Καύσιμα: Κρύος ιδρώτας για τιμές και αποθέματα – Σε συναγερμό οι Βρυξέλλες – Στρογγυλοκάθησε στα 2 ευρώ το πετρέλαιο κίνησης στην Κύπρο

Μόλις πριν 15 μέρες η Κομισιόν καθησύχαζε τους Ευρωπαίους ότι δεν υπήρχε πρόβλημα εφοδιασμού diesel στην ΕΕ, επειδή η ζήτηση καλυπτόταν από αυξημένη ευρωπαϊκή παραγωγή και από εναλλακτικές εισαγωγές.

Σήμερα, όμως, τα πράγματα είναι πολύ διαφορετικά και ήδη η μια μετά την άλλη οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ανακοινώνουν μέτρα φοροελάφρυνσης για να περιορίσουν την επιβάρυνση των καταναλωτών από τις μεγάλες αυξήσεις των τιμών στις αντλίες, ενώ την ίδια ώρα προβληματίζει σοβαρά η δήλωση που έκανε ο Ντόναλντ Τραμπ ξημερώματα Τετάρτης ότι έδωσε οδηγίες να διακοπούν οι εξαγωγές αμερικανικού diesel!

Μέχρι αργά χθες δεν είχε ανακοινωθεί απαγόρευση ή μείωση εξαγωγών από αμερικανικά διυλιστήρια, παρ’ ότι υπάρχει μεγάλη πολιτική πίεση προς την κυβέρνηση Τραμπ από Ρεπουμπλικάνους και Δημοκρατικούς υποψήφιους για τις ενδιάμεσες εκλογές Νοεμβρίου, καθώς η τιμή της βενζίνης και του πετρελαίου diesel έχει απογειωθεί στις περισσότερες πολιτείες και επηρεάζει τόσο τις μεταφορές όσο και την παραγωγή, ιδιαίτερα δε την αγροτική.

Ένα γαλόνι ντίζελ στις ΗΠΑ κόστιζε κατά μέσο όρο 6,53 δολάρια την Τρίτη, που θεωρείται ο υψηλότερος μέσος όρος που έχει καταγραφεί ποτέ και πάνω από 75% υψηλότερος από ό,τι πριν από ένα χρόνο. Η τιμή της βενζίνης, επίσης σε υψηλά επίπεδα, είναι κατά μέσο όρο 4,50 δολάρια το γαλόνι.

Διαφωνεί ο υπουργός Ενέργειας

Το Υπουργείο Γεωργίας των ΗΠΑ κάλεσε ήδη από την περασμένη εβδομάδα τον Λευκό Οίκο να λάβει μέτρα για τις τιμές του ντίζελ. Η υπουργός Γεωργίας Μπρουκ Ρόλινς δήλωσε ότι μίλησε με τον Τραμπ για το θέμα, χαρακτηρίζοντας τις υψηλές τιμές «πραγματική ανησυχία», σύμφωνα με το Politico.

Από την πλευρά του, όμως, ο Αμερικανός υπουργός Ενέργειας Κρις Ράιτ δήλωσε -πριν την επίμαχη δήλωση Τραμπ- ότι μια απαγόρευση των εξαγωγών θα οδηγούσε μεν σε προσωρινό πλεόνασμα ντίζελ στην εσωτερική αγορά των ΗΠΑ (και σε μειώσεις τιμών στις αντλίες), αλλά ταυτόχρονα θα ωθούσε τα αμερικανικά διυλιστήρια να μειώσουν τους ρυθμούς παραγωγής, κάτι που θα μείωνε γρήγορα την παραγωγή καυσίμων και θα οδηγούσε πάλι σε αυξημένες τιμές ανά γαλόνι στην εσωτερική αγορά. «Εάν αρχίσετε να βάζετε εμπόδια στις ροές, πολύ γρήγορα θα μειώσετε την παραγωγή και θα έχετε λιγότερη προσφορά. Χρειαζόμαστε περισσότερη προσφορά καυσίμων, όχι λιγότερη», προειδοποίησε ο Ράιτ.

Ο κ. Ράιτ επανήλθε χθες, μερικές ώρες μετά τη δήλωση Τραμπ, για να επιμείνει στη διαφωνία του με τον πρόεδρο: «Εάν δεν μπορούμε να εξάγουμε το ντίζελ που προέρχεται από τα διυλιστήριά μας, θα εξαντληθούν οι χώροι για να το αποθηκεύουμε και θα πρέπει να μειώσουμε τη διύλιση στις ΗΠΑ, κάτι που θα ασκήσει ανοδική πίεση στις τιμές της βενζίνης και των καυσίμων αεροσκαφών και στις ΗΠΑ», πρόσθεσε.

Τι είπε ο Τραμπ

«Έχω πει ας μην στέλνουμε (εξάγουμε) ντίζελ. Παράγουμε πολύ ντίζελ… Το έχω ζητήσει», δήλωσε ο Τραμπ σε δημοσιογράφους ξημερώματα Τετάρτης (ώρα Κύπρου).

Όμως, ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, δεν έσπευσε να συναινέσει. Δήλωσε μόνο πως η κυβέρνηση εξετάζει κατά πόσον μια απαγόρευση εξαγωγών diesel -πλήρης ή μερική- είναι εφικτή.

Σε περίπτωση που η αμερικανική κυβέρνηση προχωρήσει σε περιορισμούς των ποσοτήτων diesel που θα καταλήγουν (και) στην Ευρώπη, είναι βέβαιο πως η ενεργειακή κρίση που ήδη πλήττει την ΕΕ θα γίνει βαθύτερη και θα μετατραπεί ίσως και σε κρίση επαρκούς εφοδιασμού και όχι μόνο πρόβλημα υψηλών τιμών.

Το Reuters επισημαίνει ότι οι συνολικές εξαγωγές αμερικανικού πετρελαίου έχουν αυξηθεί πάνω από 20% από τον Μάρτιο (έναρξη του πολέμου κατά του Ιράν), σε σύγκριση με τον μέσο όρο του 2025 και έφτασε στα 9 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα. Το πρακτορείο προσθέτει ότι τα αποθέματα ντίζελ στις ΗΠΑ έχουν μειωθεί στο χαμηλότερο επίπεδό τους για αυτήν την εποχή για περισσότερες από τέσσερις δεκαετίες και βρίσκονται περίπου 13% χαμηλότερα από τα επίπεδα του 2025.

Σύμφωνα με το πρακτορείο, μετά τη δήλωση Τραμπ το premium (διαφορά) του ευρωπαϊκού low-sulphur gasoil (ντίζελ με χαμηλό θείο) σε σύγκριση με το Brent έφτασε περίπου τα $95/βαρέλι, που θεωρείται διαφορά που συνιστά ρεκόρ. Από την άλλη, η τιμή του μπρεντ ήταν νωρίς χθες Τετάρτη στο χαμηλότερο επίπεδο από τις 8 Σεπτεμβρίου, στα 97,36 δολάρια, αν και ακολούθησαν νέα σκαμπανεβάσματα και άνοδος λίγο πάνω από 100 δολάρια.

• Η πρόεδρος της Κομισιόν δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα έχουν κοστίσει στην Ευρώπη επιπλέον 90 δισ. ευρώ από την έναρξη του πολέμου στο Ιράν, χωρίς να έχει προστεθεί ούτε μία επιπλέον ποσότητα ενέργειας. Το κόστος αυτό μεταφέρεται σε όλη την οικονομία, προκαλώντας πληθωριστικές πιέσεις (στην Κύπρο ο πληθωρισμός ξεπέρασε ελαφρώς το 5%) και συρρίκνωση πραγματικού εισοδήματος για τα νοικοκυριά.

Κάντε κάτι, ζητά ο Μακρόν

Έως χθες δεν υπήρξε επίσημη αντίδραση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στην επιστολή του Γάλλου προέδρου Μακρόν στην Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν για το καυτό θέμα της ακρίβειας των καυσίμων και της μείωσης τωναποθεμάτων ενόψει χειμώνα.

Με την επιστολή του, ο Μακρόν ζήτησε από τις Βρυξέλλες να λάβουν επείγοντα μέτρα για την ενίσχυση του εφοδιασμού της Ευρώπης με ντίζελ και καύσιμο αεροσκαφών, καθώς το παρατεταμένο κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ και οι νέες επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές στη Μέση Ανατολή απειλούν να περιορίσουν περαιτέρω τις παγκόσμιες προμήθειες πετρελαίου. Η επιστολή εστάλη πριν τη δήλωση Τραμπ για πιθανή απαγόρευση εξαγωγών diesel από τις ακτές των ΗΠΑ.

Ο Μακρόν επισήμανε στην πρόεδρο της Κομισιόν ότι η ευρωπαϊκή αγορά πετρελαίου μέχρι στιγμής έχει στηριχθεί στην υψηλότερη παραγωγή των διυλιστηρίων, την ασθενέστερη ζήτηση στην Ασία και την κατανάλωση υφιστάμενων αποθεμάτων. Ωστόσο, προειδοποίησε ότι αυτό το «μαξιλάρι» χάνεται ραγδαία, καθώς στη Γαλλία το 14% των πρατηρίων βενζίνης αντιμετωπίζει ελλείψεις ή ανησυχεί ότι θα αντιμετωπίσει ελλείψεις σύντομα.

Ο Γάλλος πρόεδρος γράφει επίσης, σύμφωνα με το Euronews, ότι η ευρωπαϊκή εξάρτηση από τις εισαγωγές από τη Μέση Ανατολή είναι ιδιαίτερα σημαντική για τα καύσιμα αεροπλάνων, όπου το 36% των εισαγωγών προέρχεται από την περιοχή, και για το ντίζελ στο 18%.
Προέτρεψε, δε, την Επιτροπή να χαλαρώσει προσωρινά ορισμένες προδιαγραφές ποιότητας καυσίμων της ΕΕ, ώστε να επιτραπεί στα διυλιστήρια να παράγουν περισσότερο καύσιμο αεροσκαφών και ντίζελ.

Δεν αισιοδοξεί ο Καραγιώργης

Στοιχεία που δημοσίευσε τη Δευτέρα η Eurostat έδειξαν ότι από τον Αύγουστο του 2025 έως τον Αύγουστο του 2026 η μέση τιμή των καυσίμων στην Ε.Ε. έχει καταγράψει αύξηση 23,8%.
Οι μεγαλύτερες αυξήσεις καταγράφηκαν στη Βουλγαρία (+34,5%), τη Λιθουανία (+28,8%), τη Φινλανδία (+27,6%), τη Γερμανία (+27,5%) και τη Γαλλία (+27,4%).
Οι μικρότερες αυξήσεις τιμών καταγράφηκαν στην Ουγγαρία (+1,3%), τη Σουηδία (+6,1%), την Ιρλανδία (+11,7%) και την Εσθονία (+14%). Στην Κύπρο η αύξηση ήταν 19,1% και στην Ελλάδα 16%.

Μέσα στον Σεπτέμβριο σε αρκετές χώρες καταγράφονται περαιτέρω αυξήσεις, ιδιαίτερα στο πετρέλαιο κίνησης, το οποίο στην Κύπρο έπιασε ήδη τα 2 ευρώ το λίτρο σε πολλά πρατήρια.

Σύμφωνα με το Παρατηρητήριο Λιανικών Τιμών Καυσίμων, το πρωί της Τετάρτης η μέση τιμή της αμόλυβδης 95 ήταν στο €1,70, με τη χαμηλότερη στο €1,595 και την ψηλότερη στο €1,789, ενώ η τιμή του πετρελαίου κίνησης ήταν κοντά στα €2 το diesel. Συγκεκριμένα, η μέση τιμή ήταν €1,977, με τη χαμηλότερη στα €1,869 και την ψηλότερη στο €2,076.

Ο Διευθυντής της Υπηρεσίας Προστασίας Καταναλωτών, Κωνσταντίνος Καραγιώργης είπε στο ΚΥΠΕ ότι «δεν μπορούμε να προβλέψουμε τι θα γίνει στο μέλλον», όταν ερωτήθηκε για τις τιμές των φορτίων που αναμένεται να παραληφθούν το επόμενο διάστημα. Ωστόσο, πρόσθεσε ότι, καταγράφοντας τη σημερινή κατάσταση «δεν μπορούμε να πούμε ότι είναι πολύ αισιόδοξη», με δεδομένες τις συνεχείς αυξήσεις των τιμών διυλιστηρίων.

• Χθες ήταν η σειρά του ΔΗΣΥ να ζητήσει με ανακοίνωση τη λήψη μέτρων στήριξης καταναλωτών. Η ακρίβεια εδραιώνεται και το κόστος ζωής συνεχίζει να αυξάνεται, δημιουργώντας ασφυκτική πίεση στα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις. «Όσο η Κυβέρνηση καθυστερεί να δράσει, τόσο πιο δύσκολο θα είναι να αναχαιτιστεί η ακρίβεια. Η συνεχής επίβλεψη και η αυστηρή επιτήρηση της αγοράς επιβάλλεται σήμερα περισσότερο από ποτέ», τονίζεται.