Η εμπλοκή του δικηγορικού γραφείου που έχει το όνομα του τέως Προέδρου της Δημοκρατίας Νίκου Αναστασιάδη καταγράφεται εκτενέστερα στην υπόθεση με τα Pandora Papers και στην πολιτογράφηση του Ρώσου ολιγάρχη Λεονίντ Λεμπέντεφ.
Όπως καταγράφεται στο πόρισμα της Ανεξάρτητης Αρχής κατά της Διαφθοράς, τον Οκτώβριο του 2021, η Διεθνής Κοινοπραξία Ερευνητικών Δημοσιογράφων (ICIJ) αποκάλυψε τα Pandora Papers, φέρνοντας ξανά στο επίκεντρο του διεθνούς ενδιαφέροντος τις δραστηριότητες της δικηγορικής εταιρείας «Νίκος Χρ. Αναστασιάδης & Συνεταίροι».
Η εν λόγω εταιρεία εμφανίζεται στα Pandora Papers ως μεσάζων για υπεράκτιες εταιρείες, διευκολύνοντας Ρώσους πελάτες να αποκρύπτουν την πραγματική τους περιουσία.
Στο πόρισμα αναφέρεται ότι οι Ρώσοι ολιγάρχες Λεονίντ Λεμπέντεφ και Αλεξάντερ Αμπράμοφ επιδίωξαν να αποκτήσουν κυπριακή υπηκοότητα σε ιδιαίτερα σύντομο χρονικό διάστημα μέσω της δικηγορικής εταιρείας.
Κατά την περίοδο 2010-2011, όταν προωθούνταν οι πολιτογραφήσεις των δύο επιχειρηματιών, ο Νίκος Αναστασιάδης ήταν βουλευτής και ταυτόχρονα πρόεδρος του ΔΗΣΥ, κατέχοντας, σύμφωνα με το πόρισμα, σημαντική πολιτική επιρροή και θεσμική πρόσβαση.
Το πόρισμα διαπιστώνει πως ο κ. Αναστασιάδης συναντήθηκε προσωπικά με τον τότε Υπουργό Εσωτερικών για την πορεία της αίτησης πολιτογράφησης του Αλεξάντερ Αμπράμοφ.
Η αίτηση πολιτογράφησης του Αμπράμοφ κατατέθηκε από τη δικηγορική εταιρεία στις 14 Δεκεμβρίου 2009 και εγκρίθηκε στις 2 Αυγούστου 2010. Αντίστοιχες αιτήσεις υποβλήθηκαν για τη σύζυγό του, Σβετλάνα Ζαπορόζσκαγια, καθώς και για τα παιδιά του. Η πρώτη αίτηση της συζύγου του απορρίφθηκε τον Δεκέμβριο του 2010, ωστόσο, 18 ημέρες αργότερα το Υπουργικό Συμβούλιο τροποποίησε την ισχύουσα πολιτική για πολιτογραφήσεις συζύγων και ενήλικων τέκνων επενδυτών, επιτρέποντας την εκ νέου υποβολή της αίτησης και τελικά την έγκρισή της τον Ιούλιο του 2011.
Στον φάκελο της απορριφθείσας αίτησης εντοπίστηκε, σύμφωνα με το πόρισμα, χειρόγραφη σημείωση που ανέφερε «το θέμα της γυναίκας να επιλυθεί».
Οι Λειτουργοί Επιθεώρησης καταγράφουν ακόμη ότι οι πολιτογραφήσεις του Αμπράμοφ και των μελών της οικογένειάς του εγκρίθηκαν χωρίς να προηγηθεί η αναγκαία επιβεβαίωση της προέλευσης των κεφαλαίων, με τις αρμόδιες Αρχές να βασίζονται σε συστάσεις και δηλώσεις προσώπων της δικηγορικής εταιρείας.
Η πολιτογράφηση Λεμπέντεφ και το έντυπο Μ127
Όσον αφορά την υπόθεση Λεμπέντεφ, το πόρισμα καταγράφει ευρήματα της Επιτροπής Νικολάτου για απουσία της απαιτούμενης συνοδευτικής επιστολής, καθώς και για παράλειψη της τέταρτης σελίδας του εντύπου Μ127, που αναγνώριζε την Έλσα Αναστασιάδη ως εγγυήτρια.
Παράλληλα, οι Φάνος Φιλίππου, Στάθης Λεμής και Έλσα Αναστασιάδη (συνιδιοκτήτες του γραφείου) φέρονται να υπέγραψαν το έντυπο Μ127 δηλώνοντας ότι δεν ήταν δικηγόροι ή αντιπρόσωποι του αιτητή, παρότι ενεργούσαν ως διευθυντές της εταιρείας Imperium Nominees, η οποία διαχειριζόταν περιουσιακά στοιχεία του.
Το πόρισμα αναφέρει επίσης, ότι η διατήρηση αυτών των πελατών και η διαχείριση συμφωνιών καταπιστεύματος, μεταξύ των οποίων και το «Sinel Trust» ύψους 17 εκατ. ευρώ, απέφερε οικονομικό όφελος στη δικηγορική εταιρεία, ενώ καταγράφεται και η δωρεάν χρήση ιδιωτικού αεροσκάφους του Λεμπέντεφ το 2013.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στον Φάνο Φιλίππου, ο οποίος στις 12 Απριλίου 2012 κατέθεσε ενόρκως στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού, στο πλαίσιο αγωγής της Commerzbank, ότι ο Λεονίντ Λεμπέντεφ δεν κατείχε περιουσιακά στοιχεία στην Κυπριακή Δημοκρατία. Ωστόσο, σύμφωνα με τα ευρήματα, ο ίδιος ενεργούσε από το 2007 ως διαχειριστής κατάθεσης ύψους 17 εκατ. ευρώ του Λεμπέντεφ στην Τράπεζα Κύπρου μέσω του Sinel Trust.
Οι Λειτουργοί Επιθεώρησης κατέληξαν ότι οι συνέταιροι της δικηγορικής εταιρείας συμμετείχαν ενεργά στην απόκρυψη της πραγματικής φύσης υπεράκτιων κεφαλαίων και της ταυτότητας των τελικών δικαιούχων, ενώ διαπιστώνουν συνεχή προσωπική εμπλοκή του Νίκου Αναστασιάδη, πριν από την εκλογή του στην Προεδρία της Δημοκρατίας, σε ζητήματα που αφορούσαν πελάτες της εταιρείας.
Τα αδικήματα που καταλογίζονται
Με βάση το υλικό που αξιολογήθηκε, οι Λειτουργοί Επιθεώρησης κρίνουν ότι υπάρχουν επαρκείς ενδείξεις για ενδεχόμενη διάπραξη των αδικημάτων της κατάχρησης εξουσίας ή, διαζευκτικά, της απόπειρας κατάχρησης εξουσίας από τον Νίκο Αναστασιάδη.
Σύμφωνα με το πόρισμα, η προσωπική του παρέμβαση προς τον τότε Υπουργό Εσωτερικών για την προώθηση αίτησης πολιτογράφησης πελάτη της δικηγορικής εταιρείας συνιστά ενέργεια που ενδέχεται να υπερβαίνει τα όρια της θεσμικής του ιδιότητας και να υπονομεύει τη νόμιμη διαδικασία πολιτογραφήσεων.
Παράλληλα, οι Λειτουργοί Επιθεώρησης θεωρούν ότι προκύπτουν ενδείξεις για το αδίκημα της εμπορίας επηρεασμού. Όπως αναφέρεται, ο κ. Αναστασιάδης φέρεται να αξιοποίησε την πολιτική του θέση και επιρροή για να εξασφαλίσει πρόσβαση και να επηρεάσει τη διαχείριση φακέλων πολιτογράφησης, επιχειρώντας να παρακάμψει τη συνήθη διαδικασία.
Στο πόρισμα επισημαίνεται επίσης, ότι η τροποποίηση της πολιτικής για πολιτογραφήσεις συζύγων και ενήλικων τέκνων επενδυτών, λίγες ημέρες μετά την απόρριψη της αίτησης της συζύγου του Αμπράμοφ, καθώς και οι παρατυπίες που καταγράφονται στην υπόθεση Λεμπέντεφ, δύνανται να οδηγήσουν σε συμπεράσματα περί αθέμιτης επιρροής.
Οι Λειτουργοί Επιθεώρησης κατέληξαν επίσης ότι υπάρχουν επαρκείς ενδείξεις για αδικήματα που εμπίπτουν στην επιφύλαξη του άρθρου 9(3) του νόμου και τα οποία θα παραπεμφθούν στον Γενικό Εισαγγελέα.
Για τους συνέταιρους της δικηγορικής εταιρείας, Στάθη Λεμή και Φάνο Φιλίππου, καθώς και για την ίδια την εταιρεία, καταγράφονται ενδείξεις για το αδίκημα της ψευδορκίας σε σχέση με την ένορκη δήλωση που υπέβαλε ο Φάνος Φιλίππου στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού το 2012.
Παράλληλα, το πόρισμα αναφέρεται σε ενδείξεις για αδικήματα νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Ειδικότερα, σημειώνεται ότι η χρήση υπεράκτιων εταιρειών στις Βρετανικές Παρθένες Νήσους, η ανταλλαγή χρέους με μετοχικό κεφάλαιο και η ανακατάταξη κεφαλαιακών ροών μεταξύ χρεών και δανείων με μηδενικό επιτόκιο αποτελούν πρακτικές που δύνανται να χρησιμοποιηθούν για την απόκρυψη της προέλευσης κεφαλαίων και των χρηματοοικονομικών τους διαδρομών.
