Διακήρυξη Ελ Αλαμέιν: Τι αναφέρει για Κυπριακό, Ανατολική Μεσόγειο, περιφερειακές συνεργασίες

Σημαντικές αναφορές επί του συνόλου των κρίσιμων ζητημάτων που αφορούν την ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου περιλαμβάνονται στην κοινή διακήρυξη της τριμερής συνόδου Αιγύπτου, Κύπρου και Ελλάδας που πραγματοποιήθηκε στο Ελ Αλαμέιν. Ιδιαίτερα σημαντική η αναφορά στο Κυπριακό όπου τονίζεται πως η λύση του προβλήματος θα συμβάλει στην ειρήνη και στη σταθερότητα στην περιοχή.

Στην κοινή τους διακήρυξη Νίκος Χριστοδουλίδης, Αμπεντέλ Φατάχ αλ Σίσι και Κυριάκος Μητσοτάκης έστειλαν το μήνυμα ότι στα σημαντικά ζητήματα της περιοχής συνεχίζουν να πορεύονται με κοινό βηματισμό. Οι τρεις ηγέτες τονίζουν ακόμα τη σημασία της συνεχούς διαβούλευσης και συντονισμού μεταξύ των τριών χωρών. Τοποθέτηση που στέλνει και το μήνυμα ότι η αναθέρμανση των σχέσεων Αιγύπτου-Τουρκίας και η συμφωνία της Μέκκας δεν είχαν αρνητική επίδραση στη τριμερή τους συνεργασία.

Μήνυμα για την Ανατολική Μεσόγειο

Πιο συγκεκριμένα στην διακήρυξη αναφέρουν:

«Με γνώμονα την αυξανόμενη βαρύτητα της περιοχής της Ανατολική Μεσογείου, σε μια εποχή έντονων γεωπολιτικών προκλήσεων, τονίζουμε τη σημασία της συνεχούς διαβούλευσης και συντονισμού μεταξύ των τριών χωρών μας. Αξιοποιώντας τα επιτεύγματα του Μηχανισμού Τριμερούς Συνεργασίας από την θεσμοθέτησή του στο Κάιρο τον Νοέμβριο του 2014, ο οποίος υπήρξε ένα επιτυχημένο μοντέλο για την περιφερειακή συνεργασία, παραμένουμε προσηλωμένοι στην περαιτέρω ανάπτυξή του, βασιζόμενοι στις αρχές της εμπιστοσύνης, του σεβασμού και της συνεργασίας. Επαναβεβαιώνουμε τη συλλογική μας βούληση για την προάσπιση της ασφάλειας και της σταθερότητας στην περιοχή, καθώς και για την επίλυση των διαφορών και των κρίσεων με πολιτικά και διπλωματικά μέσα, και απορρίπτουμε οποιεσδήποτε ενέργειες που θα ενίσχυαν την ένταση και που θα υπονόμευαν την περιφερειακή σταθερότητα ή που θα απειλούσαν την ειρήνη και την ασφάλεια της περιοχής. Υπογραμμίζουμε τη σημασία του σεβασμού της εθνικής κυριαρχίας, της ανεξαρτησίας και της εδαφικής ακεραιότητας των Κρατών, της αποχής από την απειλή και τη χρήση βίας, και την πλήρη τήρηση των κανόνων του διεθνούς δικαίου και των αρχών του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών».

Ξεκάθαρη θέση για το Δίκαιο της Θάλασσας

Χριστοδουλίδης, Μητσοτάκης και αλ Σίσι τονίζουν εκ νέου «τη σημασία του πλήρους σεβασμού του διεθνούς δικαίου και της προσήλωσης όλων των Κρατών ως προς την προάσπιση των αρχών του, κατά τρόπο που να διασφαλίζει τα δικαιώματα όλων των εμπλεκόμενων Κρατών και να συμβάλλει στην ειρήνη, την ασφάλεια και τη σταθερότητα της Ανατολικής Μεσογείου. Επαναλαμβάνουμε εκ νέου ότι οποιεσδήποτε Συμφωνίες ή Μνημόνια Συνεργασίας σχετικά με την οριοθέτηση της θαλάσσιας δικαιοδοσίας θα πρέπει να συμφωνούνται με βάση το διεθνές δίκαιο, περιλαμβανομένης της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS)».

Στόχος η συνολική διευθέτηση

Στην αναφορά για το Κυπριακό η διακήρυξη του Ελ Αλαμέιν αναφέρει πως οι τρεις ηγέτες χαιρετίζουν «τις προσπάθειες του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών και της Προσωπικής Απεσταλμένης του για το Κυπριακό και εκφράζουμε τη στήριξή μας στις συνεχιζόμενες ενέργειες για την επίτευξη μιας συνολικής διευθέτησης του Κυπριακού προβλήματος στο πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών, βασισμένη στα σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας. Τονίζουμε ότι η επίτευξη οριστικής διευθέτησης του Κυπριακού προβλήματος θα συνέβαλλε σημαντικά στην ενίσχυση της ειρήνης και της σταθερότητας στην περιοχή».

Παλαιστίνη, Λίβανος και Λιβύη

Ιδιαίτερη γεωπολιτικής ανάγνωσης θα πρέπει να τύχουν και οι αναφορές που γίνονται σε άλλα τρία περιφερειακά ζητήματα όπως το Παλαιστινιακό, ο Λίβανος και η Λιβύη.

Παλαιστινιακό: Επαναβεβαιώνεται η αταλάντευτη στήριξή στα νόμιμα δικαιώματα του παλαιστινιακού λαού και στην ανάγκη επίτευξης μιας δίκαιης, διαρκούς και καθολικής ειρήνης που να βασίζεται στη λύση Δύο Κρατών. Επαναλαμβάνουμε την υποστήριξή μας για την ίδρυση ενός ανεξάρτητου και κυρίαρχου παλαιστινιακού κράτους εντός των γραμμών της 4ης Ιουνίου 1967, με πρωτεύουσα την Ανατολική Ιερουσαλήμ, σύμφωνα με τα ψηφίσματα των Ηνωμένων Εθνών. Τονίζουμε τη σημασία της προώθησης της εφαρμογής της δεύτερης φάσης του Ολοκληρωμένου Σχεδίου του Προέδρου Donald Trump για τον Τερματισμό της Σύγκρουσης στη Γάζα, όπως αυτό έχει εγκριθεί από το Ψήφισμα 2803 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Αυτό θα διασφάλιζε την εκκίνηση της ανοικοδόμησης και της πρώιμη αποκατάσταση στη Γάζα, καθώς και τη διατήρηση της ενότητας των παλαιστινιακών εδαφών. Παραμένουμε έντονα ανήσυχοι για την ανθρωπιστική κατάσταση στη Γάζα και τονίζουμε ότι είναι απαραίτητο η ανθρωπιστική βοήθεια να φτάνει στον πληθυσμό με ασφάλεια, ταχύτητα και σε ευρεία κλίμακα.

Λίβανος: Τονίζεται εκ νέου η σταθερή στήριξη στη σταθερότητα, την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα του Λιβάνου και στη σημασίατης πλήρους εφαρμογής του Ψηφίσματος 1701 του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών. Επισημαίνεται η ανάγκη για την παύση όλων των επιθέσεων κατά του Λιβάνου και την αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων από τα λιβανικά εδάφη. Καλούμε για την ενίσχυση των θεσμών του Λιβανικού Κράτους, πρωταρχικά, μεταξύ αυτών, των Ενόπλων Δυνάμεων του Λιβάνου, έτσι ώστε να είναι σε θέση να αναλάβουν τις ευθύνες τους επεκτείνοντας την πλήρη εξουσία και κυριαρχία του Κράτους σε ολόκληρη του την επικράτεια.

Λιβύη: Υπογραμμίζεται στήριξη στην κυριαρχία, την εδαφική ακεραιότητα και την εθνική ενότητα της Λιβύης, καθώς και σε μια συμπεριληπτική πολιτική διαδικασία καθοδηγούμενη και ελεγχόμενη από τους ίδιους τους Λίβυους, χωρίς ξένες παρεμβάσεις. Οι τρεις ηγέτες καλούν επίσης για την αποχώρηση όλων των ξένων δυνάμεων και μισθοφόρων από τη Λιβύη και εκφράζουμε την υποστήριξη μας στις προσπάθειες των Ηνωμένων Εθνών ως προς την διενέργεια, τόσο προεδρικών όσο και κοινοβουλευτικών εκλογών, ταυτόχρονα, το συντομότερο δυνατόν, εντός του πλαισίου της λιβυκής ιδιοκτησίας.

Δείτε απευθείας τις δηλώσεις των τριών ηγετών

Χριστοδουλίδης: Έχουμε οικοδομήσει σταθερό σχήμα το οποίο ενισχύεται συνεχώς

Ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, υπογράμμισε μετά την άτυπη τριμερή συνάντηση Ελλάδας, Κύπρου και Αιγύπτου ότι το σχήμα συνεργασίας, που θεμελιώθηκε το 2014, «πλέον έχει στρατηγικό βάθος» και βασίζεται σε «σταθερότητα, ασφάλεια, συνδεσιμότητα και συνεργασία».

Όπως ανέφερε, οι τρεις χώρες επιδιώκουν «μια ειρηνική και σταθερή Ανατολική Μεσόγειο και ευρύτερη Μέση Ανατολή», με σχέσεις καλής γειτονίας και σεβασμό στο διεθνές δίκαιο.

Για το Παλαιστινιακό, επανέλαβε τη θέση υπέρ της λύσης δύο κρατών, ενώ για τη Γάζα σημείωσε τον καθοριστικό ρόλο της Αιγύπτου. Παράλληλα, χαρακτήρισε την Αίγυπτο «βασικό πυλώνα ασφάλειας και σταθερότητας» για την περιοχή και την Ευρώπη.

Κλείνοντας, ευχαρίστησε την Αίγυπτο για τη «σταθερή, διαχρονική στήριξη» στις προσπάθειες επανένωσης της Κύπρου στη βάση των ψηφισμάτων του ΟΗΕ.

Μητσοτάκης: Η Ελλάδα δεν απειλεί κανένα

Σαφές μήνυμα υπέρ της σταθερότητας, του διεθνούς δικαίου και της ενίσχυσης της ενεργειακής συνεργασίας έστειλε ο Κυριάκος Μητσοτάκης μετά την άτυπη Τριμερή Σύνοδο Ελλάδας, Κύπρου και Αιγύπτου στο Ελ Αλαμέιν.

Ο Έλληνας πρωθυπουργός χαρακτήρισε το τριμερές σχήμα «θετικό υπόδειγμα υπέρ της σταθερότητας και ασφάλειας», υπογραμμίζοντας ότι δεν στρέφεται εναντίον οποιασδήποτε χώρας.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο Κυπριακό, επαναλαμβάνοντας τη στήριξη της Αθήνας σε μια «δίκαιη και βιώσιμη λύση» στο πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών και στις προσπάθειες για επανέναρξη των συνομιλιών.

Ο κ. Μητσοτάκης έδωσε επίσης έμφαση στο Δίκαιο της Θάλασσας, σημειώνοντας ότι «η Ελλάδα δεν απειλεί κανέναν», αλλά ξεκαθαρίζοντας πως «σταθερότητα δεν σημαίνει υποχωρητικότητα, ούτε ανοχή σε τετελεσμένα».

Στο ενεργειακό πεδίο, χαρακτήρισε στρατηγικής σημασίας την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Αιγύπτου, ενώ ανέδειξε ως πρότυπο συνεργασίας τη μεταφορά κυπριακού φυσικού αερίου μέσω αιγυπτιακών υποδομών προς τις ευρωπαϊκές αγορές.