν στο πλαίσιο των καθηκόντων τους. Το ερώτημα είναι πώς προκύπτει το ποσό των €685, ποιες ακριβώς μετακινήσεις καλύπτει και με ποιον τρόπο εξακριβώνεται ότι ανταποκρίνεται στα πραγματικά έξοδα κάθε βουλευτή.
Να σημειώσουμε πως σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του Γενικού Λογιστηρίου, το ποσό αυτό καταβάλλεται σταθερά και οριζόντια σε όλους τους βουλευτές, συμπληρώνοντας το υπόλοιπο πακέτο απολαβών τους (βασικός μισθός, έξοδα παραστάσεως και επίδομα γραμματείας) τα οποία ανέρχονται σε αρκετές χιλιάδες ευρώ κάθε μήνα.
Ακόμη κι αν μετακινούνται και τις 365 ημέρες
Για να αντιληφθεί κάποιος το ύψος του επιδόματος, μπορεί να γίνει ένας υπολογισμός με την πιο ευνοϊκή δυνατή παραδοχή για τους βουλευτές.
Ας υποθέσουμε, λοιπόν, ότι δεν πάνε ποτέ διακοπές. Ότι δεν απουσιάζουν ούτε μία ημέρα λόγω ασθένειας ή άλλης υποχρέωσης. Ότι δεν ταξιδεύουν ποτέ στο εξωτερικό και δεν βρίσκονται ποτέ εκτός Κύπρου. Ότι πραγματοποιούν υπηρεσιακές μετακινήσεις κάθε ημέρα του χρόνου, ακόμη και τα Σαββατοκύριακα, τις αργίες, τα Χριστούγεννα, το Πάσχα και κατά τη διάρκεια της θερινής διακοπής της Βουλής.
Ακόμη και με αυτή την ακραία υπόθεση, τα €8.220 τον χρόνο αντιστοιχούν σε €22,52 την ημέρα και για τις 365 ημέρες τον χρόνο.
Εάν υπολογίσουμε ότι ένα μέσο αυτοκίνητο καταναλώνει επτά λίτρα βενζίνης ανά 100 χιλιόμετρα και ότι η τιμή της βενζίνης είναι €1,40 το λίτρο, τότε το κόστος για κάθε 100 χιλιόμετρα ανέρχεται στα €9,80.
Με αυτά τα δεδομένα, το επίδομα αντιστοιχεί σε καύσιμα για περίπου 230 χιλιόμετρα κάθε ημέρα, επί 365 ημέρες τον χρόνο.
Δηλαδή, το ποσό αντιστοιχεί σε καύσιμα για σχεδόν 83.900 χιλιόμετρα τον χρόνο για κάθε βουλευτή.
Ο υπολογισμός αυτός δεν σημαίνει ότι οι βουλευτές δηλώνουν πως διανύουν 84.000 χιλιόμετρα ούτε ότι ολόκληρο το επίδομα προορίζεται αποκλειστικά για βενζίνη. Είναι όμως μια ενδεικτική μετατροπή του ποσού σε καύσιμα, ώστε να αποτυπωθεί το πραγματικό του μέγεθος ώστε να διαπιστωθεί κατά πόσον αυτό ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες ή μπορεί να θεωρηθεί υπερβολικό.
Έστω κι αν θεωρήσουμε πως ένα ποσό αφορά τις φθορές του αυτοκινήτου, τότε και πάλι αυτό το ποσό δεν μπορεί να δικαιολογηθεί, όχι τουλάχιστον με τα σημερινά δεδομένα και τους ελέγχους που δεν υπάρχουν, αφού πρέπει να σημειωθεί πως ακόμη κι αν υπολογίσουμε ότι 2-3 ευρώ την ημέρα αφορούν τις φθορές αυτοκινήτου, κάτι που αναλογεί σε 60 με 90 ευρώ τον μήνα, ή 600 με 900 ευρώ τον χρόνο, τότε υπερκαλύπτεται και η συντήρηση του αυτοκινήτου.
Ακόμη, όμως, και με την εξωπραγματική παραδοχή ότι ένας βουλευτής μετακινείται για υπηρεσιακούς σκοπούς και τις 365 ημέρες του χρόνου, μαζί και με τη φθορά του αυτοκινήτου, το ποσό εξακολουθεί να αντιστοιχεί σε περίπου 200 χιλιόμετρα κάθε ημέρα.
Και σε αυτό το σημείο είναι που βρίσκεται το κεντρικό ερώτημα. Ποιες υπηρεσιακές μετακινήσεις δικαιολογούν έναν τέτοιο αριθμό χιλιομέτρων;
Σχεδόν 140 φορές τον γύρο της ελεύθερης Κύπρου
Για να γίνει ακόμη πιο κατανοητό το μέγεθος, μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε ακόμη μία ενδεικτική σύγκριση.
Εάν υπολογίσουμε τον γύρο των ελεύθερων περιοχών φτάνουμε σε μια διαδρομή περίπου 600 χιλιομέτρων. Τότε τα 83.900 χιλιόμετρα αντιστοιχούν σε σχεδόν 140 πλήρεις γύρους της ελεύθερης Κύπρου μέσα σε έναν χρόνο.
Δηλαδή, το επίδομα που καταβάλλεται σε κάθε βουλευτή αντιστοιχεί, ως καύσιμο, στο να πραγματοποιεί έναν πλήρη γύρο των ελεύθερων περιοχών περίπου κάθε δυόμισι ημέρες.
Για το σύνολο των 56 βουλευτών, η αντίστοιχη απόσταση ξεπερνά τα 4,69 εκατομμύρια χιλιόμετρα τον χρόνο. Δηλαδή, για σχεδόν 7.830 γύρους των ελεύθερων περιοχών κάθε χρόνο.
200 ημέρες ανοικτή η Βουλή
Ο προηγούμενος υπολογισμός έγινε επί 365 ημέρες, ακριβώς για να χρησιμοποιηθεί η πιο ευνοϊκή δυνατή εκδοχή για τους βουλευτές.
Στην πραγματικότητα, όμως, η Βουλή δεν πραγματοποιεί συνεδρίες κοινοβουλευτικών επιτροπών ή Ολομέλειας και τις 365 ημέρες του χρόνου.
Πιο ρεαλιστικός, αλλά και πάλι ευνοϊκός υπολογισμός για τους βουλευτές, είναι αυτός των περίπου 200 ημερών.
Θα πρέπει όμως να ξεκαθαριστεί ότι οι 200 ημέρες δεν αποτελούν τις πραγματικές ημέρες παρουσίας κάθε βουλευτή. Οι 200 ημέρες είναι οι εργάσιμες ημέρες κατά τις οποίες η Βουλή είναι ανοικτή και πραγματοποιούνται συνεδρίες κοινοβουλευτικών επιτροπών και της Ολομέλειας.
Αυτό φυσικά δεν σημαίνει ότι όλοι οι βουλευτές μεταβαίνουν στη Βουλή και τις 200 ημέρες, αφού δεν συμμετέχουν όλοι στις ίδιες επιτροπές, οι επιτροπές δεν συνεδριάζουν καθημερινά και αρκετές συνεδριάζουν την ίδια ημέρα. Επιπλέον, μπορεί να υπάρχουν απουσίες, ταξίδια στο εξωτερικό ή άλλες υποχρεώσεις.
Επομένως, ο υπολογισμός των 200 ημερών υποθέτει ότι κάθε βουλευτής μεταβαίνει στη Βουλή σε κάθε εργάσιμη ημέρα κατά την οποία πραγματοποιούνται κοινοβουλευτικές εργασίες, ανεξαρτήτως του κατά πόσον συμμετέχει σε κάποια συνεδρία.
Με βάση τις 200 ημέρες, το ετήσιο ποσό των €8.220 αντιστοιχεί σε €41,10 την ημέρα
Με την ίδια κατανάλωση και την ίδια τιμή βενζίνης, τα €41,10 αντιστοιχούν σε καύσιμα για περίπου 419 χιλιόμετρα κάθε ημέρα λειτουργίας της Βουλής.
Δηλαδή, όταν ο υπολογισμός γίνει με βάση τις ημέρες κατά τις οποίες η Βουλή είναι ανοικτή για συνεδρίες, το επίδομα αντιστοιχεί σε περισσότερα από 400 χιλιόμετρα την ημέρα.
Άλλο σπίτι-Βουλή και άλλο υπηρεσιακή μετακίνηση
Πέραν του ύψους του ποσού, προκύπτει ακόμη ένα βασικό ερώτημα: Τι ακριβώς θεωρείται οδοιπορικό;
Στη συνήθη πρακτική της δημόσιας υπηρεσίας, η καθημερινή μετάβαση από την κατοικία προς τον χώρο εργασίας δεν θεωρείται ότι καλύπτεται σαν οδοιπορικό.
Για παράδειγμα στη δημόσια υπηρεσία αποζημιώνεται η απόσταση που διανύεται μεταξύ δύο ή περισσότερων χώρων μέσα στην ίδια ημέρα από τη βάση της δουλειάς σου, και όχι από το σπίτι προς το γραφείο και αντίστροφα.
Αποζημιώνεται ουσιαστικά η υπηρεσιακή μετακίνηση από τον χώρο εργασίας προς έναν άλλο χώρο για την εκτέλεση συγκεκριμένου καθήκοντος και όχι η καθημερινή διαδρομή «σπίτι-εργασία-σπίτι».
Επομένως, θα πρέπει να διευκρινιστεί τι ακριβώς καλύπτουν τα €685.
Καλύπτουν τη μετάβαση από το σπίτι προς τη Βουλή και την επιστροφή; Καλύπτουν μετακινήσεις από τη Βουλή προς υπουργεία, κρατικές υπηρεσίες, επιτόπιες επισκέψεις και άλλους χώρους; Καλύπτουν επισκέψεις στις εκλογικές περιφέρειες; Καλύπτουν προεκλογικές συγκεντρώσεις; Φεστιβάλ; Μνημόσυνα; Κηδείες; Ή καλύπτουν όλα τα πιο πάνω χωρίς να γίνεται οποιαδήποτε διάκριση;
Εάν το ποσό καλύπτει κυρίως τη διαδρομή «σπίτι-Βουλή-σπίτι», τότε γιατί καταβάλλεται το ίδιο ποσό σε έναν βουλευτή που διαμένει δίπλα στη Βουλή και σε έναν βουλευτή που μετακινείται από την Πάφο, τη Λεμεσό ή άλλη επαρχία;
Εάν αφορά κυρίως μετακινήσεις από τη Βουλή προς άλλους χώρους, τότε ποιες είναι αυτές οι μετακινήσεις και πώς δικαιολογούνται καύσιμα για 84.000 χιλιόμετρα τον χρόνο ή για περίπου 420 χιλιόμετρα ανά ημέρα λειτουργίας της Βουλής;
Το κενό στον έλεγχο είχε εντοπιστεί και παλαιότερα
Το θέμα του ελέγχου των οδοιπορικών δεν είναι καινούργιο.
Σε παλαιότερη έκθεση, το 2017 για τους λογαριασμούς της Βουλής, ο τότε Γενικός Ελεγκτής και νυν βουλευτής και επικεφαλής του «Άλμα» είχε επισημάνει ότι το κατ’ αποκοπή επίδομα δεν συνδεόταν με το πραγματικό κόστος των μετακινήσεων και είχε εισηγηθεί να συσχετιστεί με τα πραγματικά οδοιπορικά έξοδα. Είχε, επίσης, επισημανθεί ότι το επίδομα καταβαλλόταν ανεξαρτήτως της παρουσίας των μελών στις επιτροπές και στην Ολομέλεια.
Πλέον φυσικά είναι βουλευτής και τόσο ο ίδιος όσο και οι βουλευτές του απολαμβάνουν αυτό το επίδομα. Υπό κανονικές συνθήκες πρέπει να αναμένουμε πως το «Άλμα» θα θέσει το θέμα στη Βουλή ώστε να συζητηθεί και να ρυθμιστεί.
