Ηλεκτρική διασύνδεση: Βγήκαν οι navtex, η προσοχή τώρα στο πεδίο των ερευνών

Όπως ανέμεναν όλοι, η Τουρκία αντέδρασε χθες εκδίδοντας αντι-navtex, λίγες ώρες μετά που το ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό δημοσιοποίησε τη νόμιμη navtex για τις έρευνες του υπό γαλλική σημαία πλοίου Abeille Marengo στη θαλάσσια περιοχή νοτιοανατολικά της Κρήτης, μέχρι την ΑΟΖ της Κύπρου.

Ανάλογες είναι οι αντιδράσεις της Τουρκίας σε πολλές περιπτώσεις εργασιών στη θάλασσα ανοικτά της Κύπρου, χωρίς κατά κανόνα οι αντι-navtex να εμποδίζουν τις έρευνες ή τις γεωτρήσεις.

Η προσοχή τώρα στρέφεται στην έναρξη δράσης από το πλοίο επί του πεδίου, καθώς δεν μπορεί να αποκλειστεί για την ώρα κάποια παράνομη αντίδραση από τουρκικής πλευράς, ανάλογη εκείνης στην Κάσο το καλοκαίρι του 2024. Οι κυβερνήσεις Κύπρου και Ελλάδας διαβεβαιώνουν πως το έργο θα προχωρήσει βάσει προγράμματος.

Ψες, σήμερα, από βδομάδας;

Έως αργά χθες δεν υπήρχε ενημέρωση για τις επόμενες κινήσεις του πλοίου, το οποίο είναι ελλιμενισμένο στο Ηράκλειο. Η ελληνική navtex ενημερώνει για θαλάσσιες έρευνες που δυνητικά ξεκινούν από τις 6 Νοεμβρίου (με προγραμματισμένη ολοκλήρωση στις 6 Μαρτίου 2027), χωρίς όμως η ημερομηνία να δεσμεύει την ιταλική εταιρεία Next Geosolutions Europe SpA, η οποία ανέλαβε συμβατική υποχρέωση έναντι της γαλλικής Nexans να ολοκληρώσει τις βυθομετρήσεις από την περιοχή της Κάσου μέχρι την Κύπρο.

Δημοσιεύματα σε ΜΜΕ στην Ελλάδα περιείχαν συγκεχυμένες πληροφορίες ως προς την ημέρα που θα αρχίσουν οι βυθομετρήσεις, στη βάση των συντεταγμένων που ανακοινώθηκαν χθες. Κάποια Μέσα μιλούσαν για ενδεχόμενο να ξεκινούσε από χθες βράδυ την πορεία προς τις επιλεγμένες περιοχές το Abeille Marengo, κάποια άλλα έγραψαν ότι οι έρευνες θα ξεκινήσουν σήμερα και άλλα ότι θα χρειαστούν μερικές μέρες μετά την έκδοση της navtex για να ολοκληρωθούν οι διαδικασίες για την έναρξη των βυθομετρήσεων.

Η προσοχή στο πεδίο

Σε κάθε περίπτωση, η έκδοση της navtex από τις ελληνικές Αρχές ανοίγει τον δρόμο για την επανέναρξη εργασιών επί του πεδίου για την ολοκλήρωση των ερευνών για τη διαμόρφωση του βυθού στα περίπου 900 χιλιόμετρα της απόστασης μεταξύ Κρήτης (Κορακιά) και Κύπρου (Κοφίνου). Αυτό που μένει να διαφανεί είναι αν η τουρκική κυβέρνηση θα μείνει στην αντι-navtex που εξέδωσε χθες ή αν θα επιλέξει τον επικίνδυνο δρόμο της έντασης, στέλνοντας ίσως πολεμικά πλοία ανοικτά της Κάσου, για να παρεμποδίσουν το Abeille Marengo.

Αυτό το ενδεχόμενο θεωρείται απομακρυσμένο από ελλαδικές και κυπριακές πηγές, οι οποίες εκτιμούν ότι η διπλωματική προεργασία που έγινε, με την εμπλοκή όχι μόνο των άμεσα ενδιαφερόμενων κρατών αλλά επίσης της ΕΕ, της Γαλλίας και των ΗΠΑ, έχουν διασφαλίσει σε σημαντικό βαθμό πως οι εργασίες για την ηλεκτρική διασύνδεση θα επαναρχίσουν και θα ολοκληρωθούν χωρίς σοβαρά προβλήματα επί του πεδίου από την τουρκική πλευρά.

Στην τουρκική αντι-navtex υποστηρίζεται πως μέρος της περιοχής που αναφέρεται στην ελληνική navtex υπ’ αριθ. HA15-1411/26 βρίσκεται εντός της τουρκικής υφαλοκρηπίδας, όπως αυτή δηλώθηκε μονομερώς στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών στις 18 Μαρτίου 2020, με αριθμό αναφοράς A/74/757. Οι τουρκικές Αρχές κάνουν λόγο για ανάγκη συντονισμού για την πρόοδο των εργασιών. «Οι τουρκικές αρχές δεν έχουν χορηγήσει άδεια για την ερευνητική δραστηριότητα που αναφέρεται στο μη εξουσιοδοτημένο μήνυμα. Όλες οι ερευνητικές δραστηριότητες σε θαλάσσιες περιοχές που υπάγονται στην τουρκική δικαιοδοσία πρέπει να συντονίζονται με τις αρμόδιες τουρκικές αρχές», υποστηρίζει η αντι-navtex, με ένδειξη TURNHOS 1105/26.

Η μπάλα στην Κύπρο

Η κυπριακή Κυβέρνηση δεν είχε εκδώσει έως αργά χθες κάποια ανακοίνωση για την έκδοση της navtex από το ελληνικό κράτος. Το προηγούμενο διάστημα η Κυβέρνηση -διά στόματος του Προέδρου Χριστοδουλίδη και του υπουργού Ενέργειας Μιχάλη Δαμιανού) είχε εκφράσει την υποστήριξή της στο έργο και είχε διαβεβαιώσει πως μετά την έκδοση navtex θα κινηθούν οι διαδικασίες ώστε η Κύπρος να εκπληρώσει τις οικονομικές της υποχρεώσεις έναντι του ΑΔΜΗΕ και της εταιρείας GSI, οι οποίες στην παρούσα φάση αφορούν 25 εκατ. για το 2025, άλλα τόσα για το 2026 και στη συνέχεια 25 εκατ. ανά έτος για το 2027, ‘28 και ‘29.