Η Κύπρος αναλαμβάνει από σήμερα –1η Ιανουαρίου 2026– την Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έχοντας θέσει φιλόδοξους στόχους για το επόμενο εξάμηνο. Η υφυπουργός για Ευρωπαϊκά Θέματα, Μαριλένα Ραουνά, μιλά αποκλειστικά στον «Φ» με την ευκαιρία της έναρξης της Προεδρίας ΕΕ.
«Η δική μας φιλοδοξία και επιδίωξη», δηλώνει η Μ. Ραουνά, είναι «να ηγηθούμε ουσιαστικών διαπραγματεύσεων, να εργαστούμε για συναινετικές λύσεις» στοχεύοντας σε απτά και ουσιαστικά αποτελέσματα.
Περαιτέρω αναφέρεται στις προτεραιότητες της κυπριακής Προεδρίας αλλά και τις προκλήσεις που έχει να αντιμετωπίσει η Κύπρος το επόμενο εξάμηνο.
– Η Κύπρος είναι έτοιμη για το μεγάλο στοίχημα της ανάληψης της κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ;
– Η Κύπρος είναι έτοιμη για αυτή την εθνική αποστολή. Η προετοιμασία μας ξεκίνησε πριν από περίπου δύο χρόνια. Εργαστήκαμε στη Γραμματεία Κυπριακής Προεδρίας με στρατηγικό σχεδιασμό, υπό τη συνεχή καθοδήγηση του Πρόεδρου της Δημοκρατίας, σε στενή και συνεχή συνεργασία με το Υπουργείο Εξωτερικών, με όλα τα υπουργεία και υφυπουργεία, ενεργοποιώντας για αυτό τον σκοπό όλη τη δημόσια υπηρεσία.
Το υψηλό επίπεδο ετοιμότητας της Κυπριακής Δημοκρατίας έχει ήδη επιβεβαιωθεί μέσα από διαδοχικές επισκέψεις εκπροσώπων των θεσμών της ΕΕ και του ίδιου του Συμβουλίου. Τόσο σε οργανωτικό επίπεδο, όσο και σε πολιτικό επίπεδο όπου έχει γίνει η αναγκαία προεργασία στους φακέλους που θα κληθούμε να διαπραγματευτούμε – και όχι απλώς να διαχειριστούμε. Κεντρικός μας στόχος είναι μια Προεδρία που θα φέρει απτά αποτελέσματα.
– Γιατί τονίζετε το «να διαπραγματευτούμε και όχι να διαχειριστούμε»;
– Διότι μπορεί μια Προεδρία να περιοριστεί απλώς στη διαχείριση της υφιστάμενης ατζέντας. Η δική μας φιλοδοξία και επιδίωξη είναι να πάμε ένα βήμα πιο πέρα, να ηγηθούμε ουσιαστικών διαπραγματεύσεων, να εργαστούμε για συναινετικές λύσεις ως έντιμοι διαμεσολαβητές, να γεφυρώσουμε θέσεις μεταξύ των κρατών-μελών και να διαμορφώσουμε προτάσεις σε όλο το φάσμα της ευρωπαϊκής ατζέντας, με σαφή στόχο την επίτευξη απτών και ουσιαστικών αποτελεσμάτων.
– Δίνεται η εντύπωση ότι μπαίνει ψηλά ο πήχης. Αυτό δεν είναι ριψοκίνδυνο; Και το ρωτώ γιατί σε πρόσφατο δημοσίευμα του Politico ήταν εμφανές πως η Κύπρος και στη διάρκεια της Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ θα βρίσκεται υπό «στενή παρακολούθηση» και είναι έτοιμοι να πιάσουν το πόδι της Κύπρου. Δεν ανησυχεί αυτό για να κινηθείτε μέσα σε ένα πιο ασφαλές πλαίσιο;
– Όλες οι Προεδρίες είναι υπό στενή παρακολούθηση. Αυτό δεν μας φοβίζει, αντιθέτως, αποτελεί κίνητρο για να εργαστούμε ακόμη πιο σκληρά. Είμαστε ρεαλιστικά φιλόδοξοι. Αυτή είναι η προσέγγιση μας. Θέτουμε υψηλούς αλλά εφικτούς στόχους. Και πάνω από όλα, πιστεύουμε στην Κύπρο που μπορεί.
Άλλη μια σχετική και σημαντική παράμετρος είναι ο υψηλός βαθμός ετοιμότητας και προετοιμασίας μας.
Επιπλέον, η Κυπριακή Δημοκρατία έχει αποδείξει ότι μπορεί, ότι είναι ένα αξιόπιστο και ωφέλιμο κράτος-μέλος. Αναλαμβάνουμε την Προεδρία ως κράτος μέλος με ισχυρή οικονομία, που αντιμετωπίζει αποτελεσματικά πανευρωπαϊκές προκλήσεις, όπως το μεταναστευτικό και που αποτελεί έμπρακτα παράγοντα σταθερότητας και συνεργασίας στην Ανατολική Μεσόγειο και γέφυρα μεταξύ αυτής της περιοχής και της Ευρώπης.
Διαθέτουμε την ικανότητα να θέτουμε προτεραιότητες, να ιεραρχούμε και να εργαζόμαστε αφοσιωμένα για την επίτευξη αποτελεσμάτων. Η πατρίδα μας διαθέτει ανθεκτικότητα και έμπειρη διπλωματία στη διαχείριση σύνθετων και ευαίσθητων ζητημάτων.
Η Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ αποτελεί λοιπόν μια πρώτης τάξεως ευκαιρία να αποδείξουμε εμπράκτως ότι το μέγεθος ενός κράτους-μέλους δεν καθορίζεται από τα τετραγωνικά του χιλιόμετρα αλλά από την τεχνογνωσία του, την αποτελεσματικότητα και προσήλωση του στην ενίσχυση του ευρωπαϊκού οικοδομήματος.
– Το μότο της Κυπριακής Προεδρίας είναι «Μια αυτόνομη Ένωση, Ανοικτή στον Κόσμο». Μπορείτε να μας το εξηγήσετε λίγο περισσότερο;
– Το κεντρικό μήνυμα της Κυπριακής Προεδρίας έχει δύο αλληλένδετα στοιχεία: Την αυτονομία και μια Ένωση ανοικτή στον κόσμο. Τα δύο αυτά στοιχεία λειτουργούν συμπληρωματικά το ένα προς το άλλο.
Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία διέλυσε την ψευδαίσθηση ότι η σταθερότητα και ασφάλεια είναι δεδομένες, φέρνοντας, παράλληλα, στο προσκήνιο τις στρατηγικές εξαρτήσεις της ΕΕ, σε θέματα ασφάλειας και άμυνας, στην ενεργεια, στην οικονομία και στο εμπόριο. Μετά την Ουκρανία λοιπόν, κατέστη σαφές ότι η συζήτηση περί στρατηγικής αυτονομίας πρέπει να περάσει από τη θεωρία στην πράξη.
Για εμάς, λοιπόν, το επόμενο βήμα στην εξελικτική πορεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι η στρατηγική αυτονομία. Στόχος μας είναι να δώσουμε ουσιαστικό περιεχόμενο στην αυτονομία της Ένωσης, μέσα από όλες της τις πτυχές: ασφάλεια, άμυνα, ετοιμότητα, ανταγωνιστικότητα, εξωτερική δράση και κοινωνική συνοχή.
Αυτονομία δεν σημαίνει εσωστρέφεια. Αντιθέτως, σημαίνει εξωστρέφεια. Αυτό είναι το δεύτερο στοιχείο του κεντρικού μας μηνύματος. Μια «Αυτόνομη Ένωση, Ανοικτή στον Kόσμο», λοιπόν, είναι μια Ένωση που ισχυροποιείται εκ των έσω, αναπτύσσει τις αμυντικές της δυνατότητες, ενισχύει την ασφάλειά της. Η έννοια της ασφάλειας, ιδιαίτερα για την Κυπριακή Δημοκρατία, είναι πολυδιάστατη και αυτό αναδεικνύουμε με τους πυλώνες των προτεραιοτήτων μας.
Την ίδια στιγμή, μια αυτόνομη Ένωση είναι μια Ένωση που είναι πιο ισχυρή, και, ως εκ τούτου, πιο πολύτιμη για τους εταίρους της διεθνώς. Ισχυροποιείται και μέσα από τις συμμαχίες της, αλλά και την εξωστρέφεια στην εξωτερική και εμπορική της πολιτική.
Αυτονομία και άνοιγμα στον κόσμο είναι, επομένως, δύο όψεις της ίδιας στρατηγικής: Για μια Ευρωπαϊκή Ένωση πιο ισχυρή, πιο ανθεκτική, πιο ανταγωνιστική και με στρατηγικό ρόλο και λόγο διεθνώς.
– Καλοί οι σχεδιασμοί, καλοί οι προγραμματισμοί αλλά υπάρχει πληθώρα παραδειγμάτων που όλα αυτά πήγαν στον κάλαθο γιατί έπρεπε να διαχειριστούν έκτακτες ανάγκες. Η Κυπριακή Προεδρία έχει ένα σχέδιο αντιμετώπισης ενός τέτοιου ενδεχόμενου;
– Η διαχείριση κρίσεων αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του στρατηγικού σχεδιασμού και προγραμματισμού κάθε Προεδρίας, όχι μόνο της Κυπριακής. Αυτό, υπαγορεύει άλλωστε και η εμπειρία όλων των προηγούμενων Προεδριών. Είναι δηλαδή δεδομένο για κάθε Προεδρία ότι θα έρθει αντιμέτωπη με μια κρίση.
Στο πλαίσιο αυτό, έχει καταρτιστεί, σε συνεργασία με τη Γενική Γραμματεία του Συμβουλίου, ένα ολοκληρωμένο Σχέδιο Εκτίμησης Κινδύνων και Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών, με κατηγοριοποίηση των πιθανών κινδύνων. Το σχέδιο δράσης καλύπτει οργανωτικά ζητήματα, φυσικές καταστροφές, υγειονομικές κρίσεις, καθώς και γεωπολιτικές κρίσεις, ώστε η Κυπριακή Προεδρία να μπορεί να ανταποκριθεί άμεσα και αποτελεσματικά.
Οι πέντε πυλώνες του προγράμματος της Κυπριακής Προεδρίας
– Ποιοι είναι οι πυλώνες του προγράμματος και τι επιδιώκει να πετύχει η Κυπριακή Προεδρία;
– Οι βασικοί πυλώνες προτεραιοτήτων είναι πέντε και περιστρέφονται γύρω από το κεντρικό μήνυμα της Κυπριακής Προεδρίας μας «Μια Αυτόνομη Ένωση, Ανοικτή στον Κόσμο».
Πρώτος πυλώνας είναι η αυτονομία μέσα από την άμυνα, την ασφάλεια και την ετοιμότητα, με πολυδιάστατη προσέγγιση της έννοιας της ασφάλειας: εξωτερική και εσωτερική, στρατιωτική και πολιτική, φυσική και ψηφιακή, ενεργειακή, θαλάσσια, ασφάλεια υδάτων, οικονομική και δημοκρατική. Η Κυπριακή Προεδρία θα προωθήσει μια ολοκληρωμένη ευρωπαϊκή προσέγγιση ασφάλειας 360 μοιρών.
Στο πλαίσιο αυτό, θα επικεντρωθούμε στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής άμυνας και της στρατιωτικής κινητικότητας, της λεγόμενης «στρατιωτικής Σένγκεν». Κατά τη διάρκεια της Προεδρίας μας θα αρχίσουν να υλοποιούνται και τα πρώτα έργα στο πλαίσιο του κανονισμού SAFE. Παράλληλα, θα δοθεί έμφαση στην προστασία κρίσιμων υποδομών, στην πολιτική προστασία, στη διαχείριση κρίσεων, μέσα και από την αξιοποίηση της εμπειρίας της Κύπρου σε εκκενώσεις αμάχων και στήριξη ανθρωπιστικών αποστολών.
Στον τομέα της ασφάλειας, θα προχωρήσουμε στην υλοποίηση του Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο και στην ολοκλήρωση του Κανονισμού Επιστροφών, με ολιστική προσέγγιση, ενώ ιδιαίτερη σημασία θα δοθεί στην ασφάλεια υδάτων και στη θαλάσσια ασφάλεια, μέσω της προώθησης της εφαρμογής της σχετικής Στρατηγικής της ΕΕ.
Δεύτερος πυλώνας είναι η αυτονομία μέσα από την ανταγωνιστικότητα. Δεν μπορούμε να μιλάμε για στρατηγική αυτονομία, εάν δεν ενισχύσουμε την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας της ΕΕ. Για τον λόγο αυτό, δίνουμε ιδιαίτερη έμφαση στην απλοποίηση των διαδικασιών, στα λεγόμενα πακέτα «omnibus», με στόχο τη μείωση του διοικητικού άχθους για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, και στην εμβάθυνση της ενιαίας αγοράς, της ψηφιακής και ενεργειακής κυριαρχίας. Ως νησιώτικο κράτος-μέλος θα εστιάσουμε επίσης στη ενίσχυση της συνδεσιμότητας μέσα και από την προώθηση του Πακέτου Δικτύων Ενέργειας της ΕΕ, με στόχο τη μείωση των τιμών ενέργειας.
Τρίτος πυλώνας είναι μια αυτόνομη Ένωση, ανοικτή στον κόσμο. Ο πυλώνας αυτός καλύπτει τα ζητήματα της εξωτερικής πολιτικής. Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στη διαφοροποίηση του εμπορίου και των εμπορικών συμφωνιών με χώρες όπως η Ινδία και τα ΗΑΕ, καθώς και στην ενίσχυση των διεθνών εταιρικών σχέσεων της Ένωσης. Η Κυπριακή Προεδρία αξιοποιεί τον γεωπολιτικό ρόλο της Κύπρου ως γέφυρας μεταξύ Ευρώπης, Μεσογείου και Μέσης Ανατολής για την ενδυνάμωση συνεργασιών με ομονοούσες χώρες, όπως οι ΗΠΑ και το ΗΒ, καθώς και με κράτη της Νότιας Γειτονίας και του Κόλπου, με ιδιαίτερη έμφαση στην υλοποίηση εμβληματικών έργων του Νέου Συμφώνου για τη Μεσόγειο, καθώς και με πρωτοβουλίες όπως ο IMEC, μέσα από την προώθηση της συμπληρωματικότητας του Συμφώνου.
Τέταρτος πυλώνας είναι μια Αυτόνομη Ένωση Αξιών, που δεν αφήνει κανέναν πολίτη πίσω. Δεν μπορεί να υπάρξει πραγματική αυτονομία χωρίς κοινωνική συνοχή. Η Κυπριακή Προεδρία επιδιώκει να διευρύνει το ευρωπαϊκό αποτύπωμα στα ζητήματα που αγγίζουν την καθημερινότητα των πολιτών. Είμαστε η πρώτη Προεδρία που προτάσσει ως προτεραιότητα την προσιτή στέγαση, για παράδειγμα, και κατά τη διάρκεια της Προεδρίας μας θα πραγματοποιηθεί η πρώτη άτυπη Υπουργική Συνάντηση για το θέμα. Παράλληλα, ζητήματα, η προστασία των ανηλίκων στο διαδίκτυο και η ενίσχυση της Ευρωπαϊκής Ένωσης όπως επίσης, οι τομείς που αφορούν την καθημερινότητα των πολιτών στους οποίους θα επικεντρωθούμε.
Καίριας σημασίας είναι και ο πέμπτος πυλώνας που αφορά τον μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της Ένωσης. Το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο αποτελεί τον σημαντικότερο και πιο κρίσιμο νομοθετικό φάκελο που θα έχουμε να διαχειριστούμε. Ο προϋπολογισμός της Ένωσης αποτελεί το όχημα μέσα από το οποίο θα υλοποιηθούν οι στρατηγικές προτεραιότητες και στόχοι της ΕΕ, και επηρεάζει άμεσα όλες τις πολιτικές της. Στόχος μας λοιπόν είναι να παραδώσουμε ένα ώριμο διαπραγματευτικό πλαίσιο με ενδεικτικά ποσά έως τον Ιούνιο του 2026.
Η ιδέα πίσω από το λευκαρίτικο κέντημα
– Κλείνοντας θα ήθελα να σχολιάσετε την ιδέα πίσω από το λογότυπο και προσέξαμε στην ιστοσελίδα της Προεδρίας να επιλέγονται και να εμφανίζονται κάποιες περιοχές όχι όμως όλες οι επαρχίες της Κύπρου.
– Το λογότυπο της Κυπριακής Προεδρίας υπήρξε το αποτέλεσμα πολύμηνης συλλογικής εργασίας μεγάλου αριθμού στελεχών. Στόχος μας ήταν το σύμβολο της Κυπριακής Προεδρίας να αποτυπώνει με τρόπο σύγχρονο και δημιουργικό την πλούσια πολιτιστική κληρονομιά και ταυτότητα του τόπου μας, και παράλληλα να εμπερικλείει τα μηνύματα της Προεδρίας. Να δίδει το στίγμα μας με τρόπο συμβολικό. Και το πράττει.
Το λογότυπο, που έτυχε ιδιαίτερα θετικής ανταπόκρισης, είναι δημιουργία του γραφίστα Μάριου Κουρουφέξη, ενώ το βίντεο παρουσίασής του αποτελεί παραγωγή του ΓΤΠ μαζί με τον Γιάννη Φιλιαστίδη.
Το σημείο εκκίνησης του λογότυπου είναι το νήμα, που βρίσκεται στο κέντρο της κεντητικής παράδοσης του τόπου, στοιχείο της πολιτιστικής μας κληρονομιάς.
Το νήμα, από μόνο του εύθραυστο, όταν υφαίνεται, ενώνεται μαζί με άλλα και σχηματίζει κάποιο μοτίβο, γίνεται ισχυρό, συνεκτικό και ανθεκτικό. Αυτό ακριβώς είναι το μήνυμα που στέλνουμε ως Κυπριακή Προεδρία, για τη δύναμη που πηγάζει μέσα από την ενότητα: Μαζί είμαστε ισχυρότεροι.
Το λογότυπο αποτελεί, επίσης, μια μεταφορά για τον ρόλο της Κύπρου ως ενός νησιού στην Ανατολική Μεσόγειο, το οποίο διαχρονικά υφαίνει γέφυρες μεταξύ της Ευρώπης και της ευρύτερης περιοχής της.
Αντλεί έμπνευση από το λευκαρίτικο κέντημα, το οποίο ιστορικά συνδέει την Κύπρο με την Ευρώπη, καθώς και από τα χρώματα και τα στοιχεία της χώρας μας: το χρώμα της σημαίας, τον χαλκό, τον ήλιο, το κυπριακό φως, που συμβολίζουν τη ζεστασιά, την ενέργεια, την αισιοδοξία. Οι 27 ψηφίδες που το συνθέτουν αντιπροσωπεύουν τα 27 κράτη-μέλη της Ένωσης, τα οποία συμπορεύονται πιο ισχυρά και πιο ενωμένα προς ένα κοινό ευρωπαϊκό αύριο.
Σε ό,τι αφορά την ιστοσελίδα της Κυπριακής Προεδρίας, ετοιμάστηκε σε συνεργασία με τη Γραμματεία του Συμβουλίου της ΕΕ, το Γραφείο Τύπου και Πληροφοριών και τη Γραμματεία της Κυπριακής Προεδρίας. Για πρώτη φορά στην αρχική σελίδα υιοθετείται ένα δυναμικό στοιχείο, με σύντομο βίντεο που παρουσιάζει κεντρικές εικόνες της προεδρεύουσας χώρας. Έχουν επιλεγεί εικόνες από όλες τις επαρχίες της Κύπρου. Στόχος είναι κάθε μήνα να παρουσιάζεται κάτι διαφορετικό.
