Η Άγκυρα άναψε κόκκινο φως στα Ηνωμένα Έθνη για να μην προχωρήσουν στην καταγραφή των συγκλίσεων, που έχουν επιτευχθεί κατά τη διαπραγματευτική διαδικασία μέχρι και τη Διάσκεψη στο Κραν Μοντανά. Μια κίνηση που απέτρεψε το επόμενο βήμα που θα έκανε ο Διεθνής Οργανισμός στο Κυπριακό.
Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, η Προσωπική Απεσταλμένη του Γ.Γ. του ΟΗΕ, Μαρία Άνχελ Ολγκίν Κουεγιάρ, συζητώντας με τους συνεργάτες της είχαν αποφασίσει να προωθήσουν την ιδέα σύνταξης ενός εγγράφου, στο οποίο θα περιλαμβάνονταν οι συγκλίσεις. Μια ιδέα, που είναι κοντά- ενδεχομένως και το ίδιο- με αυτό που πρότεινε στην κοινή συνάντηση με Ερχιουρμάν και Ολγκίν, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης. Η γνωστή πρόταση πέντε σημείων, που ανακοίνωσε ο Νίκος Χριστοδουλίδης.
Η λογική των Ηνωμένων Εθνών ήταν να αποτελέσει το έγγραφο αυτό βάση για συζήτηση σε μια διαδικασία διαπραγματεύσεων. Αυτό, όμως, σταμάτησε πριν καν τεθεί στην κοινή συνάντηση. Οι πληροφορίες αναφέρουν πως ο Τούρκος πρέσβης, Μπουράκ Οζουγέργκιν, ο οποίος έχει την ευθύνη για το Κυπριακό σε τεχνοκρατικό επίπεδο στο τουρκικό ΥΠΕΞ, βρέθηκε παραμονή της κοινής συνάντησης Χριστοδουλίδη- Έρχιουρμαν- Ολγκίν, στα κατεχόμενα. Για κάποιους η επίσκεψη χαρακτηρίσθηκε ως αποχαιρετιστήρια, «τουριστική», καθώς ο Γενικός Διευθυντής Διμερών Σχέσεων (Βορειοανατολική Μεσόγειος), μετατίθεται σε νέο πόστο, αναλαμβάνοντας πρέσβης της Τουρκίας στη Δανία. Κάθε άλλο παρά τυπική επίσκεψη ήταν. Ήταν επίσκεψη ουσίας και στο πλαίσιο αυτό συναντήθηκε με την Προσωπική Απεσταλμένη του Γ.Γ. του ΟΗΕ. Στη διάρκεια της συνάντησης φαίνεται πως η κ. Ολγκίν παρουσίασε την πρόθεση της να προτείνει την καταγραφή των συγκλίσεων σε ένα έγγραφο. Η τουρκική πλευρά διά του πρέσβη Μπουράκ Οζουγέργκιν άσκησε βέτο. Με τον τρόπο αυτό φρέναρε τις όποιες εξελίξεις. Όπως φρέναρε και το ενδεχόμενο πραγματοποίησης άτυπης Πενταμερούς Διάσκεψης.
«Κωδικός Τουφάν»
Είναι σαφές πως η Άγκυρα με τις ενέργειες της επιβεβαιώνει ότι δεν θέλει να υπάρξουν σε αυτή, τουλάχιστον, τη φάση εξελίξεις στο Κυπριακό. Την ίδια ώρα, όμως, δεν θέλει να φορτωθεί την όποια ευθύνη για ένα νέο αδιέξοδο. Στο πλαίσιο αυτό κάνει ένα παιχνίδι «διαχείρισης» του κατοχικού ηγέτη.
Ο «κωδικός Τουφάν» στο τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών καθορίζει το πλαίσιο μέσα στο οποίο, σε επίπεδο τακτικής, κινείται η Άγκυρα στο Κυπριακό. Πρόκειται για μια τακτική που διαμορφώθηκε μετά την αλλαγή σκυτάλης στην ηγεσία του κατοχικού καθεστώτος.
Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, Τούρκοι αξιωματούχοι σε συζητήσεις τους με ξένους, αναφέρουν σε σχέση με το Κυπριακό ότι η τουρκική θέση για δυο κράτη δεν αλλάζει. Όπως εξηγούν, αυτή η θέση είναι αποτέλεσμα του γεγονότος ότι οι συζητήσεις, όλα αυτά τα χρόνια, έχουν αποτύχει. Ως εκ τούτου, για την Άγκυρα φαντάζει ως η μόνη επιλογή «τα δυο κράτη», η οποία μπορεί να «δουλέψει», καθώς οι όποιες άλλες συζητήσεις ολοκλήρωσαν τον κύκλο τους. Οι ίδιες πληροφορίες αναφέρουν ότι αναφορικά με τον νέο κατοχικό ηγέτη, η Άγκυρα σημειώνει προς τους συνομιλητές της πως του έχει υποδειχθεί ότι «μπορεί να δοκιμάσει» στο Κυπριακό, τονίζοντας παράλληλα ότι οι όροι που έχει θέσει ( ο Έρχιουρμαν) είναι σαφείς. Αυτό το τελευταίο δεικνύει πως ναι μεν ο Τουφάν Έρχιουρμαν μπορεί να δοκιμάσει σε μια νέα προσπάθεια στο Κυπριακό, αλλά αυτό θα γίνει εντός καθορισμένου πλαισίου κινήσεων. Δηλαδή, στη βάση των τεσσάρων προϋποθέσεων που έχει καταθέσει. Όροι και προϋποθέσεις, που διαμορφώθηκαν στην Άγκυρα και έχουν και το στοιχείο του εντυπωσιασμού.
Ο «καλός» και ο «κακός»
Μέχρι στιγμής το «καλός Έρχιουρμαν» και το « κακός Τατάρ» λειτουργεί. Ξένες κυβερνήσεις υποστηρίζουν ότι ο Έρχιουρμαν έχει όλα τα χαρακτηριστικά για να προχωρήσουν οι συζητήσεις στο Κυπριακό. Ο ίδιος ενόψει του γεγονότος ότι οι συζητήσεις δεν προχωρούν γιατί εν πολλοίς δεν ανταποκρίνεται ο ίδιος σε όλες τις πρωτοβουλίες ( ΟΗΕ και Χριστοδουλίδη) αναφέρει πως «χρειάζεται χρόνο». Τι εννοεί ακριβώς δεν εξηγεί. Μάλλον αυτό έχει σχέση με την Τουρκία, η οποία και προφανώς δεν πρόκειται να αλλάξει πολιτική επειδή θα… πεισθεί από τον κατοχικό ηγέτη. Μάλλον το αντίθετο θα γίνει, αν και δεν φαίνεται πως θα δυσκολευθεί πολύ η Άγκυρα, καθώς ο κ. Έρχιουρμαν με τα όσα αναφέρει δεν απέχει πολύ από αυτά που επιδιώκει η κατοχική δύναμη. Δεν είναι τυχαίο, πάντως, ότι στάση κατοχικού ηγέτη προκαλεί και μουρμουρητά σε οπαδούς του, κυρίως σε αυτούς, που προέρχονται από το κομματικό του χώρο.
Είναι σαφές πως ο Έρχιουρμαν δεν είναι Τατάρ, ούτε βέβαια και Ακιντζί. Μια διαφορά με τον προκάτοχό του είναι πως ο νυν θέλει την Ευρωπαϊκή Ένωση, με την έννοια ότι θεωρεί χρήσιμη τη συμμετοχή της χώρας στον Οργανισμό αυτό. Δεν θέλει προφανώς αυτή η συμμετοχή να γίνεται μέσω της Κυπριακής Δημοκρατίας, αλλά μέσα από μια συμφωνία στο Κυπριακό.
Θα θέσει ο Μητσοτάκης το έργο Ηλεκτρικής Διασύνδεσης;
Την Τετάρτη 11 Φεβρουαρίου, όπως ανακοινώθηκε, θα συνεδριάσει στην Αγκυρα το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας Ελλάδας – Τουρκίας υπό τους Κυριάκο Μητσοτάκη και Ταγίπ Ερντογάν. Πρόκειται για την πρώτη, μετά το Σεπτέμβριο του 2024, συνάντηση, όταν οι δυο ηγέτες τα είπαν για τελευταία φορά. Στη σκιά ενός ρευστού διεθνούς περιβάλλοντος με την Άγκυρα να έχει εγκαταλείψει την πολιτική των «ήρεμων νερών», Μητσοτάκης και Ερντογάν θα συναντηθούν, θα συζητήσουν, χωρίς να υπάρχει προοπτική συνεννόησης.
Με ενδιαφέρον, πάντως, αναμένεται να φανεί κατά πόσο ο Έλληνας Πρωθυπουργός θα θέσει το ζήτημα της Ηλεκτρικής Διασύνδεσης Κρήτης- Κύπρου, λόγω του γεγονότος ότι η κατοχική πλευρά επιχειρεί συστηματικά να εμποδίσει την υλοποίηση του έργου. Υπενθυμίζεται ότι η Αθήνα δεν προχωρεί στην υλοποίηση του σχεδιασμού, που έχει αναβάλει, καθώς η Άγκυρα λειτουργεί αποτρεπτικά διά της ισχύος. Λογικά ο κ. Μητσοτάκης θα θέσει την τουρκική συμπεριφορά και ταυτόχρονα θα πρέπει να ξεκαθαρίσει στον κ. Ερντογάν ότι το έργο θα προχωρήσει. Στη συνάντηση θα πρέπει να αναμένεται ότι θα τεθεί, έστω και ακροθιγώς, το Κυπριακό.
Πλατφόρμα για τις τουρκοκυπριακές περιουσίες στις ελεύθερες περιοχές
Μια περίεργη εκστρατεία έχουν ξεκινήσει οι Τουρκοκύπριοι της Βρετανίας για να καταγραφούν οι τουρκοκυπριακές περιουσίες που βρίσκονται στις ελεύθερες περιοχές. Μια κίνηση, που δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για τη σκοπιμότητα, τις επιδιώξεις της. Η τουρκοκυπριακή ΜΚΟ «Freedom and Fairness for Northern Cyprus (FFNC)», έχει ξεκινήσει εκστρατεία για τη δημιουργία «Μητρώου Περιουσίας που κατέχουν οι Τ/κ στη «νότια Κύπρο» – Register of Property Owned by Turkish Cypriots in Southern Cyprus». Όπως αναφέρεται, η πρωτοβουλία στοχεύει στην «καταγραφή της βαθιάς ανισορροπίας βάσει του Διεθνούς Δικαίου και στην αποκάλυψη της απουσίας οποιασδήποτε αποτελεσματικής νομικής προστασίας για χιλιάδες θύματα». Το μητρώο θα χρησιμοποιηθεί για σκοπούς προβολής των θέσεων της τουρκικής πλευράς στη Βρετανία, σε κυβέρνηση και κοινοβούλιο. Ενδιαφέρον έχει ο βασικός στόχος της πρωτοβουλίας: «Τη στιγμή που η επιτροπή ακίνητης περιουσίας (TMK) είναι διεθνώς επίσημα αναγνωρισμένη, δεν υπάρχει ισοδύναμος μηχανισμός για τους Τ/κ των οποίων οι περιουσίες βρίσκονται στον νότο. Ως αποτέλεσμα, χιλιάδες άτομα παραμένουν χωρίς πρόσβαση σε αποκατάσταση, αποζημίωση ή δικαιοσύνη». Αναφέρεται, επίσης, ότι οι Τ/κ, των οποίων οι περιουσίες στη «νότια» Κύπρο «κατασχέθηκαν, καταστράφηκαν ή που τους αρνήθηκαν μετά τα γεγονότα του 1963 και του 1974, παραμένουν αποκλεισμένες από οποιοδήποτε αμοιβαίο πλαίσιο και τα δικαιώματά τους δεν διοχετεύονται μέσω οποιασδήποτε αναγνωρισμένης εγχώριας ή διεθνούς διαδικασίας».
Σύμφωνα με σχετικό δημοσίευμα μέχρι τις 23 Ιανουαρίου 2026, η «ΤΜΚ» έχει επιδικάσει συνολικά πάνω από 610 εκ. στερλίνες ως αποζημίωση για περιουσίες στο ψευδοκράτος σε 2.187 Ε/κ, ενώ άλλοι 6.356 Ε/κ έχουν υποβάλει αιτήσεις στην «επιτροπή» και αναμένουν αποφάσεις.
Αρμόδια κυβερνητική πηγή στην οποία θέσαμε το θέμα αναφορικά με την τουρκική εκστρατεία, σημείωσε πως όλα τα στοιχεία ιδιοκτησίας περιουσιών υπάρχουν στο Κτηματολόγιο της Κυπριακής Δημοκρατίας. Σημείωσε πως είναι άνευ αντικειμένου οποιαδήποτε δικαστική προσπάθεια ή προσπάθεια άσκησης πολιτικής πίεσης, εάν αυτό σχεδιάζει η κατοχική πλευρά. Τόνισε δε πως μόνο Τουρκοκύπριοι που αποδεδειγμένα ζούσαν εκτός Κύπρου πριν το 1974 μπορούν να διεκδικήσουν τις περιουσίες τους. Τόνισε δε πως υπήρξαν αρκετές περιπτώσεις.
Την ίδια ώρα, πάντως, η Εθνική Ομοσπονδία Κυπρίων Ηνωμένου Βασιλείου, ανακοίνωσε τη δημιουργία Μητρώου Καταγραφής Περιουσιών που βρίσκονται στα κατεχόμενα και ανήκουν σε Βρετανούς πολίτες κυπριακής καταγωγής. Η πρωτοβουλία αυτή εντάσσεται σε ένα γενικότερο πλαίσιο εκστρατείας ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης τόσο της κοινής γνώμης όσο και πολύ περισσότερο των πολιτικών της Βρετανίας. Όπως αναφέρει η ανακοίνωση της Ομοσπονδίας, η πρωτοβουλία στοχεύει στο να αποτυπωθεί με σαφήνεια ο αριθμός των Βρετανών πολιτών κυπριακής καταγωγής που έχασαν τις περιουσίες τους μετά την τουρκική εισβολή του 1974. Απώτερος δε σκοπός είναι να ασκηθεί πίεση προς τη βρετανική Κυβέρνηση και τους Βρετανούς Βουλευτές για ανάληψη συγκεκριμένων ενεργειών.
