Το ειδικό βάρος που κουβαλά η θέση του Γενικού Γραμματέα θέλουν να ρίξουν τα Ηνωμένα Έθνη σε μια ύστατη προσπάθεια να αποφευχθεί το ναυάγιο της πρωτοβουλίας που εντατικοποιήθηκε τον περασμένο Μάρτιο. Η αρνητική στάση της τουρκικής πλευράς φαίνεται να δυσκολεύει τη σύγκληση μιας άτυπης πενταμερούς.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχει συγκεντρώσει ο Φιλελεύθερος τα τελευταία 24ωρα, η κάθοδος του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών στην Κύπρο φαίνεται αποφασίστηκε μετά από τις σχετικές παραινέσεις που δέχθηκε ο Αντόνιο Γκουτέρες, τόσο από την προσωπική του απεσταλμένη, Μαρία Άνχελα Ολγκίν, όσο και από τον ειδικό του αντιπρόσωπο Χασίμ Ντιάν.

Απ’ εκεί και πέρα είναι εμφανές ότι ο Αντόνιο Γκουτέρες ερχόμενος στο νησί, μόνο για «διακοπές» δεν θα έρθει. Η απόφασή του να καθίσει δύο ολόκληρες ημέρες για συναντήσεις και επαφές δείχνει πολλά και κυρίως ότι έρχεται στο νησί για να εργαστεί, προκειμένου να πετύχει κάποιο αποτέλεσμα.

Δείγμα του ότι η έως τώρα προσπάθεια που έχει γίνει από πλευράς Ολγκίν, δεν κατάφερε να αποδώσει τα αναμενόμενα και κυρίως δεν πέτυχε να διασφαλίσει την πραγματοποίηση μιας άτυπης διάσκεψης με σύνθεση 5+1, που ήταν το ζητούμενο σ’ αυτό τον γύρο επαφών, ο οποίος ξεκίνησε ευθύς μετά τις βουλευτικές εκλογές στην Κύπρο.

Από τις συναντήσεις που έκανε η Ολγκίν, αυτό που έβγαινε ως κινήσεις από πλευράς του διεθνούς οργανισμού, ήταν πως η ίδια θα εργαστεί προκειμένου να συγκληθεί μια νέα άτυπη πολυμερής διάσκεψη. Η αισιοδοξία της ήταν τέτοια που προσδιόριζε την 5+1 τέλη Ιουλίου με αρχές Αυγούστου.

Αντί όμως μιας άτυπης πολυμερούς διάσκεψης τη συγκεκριμένη χρονικό περίοδο, αυτό που θα έχουμε στο Κυπριακό είναι η επίσκεψη του Γενικού Γραμματέα στο νησί ο οποίος θα συναντήσει τους Νίκο Χριστοδουλίδη και Τουφάν Έρχιουρμαν, τόσο χωριστά, όσο και από κοινού.

Η άτυπη πολυμερής δεν φαίνεται να διαγράφεται από το πινάκιο, αφού σύμφωνα με αρμόδιες πηγές με τις οποίες ο Φιλελεύθερος μίλησε, η επίσκεψη Γκουτέρες και η συνάντηση 2+1, δηλαδή Χριστοδουλίδης – Έρχιουρμαν με ΓΓ ΟΗΕ, δεν αντικαθιστά μια 5+1. Ωστόσο, το πότε και εάν αυτή η άτυπη πολυμερής θα πραγματοποιηθεί δεν έχει ακόμα ξεκαθαρίσει.

Αυτό που σημειώνεται, από διάφορες πηγές, είναι ότι η προσοχή στρέφεται στην επίσκεψη Γκουτέρες και το τι θα πει στο τέλος των επαφών του και κυρίως στο τι θα ανακοινώσει με την ολοκλήρωση των επαφών του.

Κάτι άλλο που καταγράφεται ως προς τις κινήσεις Γκουτέρες σε σχέση με το Κυπριακό, είναι πως το ταξίδι του αφορά αποκλειστικά την Κύπρο και δεν έχει εντάξει επισκέψεις είτε σε Αθήνα είτε σε Άγκυρα. Κάτι που δείχνει ότι στην παρούσα φάση όλο το βάρος θα το ρίξει στο νησί και προς την κατεύθυνση των δύο ηγετών.

Ρίχνοντας το βάρος των προσπαθειών στους δύο ηγέτες, προκειμένου να κρατηθεί η όλη διαδικασία εν ζωή, τα Ηνωμένα Έθνη, έστω και χωρίς να το λένε, δείχνουν ότι οι κινήσεις που έγιναν, μέχρι στιγμής, προς την κατεύθυνση της Άγκυρας δεν έχουν αποδώσει τα αναμενόμενα.

Το γεγονός αυτό, ωστόσο, ήταν γνωστό πολύ πριν ληφθεί η απόφαση για να επισκεφθεί το νησί ο ΓΓ ΟΗΕ, ιδιαίτερα μετά και τη συνάντηση της Άγκυρας ανάμεσα στους προέδρους του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Μια συνάντηση κατά την οποία η τουρκική πλευρά ξεκαθάρισε πως πρώτα θέλει να πάρει στα ευρωτουρκικά και μετά να αποφασίσει τι κάνει με το Κυπριακό.

Η εξέλιξη αυτή φαίνεται να ήταν εκείνη που άλλαξε την πορεία των γεγονότων και κυρίως του αρχικού προγραμματισμού από πλευράς Ηνωμένων Εθνών.

Η Μαρία Άνχελα Ολγκίν θα βρίσκεται την ερχόμενη εβδομάδα στις Βρυξέλλες όπου, σύμφωνα με τουρκοκυπριακά μέσα ενημέρωσης, αναμένεται να συναντήσει, τόσο την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, όσο και τον νέο απεσταλμένο της ΕΕ στο Κυπριακό, Ραφαέλε Φίτο. Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν έχουν επιβεβαιωθεί από πλευράς Κομισιόν οι συναντήσεις με Ολγκίν.

Όσον αφορά τον Ραφαέλε Φίτο, μέσα στις επόμενες ημέρες αναμένεται να ανακοινωθεί η επίσκεψή του στο νησί για να πραγματοποιήσει το δικό του κύκλο επαφών.

Σύσκεψη αρχηγών πριν έρθει ο ΓΓ ΟΗΕ στη νησί

Ο Πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης θα καλέσει στο Προεδρικό τους πολιτικούς αρχηγούς πριν από την επίσκεψη του Γενικού Γραμματέα για να τους ενημερώσει για τις εξελίξεις στο Κυπριακό και το σκηνικό όπως διαμορφώνεται, τόσο από πλευράς Ηνωμένων Εθνών, όσο και από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ο κυβερνητικός Εκπρόσωπος, Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης, δήλωσε πως η επίσκεψη αποτελεί μια σημαντική ευκαιρία αποτίμησης της μέχρι σήμερα πορείας της πρωτοβουλίας του Γενικού Γραμματέα, ενώ, είπε, η πλευρά μας αναμένει με ενδιαφέρον τις κατευθύνσεις που θα αναδείξει ο ίδιος σε σχέση με τη συνέχεια της διαδικασίας και τα επόμενα βήματα.

Η Κυβέρνηση εκτιμά πως η επίσκεψη επιβεβαιώνει «ότι η νέα πρωτοβουλία που ο ίδιος ανέλαβε προσωπικά παραμένει ενεργή, εξελίσσεται, αποκτά συνέχεια και διατηρεί τη δυναμική της. Η επίσκεψη θα αποτελέσει μια σημαντική ευκαιρία αποτίμησης της μέχρι σήμερα πορείας της πρωτοβουλίας του Γενικού Γραμματέα, ενώ αναμένουμε με ενδιαφέρον τις κατευθύνσεις που θα αναδείξει ο ίδιος σε σχέση με τη συνέχεια της διαδικασίας και τα επόμενα βήματα».

Η εξέλιξη αυτή αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης και διαρκώς ενισχυόμενης διεθνούς κινητικότητας γύρω από το Κυπριακό, είπε ο κ. Λετυμπιώτης, προσθέτοντας ότι η «πρωτοβουλία του Γενικού Γραμματέα, η ενεργότερη εμπλοκή της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο διορισμός απεσταλμένου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το Κυπριακό και η σαφής διασύνδεση της προόδου στις ευρωτουρκικές σχέσεις με το Κυπριακό, συνθέτουν ένα νέο πολιτικό περιβάλλον.

Για την πρόεδρο του ΔΗΣΥ, Αννίτα Δημητρίου, η επίσκεψη Γκουτέρες είναι «μια ευκαιρία που οφείλουμε να αξιοποιήσουμε με σοβαρότητα, υπευθυνότητα και εθνική συνεννόηση». Υποδεικνύει δε πως απαιτείται «κοινή προσήλωση στον εθνικό μας στόχο: την επίτευξη μιας συνολικής και βιώσιμης λύσης του Κυπριακού» ενώ τονίζει πως «η επανέναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων είναι αναγκαίο βήμα για να φτάσουμε εκεί».

Το ΑΚΕΛ χαιρετίζει την επίσκεψη του ΓΓ ΟΗΕ και εύχεται αυτή να δώσει ώθηση στην προσπάθεια να διαρρηχθεί το σημερινό επικίνδυνο αδιέξοδο στο Κυπριακό, να ανοίξει ο δρόμος για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων στη συμφωνημένη βάση και πλαίσιο. Ενώ επαναλαμβάνει πως «είναι κρίσιμης σημασίας να διαφυλαχθεί το σύνολο του διαπραγματευτικού κεκτημένου και το πλαίσιο Γκουτέρες», με τις διαπραγματεύσεις να συνεχίζονται από το σημείο που είχαν διακοπεί το 2017.

Σύμφωνα με τη ΔΗΠΑ, η κάθοδος Γκουτέρες «αποτελεί έμπρακτη απόδειξη του προσωπικού του ενδιαφέροντος για την επανεκκίνηση της διαπραγματευτικής διαδικασίας και την αναζήτηση βιώσιμης και συνολικής λύσης του Κυπριακού».

Ενημέρωσε το ΣΑ ΟΗΕ ο Ντιάν

Στις πρόσφατες εκθέσεις του ΓΓ ΟΗΕ για την Κύπρο, επικεντρώθηκε ο ειδικός του αντιπρόσωπος και επικεφαλής της ειρηνευτικής δύναμης των ΗΕ στο νησί (ΟΥΝΦΙΚΥΠ), Χασίμ Ντιάν, κατά την ενημέρωση των κρατών-μελών του ΣΑ ΟΗΕ που έγινε την Πέμπτη, στη Νέα Υόρκη, κεκλεισμένων των θυρών και διήρκησε περίπου μία ώρα και τριάντα λεπτά.

Σύμφωνα με πληροφορίες (πηγή ΚΥΠΕ) ο κ. Ντιάν τόνισε τις μεγάλες προσπάθειες της προσωπικής απεσταλμένης του ΓΓ ΟΗΕ, Μαρία Άνχελα Ολγκίν για εντατικές επαφές με τις δύο πλευρές, ώστε να υπάρξει κατάληξη σε επανέναρξη των διαπραγματεύσεων.

Ευρωπαϊκές χώρες μέλη του ΣΑ ΟΗΕ (Γαλλία, Λετονία, Ελλάδα, Δανία), όπως και οι ΗΠΑ, φέρονται να εξέφρασαν την υποστήριξή τους σε λύση με βάση το συμφωνημένο πλαίσιο για διζωνική δικοινοτική ομοσπονδία με πολιτική ισότητα.

Πακιστάν και Σομαλία φέρονται να έκαναν λόγο για «οικονομικές ανισότητες» και «συνθήκες απομόνωσης» στο νησί για την τουρκοκυπριακή κοινότητα.