Τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι δημοσκοπήσεις και τον καθοριστικό τους ρόλο στη διαμόρφωση του δημόσιου διαλόγου ανέδειξε ενημερωτική ημερίδα που διοργάνωσε την Τετάρτη η ESOMAR CONNECT, με τίτλο “Launching Integrity: Ethical Polling for Cyprus’ Pre-Election Period”, σε συνεργασία με τον Σύνδεσμο Εταιρειών Δημοσκοπήσεων και Έρευνας Αγοράς Κύπρου (ΣΕΔΕΑΚ).
Η εκδήλωση στόχευσε να υπογραμμίσει τη σημασία της δεοντολογικής διεξαγωγής και παρουσίασης των δημοσκοπήσεων, ενισχύοντας την εμπιστοσύνη μεταξύ πολιτών, θεσμών και εταιρειών έρευνας.
Η πρόεδρος του ΣΕΔΕΑΚ, Ελένη Μαραγκού, στο καλωσόρισμά της τόνισε ότι οι δημοσκοπήσεις αποτελούν αντικειμενική αποτύπωση των κοινωνικών αντιλήψεων και προσδοκιών και όχι εργαλείο πρόβλεψης εκλογικού αποτελέσματος. Επισήμανε ακόμη ότι ο κώδικας δεοντολογίας λειτουργεί ως θεμέλιο για την εγκυρότητα και τη διαφάνεια των μετρήσεων.
Από πλευράς της ESOMAR, ο Joachim Bretcha, Global General Manager του οργανισμού, απηύθυνε μήνυμα στήριξης, εκφράζοντας ευχαριστίες προς τον εκπρόσωπο της ESOMAR στην Κύπρο, Λύσανδρο Χατζηλάμπρου, για τη συμβολή του στην επιτυχία της πρωτοβουλίας. Ο Bretcha υπογράμμισε τη στρατηγική θέση της Κύπρου ως δημιουργού και κόμβου ανάπτυξης της έρευνας για την Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική.
Ακολούθησε παρουσίαση από τον Λύσανδρο Χατζηλάμπρου, ο οποίος αναφέρθηκε εν τάχει στην ιστορία τηςESOMAR, τον ρόλο που διαδραματίζει, την διαδικτυακή εγκυκλοπαίδεια γνώσεων που δημοσιοποιεί προς τα μέλη του, αλλά και τον Κώδικα Δεοντολογίας που καθορίζει τα πρότυπα διεξαγωγής και παρουσίασης δημοσκοπήσεων. Αναφέρθηκε στη σημασία της αυτοδιοίκησης και αυτορρύθμισης ως βασικών εργαλείων διασφάλισης ποιότητας και επαγγελματικής δεοντολογίας, εξετάζοντας τα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα της ρύθμισης του επαγγέλματος είτε μέσω εσωτερικών μηχανισμών (self-regulation) είτε μέσω εξωτερικών θεσμικών παρεμβάσεων, όπως κυβερνητικών ρυθμίσεων, και παράλληλα, ανέλυσε τις τρεις “σεισμικές αλλαγές” που επηρέασαν τον κλάδο την τελευταία δεκαετία, και άρα ως εκ τούτου θεωρήθηκε επιβεβλημένο να ανανεωθεί ο κώδικας για να είναι απόλυτα ενημερωμένο και εναρμονισμένος με αυτές:
Πρώτον, τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης στη συλλογή, επεξεργασία και κυρίως ανάλυση, δεδομένων, περιλαμβανομένων και των συνθετικών ερωτηθέντων.
Δεύτερον, τη ραγδαία διεύρυνση του οικοσυστήματος έρευνας αγοράς αφού σήμερα παρουσιάζονται εταιρείες παροχείς εργαλείων και μεσαζόντων και έχουν ιδιαίτερο ρόλο να διαδραματίσουν στη διεξαγωγή του επαγγέλματος έρευνας αγοράς.
Τρίτον, την κρίσιμη σημασία της διατήρησης του επιπέδου εμπιστοσύνης στα ψηλότερα δυνατά επίπεδα, αφού σήμερα βάλλεται κυρίως από το γεγονός ότι στην σημερινή εποχή αναπτύσσεται η παραπληροφόρηση αλλά και χειραγώγηση τόσο μέσω ψεύτικων ειδήσεων (fake news) όσο και κυρίως μέσα από τα ΜΚΔ (Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης).
Επίσης, σημείωσε ότι τα επίπεδα εμπιστοσύνης επιβάλλεται να διατηρηθούν σε ψηλά επίπεδα, αφού το επάγγελμα στηρίζεται στην εμπιστοσύνη που διακατέχονται οι εταιρείες τόσο από πλευράς πελατών τους, όσο και από πλευράς των ερωτώμενων που επενδύουν τον χρόνο τους για να δώσουν πληροφόρηση αλλά βεβαίως και από το ίδιο το κοινό το οποίο σε κάθε περίπτωση πρέπει να αντιλαμβάνεται ότι το φωτογραφικό στιγμιότυπο που παρακολουθεί είναι προϊόν πραγματικής εικόνας και όχι παραπληροφόρησης.
Ακολούθησαν δύο θεματικές συζητήσεις (panel discussions) με τη συμμετοχή πολιτικών, ακαδημαϊκών και επαγγελματιών του χώρου.
Η πρώτη συζήτηση, με θέμα «Ποια η σχέση των κομμάτων με τις δημοσκοπήσεις», επικεντρώθηκε στον ρόλο των ερευνών κοινής γνώμης ως εργαλείου πολιτικής κατανόησης και επικοινωνίας. Συμμετείχαν η πρόεδρος της Βουλής και του ΔΗΣΥ Αννίτα Δημητρίου, ο γενικός γραμματέας του ΑΚΕΛ Στέφανος Στεφάνου και η αναπληρώτρια πρόεδρος του ΔΗΚΟ Χριστιάνα Ερωτοκρίτου, με συντονίστρια την Αιμιλία Κενεβέζου. Οι τοποθετήσεις τους επικεντρώθηκαν στα όρια μεταξύ πληροφόρησης και επιρροής του εκλογικού σώματος, καθώς και στην ανάγκη θεσμικής ρύθμισης του επαγγέλματος βάσει δεοντολογίας.
Η δεύτερη συζήτηση, με τίτλο «Παράγοντες που δυσκολεύουν τη διεξαγωγή δημοσκοπήσεων – Πιθανές θεραπείες και λύσεις», ανέδειξε τεχνικές και θεσμικές προκλήσεις όπως η μειωμένη συμμετοχή πολιτών, η αξιοπιστία των μεθοδολογιών και η ανάγκη εκπαίδευσης του κοινού για σωστή κατανόηση των αποτελεσμάτων. Συμμετείχαν οι Πάμπος Παπαγεωργίου, Δημήτρης Λοττίδης, καθώς και τα μέλη του ΣΕΔΕΑΚ Χριστίνα Κόκκαλου και Παναγιώτης Παναγιώτου.
Κοινό συμπέρασμα των συζητήσεων ήταν ότι απαιτείται διάλογος για τη ρύθμιση της δημοσιοποίησης δημοσκοπήσεων και ερευνών αγοράς με τη συμβολή ειδικών, ώστε οι κανόνες να ενισχύουν —και όχι να περιορίζουν— την ελευθερία άσκησης του επαγγέλματος. Στόχος είναι τα αποτελέσματα να παρουσιάζονται με ακρίβεια, ακεραιότητα και διαφάνεια, διατηρώντας ταυτόχρονα το δικαίωμα των πολιτών να εκφράζουν τις απόψεις τους μέσω των ερευνών.
Η ESOMAR, μέσω της πρωτοβουλίας αυτής, επιβεβαίωσε τη δέσμευσή της για διαφάνεια, αξιοπιστία και υπευθυνότητα στη διεξαγωγή και δημοσιοποίηση δημοσκοπήσεων, συμβάλλοντας στην οικοδόμηση ενός περιβάλλοντος έρευνας βασισμένου στην εμπιστοσύνη και τη δεοντολογία.
