Σε ισχύ η τελωνειακή μεταρρύθμιση της ΕΕ – Τι αλλάζει για τα μικρά δέματα

Σε ισχύ τέθηκε η τελωνειακή μεταρρύθμιση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία προβλέπει ένα ενιαίο σημείο εισόδου για τις τελωνειακές πράξεις, νέα Τελωνειακή Αρχή και κοινούς κανόνες για τις εισαγωγές μέσω ηλεκτρονικού εμπορίου.

Η μεταρρύθμιση εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο και δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ στις 19 Σεπτεμβρίου. Η εφαρμογή της θα γίνει σταδιακά, με τα κράτη μέλη να έχουν στη διάθεσή τους 12 μήνες για την πλήρη υλοποίηση των νέων κανόνων.

Στόχος είναι η δημιουργία ενός πιο ψηφιακού τελωνειακού συστήματος, το οποίο θα αξιοποιεί δεδομένα για την αντιμετώπιση των γεωπολιτικών κινδύνων, της ταχείας ανάπτυξης του ηλεκτρονικού εμπορίου και των αυξημένων αναγκών προστασίας των καταναλωτών.

Στο επίκεντρο της μεταρρύθμισης βρίσκονται ο νέος ενωσιακός τελωνειακός κώδικας, η Τελωνειακή Αρχή της ΕΕ και ο κοινός τελωνειακός κόμβος δεδομένων.

Ενιαίο τελωνειακό σημείο εισόδου

Ο νέος τελωνειακός κώδικας αναδιαμορφώνει το νομικό πλαίσιο των τελωνειακών δραστηριοτήτων και επιδιώκει να καταστήσει την τελωνειακή ένωση λειτουργικά ενιαία.

Οι διαδικασίες θα εναρμονιστούν, ο διοικητικός φόρτος θα περιοριστεί και η διαχείριση κινδύνων θα ενισχυθεί. Μακροπρόθεσμα θα δημιουργηθεί ένα ενιαίο τελωνειακό σημείο εισόδου σε ολόκληρη την ΕΕ, αντί των πολλαπλών εθνικών συστημάτων που λειτουργούν σήμερα.

Οι νόμιμες επιχειρήσεις αναμένεται να επωφεληθούν από απλούστερες και περισσότερο προβλέψιμες διαδικασίες. Παράλληλα, θα καθοριστούν σαφέστερες αρμοδιότητες για τους εισαγωγείς και θα δημιουργηθεί ενιαία διεπαφή για την υποβολή δεδομένων.

Οι τελωνειακές αρχές θα ενισχύσουν επίσης τον ρόλο τους στην είσπραξη δασμών και στην εφαρμογή κανόνων για την ασφάλεια των προϊόντων, το περιβάλλον και τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας.

Στη Λιλ η νέα Τελωνειακή Αρχή

Η νέα Τελωνειακή Αρχή της ΕΕ, με έδρα τη Λιλ, ιδρύθηκε νομικά στις 20 Σεπτεμβρίου και αναμένεται να αρχίσει τη λειτουργία της το 2027.

Αποστολή της θα είναι η ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των τελωνειακών αρχών των κρατών μελών και η διαχείριση κινδύνων σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ώστε η αντιμετώπιση κοινών απειλών στα σύνορα να γίνεται με περισσότερο συντονισμένο τρόπο.

Κεντρικό καθήκον της θα αποτελέσει η ανάπτυξη του τελωνειακού κόμβου δεδομένων, ο οποίος θα αντικαταστήσει σταδιακά τα κατακερματισμένα εθνικά πληροφοριακά συστήματα.

Ο κόμβος θα λειτουργεί ως ενιαία ευρωπαϊκή διεπαφή για εισαγωγές και εξαγωγές, καθώς και για την ανταλλαγή πληροφοριών με τις τελωνειακές αρχές.

Η νέα υποδομή εκτιμάται ότι θα εξοικονομεί περίπου €2,3 δισ. ετησίως σε λειτουργικές δαπάνες για τα κράτη μέλη και €2,58 δισ. σε διοικητικό κόστος για τις επιχειρήσεις.

Ο κόμβος θα τεθεί σε λειτουργία για το ηλεκτρονικό εμπόριο από τον Ιούλιο του 2028 και για το υπόλοιπο εμπόριο το αργότερο έως το 2031.

Δασμός €3 στα μικρά δέματα

Η μεταρρύθμιση φέρνει σημαντικές αλλαγές στις εισαγωγές προϊόντων χαμηλής αξίας μέσω ηλεκτρονικού εμπορίου.

Η ΕΕ αποφάσισε τον Δεκέμβριο του 2025 να καταργήσει την απαλλαγή από τελωνειακούς δασμούς για αποστολές αξίας έως €150. Στη θέση της εφαρμόζεται προσωρινός τελωνειακός δασμός €3, από την 1η Ιουλίου 2026 έως τον Ιούλιο του 2028.

Μετά τον Ιούλιο του 2028, στις συγκεκριμένες αποστολές θα επιβάλλονται οι κανονικοί τελωνειακοί δασμοί.

Ο νέος κώδικας προβλέπει επίσης τέλος διεκπεραίωσης για τα μικρά δέματα, ώστε να καλύπτεται το αυξανόμενο κόστος που επωμίζονται οι τελωνειακές αρχές για την επεξεργασία προϊόντων χαμηλής αξίας.

Η εφαρμογή του τέλους αναμένεται να αρχίσει τον Νοέμβριο του 2026. Το ακριβές ποσό θα καθοριστεί με κατ’ εξουσιοδότηση πράξη της Επιτροπής.

Υποχρεωτικός ο κόμβος από το 2028

Με τη δημοσίευση του νέου τελωνειακού κώδικα ολοκληρώθηκε η νομοθετική διαδικασία και αρχίζει η σταδιακή εφαρμογή του.

Η Τελωνειακή Αρχή της ΕΕ θα τεθεί σε λειτουργία το 2027, ενώ ο κοινός κόμβος δεδομένων θα καταστεί υποχρεωτικός για τις αποστολές ηλεκτρονικού εμπορίου από την 1η Ιουλίου 2028.

Η μεταρρύθμιση κρίθηκε αναγκαία λόγω της αλματώδους αύξησης των εισαγωγών χαμηλής αξίας, των νέων επιχειρηματικών μοντέλων, των τεχνολογικών αλλαγών, της πράσινης μετάβασης και των αυξανόμενων κινδύνων για την ασφάλεια.

Ο επίτροπος Εμπορίου και Οικονομικής Ασφάλειας, Μάρος Σέφτσοβιτς, χαρακτήρισε τη μεταρρύθμιση στρατηγική επιταγή για την προστασία της ενιαίας αγοράς, την ανταγωνιστικότητα και την οικονομική ασφάλεια της Ευρώπης.

Όπως ανέφερε, το ενιαίο σημείο εισόδου και η κοινή δυνατότητα διαχείρισης κινδύνων θα επιτρέψουν στην τελωνειακή ένωση να αξιολογεί τους κινδύνους και να ενεργεί ενιαία στα ευρωπαϊκά σύνορα.