Αυστηρότερα πιστοδοτικά κριτήρια και περισσότερες απορρίψεις αιτήσεων δανείων κατέγραψαν οι τράπεζες της Ευρωζώνης το δεύτερο τρίμηνο του 2026, σύμφωνα με την έρευνα τραπεζικών χορηγήσεων του Ιουλίου που δημοσίευσε η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ).
Η αυστηροποίηση κάλυψε όλες τις βασικές κατηγορίες χρηματοδότησης, ενώ οι πραγματικοί όροι των δανειακών συμβάσεων έγιναν δυσμενέστεροι, κυρίως λόγω των υψηλότερων επιτοκίων.
Το καθαρό ποσοστό των τραπεζών που ανέφεραν αυστηροποίηση των κριτηρίων για δάνεια ή πιστωτικές γραμμές προς επιχειρήσεις διαμορφώθηκε στο 7%. Η μεταβολή ήταν μικρότερη από την πρόβλεψη της προηγούμενης έρευνας, όταν οι τράπεζες ανέμεναν ποσοστό 19%.
Για τα στεγαστικά δάνεια καταγράφηκε καθαρή αυστηροποίηση 9%, ενώ στην καταναλωτική πίστη και στα λοιπά δάνεια προς νοικοκυριά το αντίστοιχο ποσοστό ανήλθε στο 12%.
Σύμφωνα με την ΕΚΤ, οι κίνδυνοι για τις οικονομικές προοπτικές και η χαμηλότερη ανοχή των τραπεζών στον κίνδυνο αποτέλεσαν τους κύριους παράγοντες πίσω από την αυστηροποίηση. Τα πιστωτικά ιδρύματα παραμένουν ιδιαίτερα προσεκτικά απέναντι στις γεωπολιτικές και ενεργειακές εξελίξεις.
Για το τρίτο τρίμηνο του 2026 αναμένεται περαιτέρω αυστηροποίηση των κριτηρίων σε όλες τις κατηγορίες δανείων.
Περισσότερες απορρίψεις αιτήσεων
Οι τράπεζες ανέφεραν αύξηση των απορριφθεισών αιτήσεων για όλες τις ομάδες δανειοληπτών. Η μεγαλύτερη αύξηση καταγράφηκε στην καταναλωτική πίστη και ακολούθησαν τα επιχειρηματικά και τα στεγαστικά δάνεια.
Παρά τους αυστηρότερους όρους, η ζήτηση για δάνεια ή πιστωτικές γραμμές από επιχειρήσεις αυξήθηκε ελαφρά το δεύτερο τρίμηνο, με καθαρό ποσοστό 3%.
Η εξέλιξη ήταν αντίθετη με τις προβλέψεις των τραπεζών, οι οποίες ανέμεναν σημαντική υποχώρηση της επιχειρηματικής ζήτησης κατά -10%.
Η αύξηση συνδέθηκε με τις μεγαλύτερες ανάγκες για αποθέματα και κεφάλαιο κίνησης, τη ζήτηση μεγάλων επιχειρήσεων για πάγιες επενδύσεις, καθώς και με ανάγκες αναχρηματοδότησης και αναδιάρθρωσης χρέους.
Οι τράπεζες διαπίστωσαν επίσης μεγαλύτερη ζήτηση για κάλυψη αναγκών ρευστότητας. Εκτίμησαν, ωστόσο, ότι η συνολική εικόνα παραμένει μικτή και θα εξαρτηθεί από τις μελλοντικές γεωπολιτικές εξελίξεις.
Σημαντική πτώση στα στεγαστικά δάνεια
Η ζήτηση για στεγαστικά δάνεια μειώθηκε σημαντικά το δεύτερο τρίμηνο του έτους, με καθαρό ποσοστό -15%. Η υποχώρηση ήταν μικρότερη από το -20% που είχαν προβλέψει οι τράπεζες στην προηγούμενη έρευνα.
Η επιδείνωση της καταναλωτικής εμπιστοσύνης, οι μεταβολές των επιτοκίων και οι δυσμενέστερες προοπτικές της αγοράς κατοικίας περιόρισαν τη ζήτηση στεγαστικής πίστης.
Η ζήτηση για καταναλωτικά και άλλα δάνεια προς νοικοκυριά συνέχισε επίσης να μειώνεται, με καθαρό ποσοστό -2%. Οι τράπεζες ανέμεναν εντονότερη πτώση, κατά -9%.
Η χαμηλότερη καταναλωτική εμπιστοσύνη αποτέλεσε τον βασικό παράγοντα της μείωσης. Ακολούθησαν η περιορισμένη δαπάνη για διαρκή καταναλωτικά αγαθά και οι μεταβολές των επιτοκίων.
Για το τρίτο τρίμηνο, οι τράπεζες προβλέπουν περαιτέρω μείωση της ζήτησης στεγαστικών δανείων κατά -12%, ενώ αναμένουν ότι η ζήτηση για καταναλωτική πίστη θα παραμείνει αμετάβλητη.
Δυσκολότερη η χρηματοδότηση των τραπεζών
Η πρόσβαση των τραπεζών σε χρηματοδότηση μέσω καταθέσεων λιανικής, χρεωστικών τίτλων και αγορών χρήματος επιδεινώθηκε ελαφρά το δεύτερο τρίμηνο του 2026.
Αντίθετα, η πρόσβαση σε χρηματοδότηση μέσω τιτλοποιήσεων παρέμεινε σε γενικές γραμμές αμετάβλητη.
Τόσο η βραχυπρόθεσμη όσο και η μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση συνέβαλαν στην επιδείνωση της πρόσβασης σε κεφάλαια από καταθέσεις λιανικής.
Για τους επόμενους τρεις μήνες, οι τράπεζες αναμένουν περαιτέρω επιδείνωση της χρηματοδότησης μέσω χρεωστικών τίτλων, καταθέσεων λιανικής και αγορών χρήματος. Δεν αναμένουν, ωστόσο, μεταβολή στην πρόσβαση μέσω τιτλοποιήσεων.
Επιρροή από τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια
Οι δείκτες μη εξυπηρετούμενων δανείων και άλλοι δείκτες πιστωτικής ποιότητας είχαν αυστηροποιητικό αντίκτυπο στα κριτήρια για δάνεια προς επιχειρήσεις και για καταναλωτική πίστη.
Τα κριτήρια για τα στεγαστικά δάνεια παρέμειναν σε γενικές γραμμές ανεπηρέαστα.
Οι τράπεζες αναμένουν ότι οι δείκτες πιστωτικής ποιότητας θα προκαλέσουν περαιτέρω αυστηροποίηση στα επιχειρηματικά και καταναλωτικά δάνεια κατά το τρίτο τρίμηνο του 2026.
Ευνοϊκότεροι όροι για «πράσινες» επιχειρήσεις
Για τις επιχειρήσεις που θεωρούνται «πράσινες» ή σημειώνουν πρόοδο στην πράσινη μετάβασή τους, οι τράπεζες ανέφεραν χαλάρωση των πιστοδοτικών κριτηρίων και θετικό αντίκτυπο στη ζήτηση δανείων κατά τους τελευταίους 12 μήνες.
Αντίθετα, οι επιχειρήσεις με υψηλές εκπομπές και χωρίς αξιόπιστο σχέδιο κλιματικής μετάβασης αντιμετώπισαν αυστηρότερα πιστοδοτικά κριτήρια και μικρή καθαρή μείωση της ζήτησης χρηματοδότησης.
ΚΥΠΕ
