Σχέδιο συνολικής αναδιάρθρωσης των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας (ΥΚΕ), προϋπολογισμού €31 εκατ., βρίσκεται σε εξέλιξη, με επίκεντρο την προστασία των παιδιών, τη στήριξη ευάλωτων ομάδων και την ταχύτερη εξυπηρέτηση των πολιτών.
Σύμφωνα με ανακοίνωση της Γενικής Διεύθυνσης Ανάπτυξης του Υπουργείου Οικονομικών, το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Προγράμματος Πολιτικής Συνοχής «ΘΑλΕΙΑ 2021-2027», με συγχρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η μεταρρύθμιση καλύπτει το σύνολο της λειτουργίας των ΥΚΕ και περιλαμβάνει αλλαγές στις οργανωτικές δομές, στις διαδικασίες, στους μηχανισμούς παρέμβασης και στα εργαλεία που χρησιμοποιούν καθημερινά οι λειτουργοί.
Στόχος είναι η δημιουργία ενός σύγχρονου, αποτελεσματικού και ανθρωποκεντρικού συστήματος κοινωνικής προστασίας, το οποίο θα μπορεί να ανταποκρίνεται καλύτερα στις αυξανόμενες και πιο σύνθετες ανάγκες της κοινωνίας.
Πάνω από 40 προγράμματα και 500 επαγγελματίες
Στην ανακοίνωση επισημαίνεται ότι η μεταρρύθμιση είναι «απολύτως αναγκαία», καθώς οι Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας διαχειρίζονται σήμερα περισσότερα από 40 προγράμματα κοινωνικής προστασίας και στήριξης.
Το δίκτυο των ΥΚΕ περιλαμβάνει ένα Κεντρικό Γραφείο, πέντε Επαρχιακά Γραφεία Ευημερίας, οκτώ τοπικά γραφεία και 23 κρατικά ιδρύματα, ενώ απασχολεί πέραν των 500 επαγγελματιών.
«Οι αυξημένες κοινωνικές ανάγκες των τελευταίων χρόνων, αλλά και η πολυπλοκότητα των περιστατικών που καλούνται να διαχειριστούν οι ΥΚΕ, καθιστούν τη μεταρρύθμιση πιο αναγκαία από ποτέ. Ειδικά, με δεδομένο τον μεγάλο αριθμό των περιπτώσεων παιδιών που βρίσκονται υπό την κηδεμονία του κράτους, όπως και των υποθέσεων που απαιτούν πολυθεματική και διεπιστημονική προσέγγιση», αναφέρεται στην ανακοίνωση.
Πολυθεματικές ομάδες για σύνθετα περιστατικά
Η μεταρρύθμιση προβλέπει τον εκσυγχρονισμό της οργάνωσης, των διαδικασιών και των εργαλείων εργασίας των ΥΚΕ, καθώς και την αναβάθμιση των εσωτερικών δυνατοτήτων και των υποστηρικτικών τους μέσων.
Παράλληλα, επιδιώκεται η ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των φορέων που συμμετέχουν στο δίκτυο προστασίας παιδιών και ευάλωτων προσώπων.
Σημαντικό μέρος του σχεδίου αποτελεί η θεσμοθέτηση Κεντρικής και Επαρχιακών Πολυθεματικών Ομάδων, στις οποίες θα συμμετέχουν επαγγελματίες διαφορετικών ειδικοτήτων και υπηρεσιών.
Οι ομάδες θα αναλαμβάνουν την ολιστική αξιολόγηση και διαχείριση σύνθετων κοινωνικών περιστατικών, ιδιαίτερα όταν αυτά αφορούν παιδιά και οικογένειες που βρίσκονται σε ευάλωτη θέση.
Συνοδοί και μέντορες για ευάλωτα παιδιά
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ενίσχυση της παιδικής προστασίας, με την εισαγωγή υπηρεσιών συνοδών, μεντόρων και άλλων επαγγελματιών.
Οι υπηρεσίες αυτές θα στηρίζουν ευάλωτα παιδιά, είτε παραμένουν στο οικογενειακό τους περιβάλλον είτε βρίσκονται υπό την κρατική φροντίδα. Στόχος είναι η κάλυψη εξειδικευμένων αναγκών, η ενδυνάμωση της γονικής ικανότητας και η αναβάθμιση των παρεμβάσεων των ΥΚΕ.
Από τον Μάιο του 2026, το Υφυπουργείο Κοινωνικής Πρόνοιας υλοποιεί, σε συνεργασία με τα Υπουργεία Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας, Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως και Υγείας, δράση για την εκπόνηση Εθνικής Στρατηγικής και Σχεδίου Δράσης για την Παιδική Προστασία στην Κύπρο.
Τον συντονισμό της δράσης, η οποία προγραμματίζεται να ολοκληρωθεί στα τέλη του 2029, έχουν αναλάβει οι Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας.
Σε όλη την Κύπρο ο «Κοινωνικός Λειτουργός της Γειτονιάς»
Βασικό πυλώνα της μεταρρύθμισης αποτελεί και το πρόγραμμα «Κοινωνικός Λειτουργός της Γειτονιάς», το οποίο φέρνει τις κοινωνικές υπηρεσίες πιο κοντά στους πολίτες και ενισχύει την έγκαιρη παρέμβαση σε τοπικό επίπεδο.
Μετά την πιλοτική εφαρμογή του, το πρόγραμμα επεκτείνεται σε ολόκληρη την Κύπρο, σε συνεργασία με δήμους και συμπλέγματα κοινοτήτων.
Μέσω του προγράμματος αναπτύσσεται τοπικό δίκτυο υποστήριξης για τον άμεσο εντοπισμό και τη στήριξη ατόμων και οικογενειών που χρειάζονται ψυχοκοινωνική βοήθεια. Παράλληλα, θα σχεδιάζονται προγράμματα κοινωνικής παρέμβασης προσαρμοσμένα στις ανάγκες κάθε κοινότητας.
Το πρόγραμμα ενισχύει επίσης τη συνεργασία των ΥΚΕ με τις Αρχές Τοπικής Αυτοδιοίκησης, διευρύνοντας τον ρόλο τους στον τομέα της κοινωνικής φροντίδας και καθιερώνοντας τη γειτονιά ως βασική μονάδα κοινωνικής συνοχής.
Νέο πληροφοριακό σύστημα στις ΥΚΕ
Στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης προωθείται και η ψηφιακή αναβάθμιση των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας, μέσω της εφαρμογής νέου πληροφοριακού συστήματος.
Το σύστημα αναμένεται να βελτιώσει τη διαχείριση των περιστατικών, να επιταχύνει τις διοικητικές διαδικασίες και να εκσυγχρονίσει τα εργαλεία εργασίας των λειτουργών.
Η Διευθύντρια των ΥΚΕ, Μαρία Κυρατζή, ανέφερε ότι μέσα από το έργο προωθείται για πρώτη φορά ένας συνολικός και ολιστικός εκσυγχρονισμός των Υπηρεσιών, ο οποίος καλύπτει όλους τους πυλώνες λειτουργίας τους.
«Πρόκειται για μία μεταρρύθμιση που στοχεύει στη βελτίωση της λειτουργίας των ΥΚΕ και, πρόσθετα, στην ουσιαστική αναβάθμιση του ίδιου του συστήματος κοινωνικής προστασίας της χώρας, με επίκεντρο την κοινωνική συνοχή, την ισότητα ευκαιριών και τη διασφάλιση αξιοπρεπούς ποιότητας ζωής για όλους τους πολίτες», ανέφερε.
