Αεροπορικά ταξίδια στην ΕΕ: Οι 25 βασικές ρυθμίσεις για αποζημιώσεις, επιστροφές και αποσκευές – Πότε μπαίνουν σε ισχύ

Σαφέστερες υποχρεώσεις για τις αεροπορικές εταιρείες, συγκεκριμένες προθεσμίες επιστροφής χρημάτων και πρόσθετη προστασία σε περιπτώσεις καθυστερήσεων και ακυρώσεων προβλέπει το αναθεωρημένο ευρωπαϊκό πλαίσιο για τα δικαιώματα των επιβατών.

Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2026/2202 εφαρμόζεται από τις 23 Οκτωβρίου 2027 και καλύπτει ζητήματα που εκτείνονται από την αποζημίωση και την εξεύρεση εναλλακτικής πτήσης έως τη μεταφορά αποσκευών, τη διόρθωση ονομάτων και την εξυπηρέτηση οικογενειών και επιβατών με αναπηρία.

Το νέο πλαίσιο συνδυάζει πρόσθετες εγγυήσεις με τη διατήρηση και αποσαφήνιση υφιστάμενων δικαιωμάτων. Οι αποζημιώσεις, για παράδειγμα, παραμένουν στα 250, 400 και 600 ευρώ, ανάλογα με την απόσταση του ταξιδιού.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις επιλογές του ταξιδιώτη όταν διαταράσσεται η πτήση του, στις υποχρεώσεις φροντίδας κατά την αναμονή και στις διαδικασίες διεκδίκησης χρημάτων. Τα 25 βασικά σημεία είναι τα ακόλουθα:

1. Αποζημίωση για καθυστέρηση στον τελικό προορισμό

Προβλέπεται ρητά δικαίωμα αποζημίωσης όταν ο επιβάτης φτάνει στον τελικό προορισμό του με καθυστέρηση άνω των τριών ωρών, υπό τις προϋποθέσεις του κανονισμού. Κρίσιμος είναι ο χρόνος άφιξης και όχι μόνο η καθυστέρηση κατά την αναχώρηση.

2. Τρεις κατηγορίες αποζημίωσης

Η αποζημίωση ανέρχεται σε 250 ευρώ για ταξίδια έως 1.500 χιλιόμετρα, σε 400 ευρώ για ενδοενωσιακά ταξίδια άνω των 1.500 χιλιομέτρων και για άλλες διαδρομές μεταξύ 1.500 και 3.500 χιλιομέτρων. Για τις υπόλοιπες μεγαλύτερες διαδρομές προβλέπονται 600 ευρώ.

3. Δυνατότητα επιστροφής χρημάτων στις πέντε ώρες

Όταν η καθυστέρηση αναχώρησης φτάσει τις πέντε ώρες, η αεροπορική εταιρεία πρέπει να προσφέρει στον επιβάτη την επιλογή επιστροφής χρημάτων αντί της συνέχισης του ταξιδιού.

4. Επιστροφή χρημάτων εντός επτά ημερών

Εφόσον επιλεγεί η επιστροφή, η πληρωμή πρέπει να πραγματοποιείται αυτόματα μέσα σε επτά ημερολογιακές ημέρες. Καλύπτεται το πλήρες αντίτιμο του εισιτηρίου και, όπου προβλέπεται, τα τέλη διαμεσολάβησης.

5. Κουπόνι μόνο με τη συγκατάθεση του επιβάτη

Η αεροπορική εταιρεία μπορεί να προτείνει κουπόνι αντί χρημάτων, αλλά χρειάζεται ρητή αποδοχή από τον ταξιδιώτη. Το κουπόνι δεν μπορεί να αποτελεί προεπιλεγμένη λύση ούτε η διαδικασία επιστροφής χρημάτων να γίνεται δυσκολότερη ώστε να αποθαρρύνεται ο επιβάτης.

6. Επιστροφή του αχρησιμοποίητου υπολοίπου του κουπονιού

Η διάρκεια ισχύος του κουπονιού είναι κανονικά έως 12 μήνες, με δυνατότητα μίας παράτασης κατόπιν συμφωνίας. Εάν λήξει χωρίς να έχει χρησιμοποιηθεί πλήρως, το υπόλοιπο επιστρέφεται αυτόματα, το αργότερο εντός επτά ημερών.

7. Προθεσμία τριών ωρών για εναλλακτική μεταφορά

Όταν ο επιβάτης επιλέγει να συνεχίσει το ταξίδι μετά από διαταραχή, η εταιρεία πρέπει να του προσφέρει εναλλακτική πτήση ή άλλο μέσο μεταφοράς υπό συγκρίσιμες συνθήκες. Εάν δεν το πράξει μέσα σε τρεις ώρες, ενεργοποιείται η δυνατότητα του ταξιδιώτη να οργανώσει ο ίδιος τη μετακίνησή του.

8. Κράτηση άλλης πτήσης από τον ίδιο τον επιβάτη

Μετά την παρέλευση της προθεσμίας, ο ταξιδιώτης μπορεί να εξασφαλίσει εναλλακτική μεταφορά, ενημερώνοντας την εταιρεία. Οι δαπάνες πρέπει να είναι αναγκαίες, εύλογες και ενδεδειγμένες. Η επιστροφή τους προβλέπεται εντός 14 ημερών, με ανώτατο όριο το 400% του πλήρους αντιτίμου του εισιτηρίου και των σχετικών τελών διαμεσολάβησης.

9. Βασικές συνθήκες φροντίδας μέσα στο αεροσκάφος

Όταν το αεροπλάνο παραμένει στο έδαφος με τους επιβάτες στην καμπίνα, η εταιρεία πρέπει να εξασφαλίζει επαρκή θέρμανση ή ψύξη, πρόσβαση στις τουαλέτες και, κατά κανόνα, δωρεάν πόσιμο νερό.

10. Δυνατότητα αποβίβασης μετά από δύο ώρες

Εάν η αναμονή μέσα στο αεροσκάφος στο έδαφος φτάσει τις δύο ώρες σε αεροδρόμιο κράτους-μέλους, προβλέπεται μετακίνησή του σε πύλη ή άλλο κατάλληλο σημείο για αποβίβαση. Εξακολουθούν να ισχύουν οι σχετικοί περιορισμοί ασφάλειας.

11. Συγκεκριμένα διαστήματα για φαγητό και ποτό

Στο πλαίσιο της υποχρέωσης φροντίδας, προβλέπονται δωρεάν ελαφρά φαγητά και ποτά ανά δύο ώρες αναμονής. Γεύμα παρέχεται μετά τις τρεις ώρες και στη συνέχεια ανά πέντε ώρες, με ανώτατο όριο τρία γεύματα ημερησίως.

12. Πρόσβαση στο διαδίκτυο και τηλεφωνική επικοινωνία

Στη βοήθεια προς τους επιβάτες περιλαμβάνονται ρητά πρόσβαση στο διαδίκτυο και δύο τηλεφωνικές κλήσεις.

13. Ξενοδοχείο και μεταφορά όταν απαιτείται διανυκτέρευση

Εάν η διαταραχή επιβάλλει παραμονή για μία ή περισσότερες νύχτες μέχρι την πτήση ή την εναλλακτική μεταφορά, η εταιρεία οφείλει να προσφέρει δωρεάν κατάλυμα. Καλύπτεται επίσης η μετακίνηση μεταξύ αεροδρομίου και ξενοδοχείου.

14. Όριο διανυκτερεύσεων σε έκτακτες περιστάσεις

Σε έκτακτες περιστάσεις που δεν μπορούσαν να αποφευχθούν, η κάλυψη ξενοδοχείου μπορεί να περιορίζεται σε τρεις διανυκτερεύσεις. Προβλέπεται ειδική μεταχείριση για ευάλωτες κατηγορίες, όπως άτομα με αναπηρία ή μειωμένη κινητικότητα, ασυνόδευτους ανηλίκους, βρέφη, εγκύους και, υπό προϋποθέσεις, επιβάτες που χρειάζονται ειδική ιατρική βοήθεια.

15. Ένα προσωπικό αντικείμενο χωρίς χρέωση

Ο επιβάτης δικαιούται να μεταφέρει δωρεάν ένα προσωπικό αντικείμενο στην καμπίνα. Πρόκειται για αποσκευή μέγιστων διαστάσεων 40 × 30 × 15 εκατοστών ή για αντικείμενο που χωρά κάτω από το μπροστινό κάθισμα.

16. Διαφάνεια στις χρεώσεις χειραποσκευής

Δεν καθιερώνεται υποχρεωτικά δωρεάν μεταφορά τροχήλατης χειραποσκευής σε όλους τους ναύλους. Πριν αρχίσει η κράτηση, όμως, πρέπει να εμφανίζεται εξ ορισμού ναύλος που περιλαμβάνει χειραποσκευή, ώστε να διευκολύνεται η σύγκριση τιμών. Εάν επιτρεπόμενη χειραποσκευή μεταφερθεί υποχρεωτικά στον χώρο αποσκευών λόγω έλλειψης χώρου ή αλλαγής αεροσκάφους, δεν επιτρέπεται πρόσθετη χρέωση.

17. Δωρεάν διόρθωση ονόματος

Η εταιρεία πρέπει να διορθώνει χωρίς χρέωση, τουλάχιστον μία φορά, ορθογραφικά λάθη στο όνομα ή να πραγματοποιεί την προβλεπόμενη διοικητική επικαιροποίησή του. Το αίτημα πρέπει να υποβάλλεται το αργότερο 48 ώρες πριν από την προγραμματισμένη αναχώρηση. Η ρύθμιση δεν επιτρέπει αλλαγή επιβάτη ή μεταβίβαση του εισιτηρίου.

18. Επιστροφή μέρους του ναύλου για υποβάθμιση θέσης

Η τοποθέτηση επιβάτη σε ανώτερη κατηγορία δεν συνεπάγεται επιπλέον χρέωση. Αντίθετα, εάν μεταφερθεί σε χαμηλότερη κατηγορία από εκείνη που πλήρωσε, προβλέπεται αυτόματη επιστροφή χρημάτων εντός 14 ημερών. Το ποσό αντιστοιχεί τουλάχιστον στο 30% της τιμής της πτήσης για διαδρομές έως 1.500 χιλιόμετρα, στο 50% για τις περισσότερες ενδιάμεσες κατηγορίες και στο 75% για τις μεγαλύτερες πτήσεις.

19. Εννέα μήνες για αίτημα αποζημίωσης

Ο επιβάτης διαθέτει εννέα μήνες από την αναγραφόμενη ημερομηνία αναχώρησης για να υποβάλει αίτημα αποζημίωσης. Η εταιρεία πρέπει να επιβεβαιώσει αμέσως την παραλαβή και, μέσα σε 30 ημερολογιακές ημέρες, είτε να καταβάλει το ποσό είτε να αιτιολογήσει την άρνησή της.

20. Προθεσμίες για καταγγελίες και απαντήσεις

Αεροπορικές εταιρείες και μεσάζοντες υποχρεούνται να διαθέτουν μηχανισμό εξέτασης καταγγελιών. Η καταγγελία μπορεί να υποβάλλεται εντός 12 μηνών από την πτήση ή την προγραμματισμένη ημερομηνία της, ή εντός τριών μηνών από αίτημα αποζημίωσης, ανάλογα με το ποια προθεσμία λήγει αργότερα. Η παραλαβή επιβεβαιώνεται σε επτά εργάσιμες ημέρες και η τεκμηριωμένη απάντηση δίνεται μέσα σε έναν μήνα. Σε ειδικά αιτιολογημένες περιπτώσεις, η τελική απάντηση μπορεί να δοθεί έως τους δύο μήνες.

21. Εναλλακτική μεταφορά για χαμένη ανταπόκριση

Εάν ο επιβάτης χάσει ανταπόκριση εξαιτίας προβλήματος στην προηγούμενη πτήση, η εταιρεία πρέπει να εξασφαλίσει άλλη πτήση ή άλλο μέσο μεταφοράς. Αν δεν βρεθεί λύση εντός πέντε ωρών, πρέπει να προσφέρεται και επιστροφή χρημάτων. Καθυστέρηση άνω των τριών ωρών στον τελικό προορισμό μπορεί να θεμελιώνει δικαίωμα αποζημίωσης.

22. Συνοδοί και παιδιά σε διπλανές θέσεις

Προβλέπεται χωρίς πρόσθετη χρέωση παρακείμενη θέση για τον συνοδό παιδιού, εφόσον ταξιδεύουν με την ίδια σύμβαση μεταφοράς. Εάν δεν υπάρχουν διαθέσιμες διπλανές θέσεις, η εταιρεία πρέπει να προσπαθήσει να τους τοποθετήσει μαζί.

23. Χρήση παιδικού καροτσιού μέχρι την επιβίβαση

Βρέφη και παιδιά μπορούν να χρησιμοποιούν δωρεάν το καρότσι τους μέχρι την πύλη ή τη θύρα του αεροσκάφους. Παρέχεται επίσης προτεραιότητα επιβίβασης στο παιδί με καρότσι και στον συνοδό του.

24. Ενισχυμένη φροντίδα για επιβάτες με αναπηρία

Οι πληροφορίες πρέπει να διατίθενται σε προσβάσιμη μορφή. Σε περίπτωση διαταραχής, οι επιβάτες με αναπηρία ή μειωμένη κινητικότητα δικαιούνται ιδιαίτερη φροντίδα και ταχύτερη εξυπηρέτηση. Κατά την εξεύρεση εναλλακτικού δρομολογίου πρέπει, όπου είναι δυνατόν, να αποφεύγονται πρόσθετες ανταποκρίσεις.

25. Δωρεάν νερό και σημεία φόρτισης στα αεροδρόμια

Τα αεροδρόμια της ΕΕ με εμπορική επιβατική κίνηση πρέπει να διαθέτουν δωρεάν πόσιμο νερό και σταθμούς φόρτισης ηλεκτρονικών συσκευών. Η πρόσβαση πρέπει να εξασφαλίζεται ανεξάρτητα από την ώρα, την πτήση ή τον τερματικό σταθμό.

Παράλληλα, η επίκληση «έκτακτων περιστάσεων» δεν αρκεί από μόνη της για να απαλλαγεί μια εταιρεία από την υποχρέωση αποζημίωσης. Πρέπει να αποδεικνύει ότι το έκτακτο γεγονός συνδέεται άμεσα με τη διαταραχή και ότι αυτή δεν μπορούσε να αποφευχθεί ακόμη και με τη λήψη όλων των εύλογων μέτρων.

Η εφαρμογή του αναθεωρημένου πλαισίου αρχίζει στις 23 Οκτωβρίου 2027. Μέχρι τότε, οι επιβάτες εξακολουθούν να προστατεύονται από το υφιστάμενο καθεστώς δικαιωμάτων.

Πηγή: newmoney.gr