Διαφάνεια -αλλά πόση;- στις αποδείξεις καυσίμων – Οι πρατηριούχοι ζητούν να φαίνονται και τα έσοδα εταιρειών και πρατηρίων

Την αλλαγή του νόμου σχετικά με τις αποδείξεις λιανικής πώλησης καυσίμων εισηγείται ο βουλευτής του ΔΗΣΥ και πρόεδρος της κοινοβουλευτικής Επιτροπής Ενέργειας, Νίκος Γεωργίου, ο οποίος κατέθεσε στη Βουλή πρόταση νόμου.

Συγκεκριμένα, ο κ. Γεωργίου ζητά να προβλεφθεί στον νόμο η υποχρέωση αναγραφής στην απόδειξη λιανικής πώλησης καυσίμων των βασικών στοιχείων που συνθέτουν την τελική τιμή που καταβάλλει ο καταναλωτής, περιλαμβανομένων της ποσότητας, της καθαρής αξίας του προϊόντος, του ειδικού φόρου κατανάλωσης, του φόρου προστιθέμενης αξίας και άλλων τελών και επιβαρύνσεων.

Ωστόσο, σύμφωνα με επαγγελματίες της αγοράς, αυτή η επιδίωξη κρύβει κινδύνους εάν δεν εφαρμοστεί σωστά. Ειδικότερα, όπως επεξηγούν, στην απόδειξη θα πρέπει να περιλαμβάνονται και στοιχεία που θα αφορούν το κέρδος των πρατηρίων και των εταιρειών, ώστε να μη δημιουργούνται λανθασμένες εντυπώσεις ως προς το ποσό που μένει τελικά στα ταμεία του κάθε εμπλεκόμενου.

Αυτή, εξάλλου, την άποψη συμμερίζεται και ο Παγκύπριος Σύνδεσμος Πρατηριούχων, ο οποίος θέτει και κάποιους προβληματισμούς. Ο πρόεδρος του Συνδέσμου, Σάββας Προκοπίου, μιλώντας στον «Φ», χαιρέτισε αυτή την προσπάθεια, λέγοντας πως «για εμάς είναι καλοδεχούμενο και επικροτούμενο», σημειώνοντας όμως πως σε αυτές τις αποδείξεις θα πρέπει να συμπεριλαμβάνονται όλα τα στοιχεία.
Τόσο ο κ. Προκοπίου όσο και άλλοι επαγγελματίες που σχολίασαν αυτή την προσπάθεια μετέφεραν στον «Φ» την άποψη πως ενδεχομένως να προκύψουν δυσκολίες ως προς το τι θα αναγράφεται στην απόδειξη και πώς αυτή θα διαμορφωθεί.

Δεν θα δίνεται πλήρης εικόνα

Ειδικότερα, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις επαγγελματιών του κλάδου, στις αποδείξεις θα πρέπει να περιλαμβάνεται και το κέρδος των πρατηρίων αλλά και των εταιρειών, ώστε να υπάρχει σαφής εικόνα για τα ποσά που αποκομίζουν. Όπως επεξήγησαν, σε αντίθετη περίπτωση ο καταναλωτής απλώς θα ενημερώνεται για το ύψος των φόρων και για το ποιο μέρος από το ποσό που πληρώνει καταλήγει στα κρατικά ταμεία, χωρίς όμως να μπορεί να προσδιορίσει το ποσό που παραμένει στα πρατήρια και το ποσό που πηγαίνει στις εταιρείες.

Όπως συμπληρώνουν, η απόδειξη δεν πρέπει απλώς να διαχωρίζει τα έσοδα του κράτους από τα έσοδα του κλάδου, αλλά να παρουσιάζει ξεχωριστά και τα έσοδα των ιδίων των εταιρειών και των πρατηρίων.
Με αυτόν τον τρόπο, όπως επεξηγούν, ο καταναλωτής θα μπορεί να δει σε αριθμούς τα πραγματικά δεδομένα που αφορούν κάθε πρατήριο, απαντώντας σε μια απορία που υπάρχει γενικότερα. Δηλαδή, για ποιο λόγο κάποια πρατήρια είναι φθηνότερα από άλλα.

Όπως υποστηρίζουν κάποιοι πρατηριούχοι, αυτό οφείλεται στο περιθώριο κέρδους που έχει κάθε ιδιοκτήτης πρατηρίου, το οποίο μπορεί να διαφέρει, αναλόγως συμφωνίας ή αν για παράδειγμα είναι ιδιόκτητο ή τυγχάνει διαχείρισης από την ίδια την εταιρεία που εισάγει τα καύσιμα.

Μάλιστα, εξηγούν πως το αν ένα πρατήριο είναι φθηνότερο ή ακριβότερο για τον καταναλωτή δεν εξαρτάται σε τόσο μεγάλο βαθμό από τον ιδιοκτήτη, αλλά από το περιθώριο κέρδους του. Αυτό μπορεί να διαφέρει από πρατήριο σε πρατήριο, με αποτέλεσμα κάποιοι ιδιοκτήτες να μην έχουν τη δυνατότητα να μειώσουν περαιτέρω την τιμή, καθώς κάτι τέτοιο ενδεχομένως να καθιστούσε την επιχείρησή τους μη βιώσιμη. Άρα, ναι μεν ένα πρατήριο μπορεί να είναι φθηνότερο από κάποιο άλλο, όμως αυτό δε σημαίνει αυτομάτως πως ο ιδιοκτήτης του πρατηρίου κερδίζει λιγότερα από το ακριβότερο πρατήριο. Μάλιστα, σε κάποιες περιπτώσεις αυτό μπορεί να είναι και αντίστροφο.

Ενίσχυση της διαφάνειας

Όπως αναφέρει ο βουλευτής Νίκος Γεωργίου στην αιτιολογική έκθεση, η πρόταση νόμου αποσκοπεί στην ενίσχυση της διαφάνειας κατά την αγορά πετρελαιοειδών και στην πληρέστερη ενημέρωση του καταναλωτή ως προς τη διαμόρφωση της τελικής τιμής που καταβάλλει.
Όπως σημειώνεται, ο καταναλωτής δεν έχει πάντοτε τη δυνατότητα, από την ίδια την απόδειξη της συναλλαγής να διαπιστώσει με απλό και άμεσο τρόπο ποιο μέρος του ποσού που καταβάλλει αντιστοιχεί στην αξία του προϊόντος και ποιο μέρος αφορά τους φόρους ή άλλες επιβαρύνσεις που επιβάλλονται από το κράτος.

Παράλληλα, επισημαίνεται πως η αναλυτική παρουσίαση των επιμέρους επιβαρύνσεων μπορεί να συμβάλει στην ενίσχυση της εμπιστοσύνης των καταναλωτών στην αγορά και να επιτρέψει την καλύτερη κατανόηση των παραγόντων που διαμορφώνουν την τελική τιμή των καυσίμων.
Σημειώνεται επίσης ότι η ρύθμιση δεν αποσκοπεί στην παρέμβαση στον τρόπο καθορισμού των τιμών από τις επιχειρήσεις, ούτε στην επιβολή ανώτατης ή κατώτατης τιμής.