ΔΗΣΥ: Εισήγηση για νέο μοντέλο κτηνοτροφίας μετά τον αφθώδη πυρετό – Ππεκρής: «Ώρα για μεταρρύθμιση με τον παραγωγό στο επίκεντρο»

Η κρίση του αφθώδους πυρετού ανέδειξε τις διαχρονικές αδυναμίες της κυπριακής κτηνοτροφίας, αλλά ταυτόχρονα δημιουργεί την ανάγκη για μια συνολική ανασυγκρότηση του κλάδου, με στόχο ένα νέο παραγωγικό μοντέλο, αναφέρει σε ανακοίνωσή του το Συμβούλιο Παρακολούθησης του Κυβερνητικού Έργου ΔΗΣΥ.

Ο Δημοκρατικός Συναγερμός, μέσω του υπεύθυνου Χαρτοφυλακίου Γεωργίας Μιχάλη Ππεκρή, υπογραμμίζει ότι η επόμενη ημέρα δεν μπορεί να περιοριστεί στην επιστροφή στην κατάσταση πριν από την κρίση, αλλά απαιτεί αλλαγές σε βιοασφάλεια, παραγωγικότητα, οργάνωση και βιωσιμότητα.

Χρειάζεται, όπως σημειώνει, «ένα νέο παραγωγικό μοντέλο, με μεγαλύτερη παραγωγικότητα και προστιθέμενη αξία, ισχυρότερη βιοασφάλεια και ιχνηλασιμότητα, καλύτερη ποιότητα γάλακτος και κρέατος, ορθολογικότερη χωροθέτηση και μεγαλύτερη οικονομική και περιβαλλοντική βιωσιμότητα. Υπό αυτή την έννοια, η μελέτη της Ειδικής Επιστημονικής Επιτροπής αποτελεί μια σοβαρή βάση συζήτησης. Καταγράφει σημαντικές αδυναμίες και εισηγείται ουσιαστικές αλλαγές στην παραγωγικότητα, στη γενετική βελτίωση, στη βιοασφάλεια, στην κτηνιατρική επιτήρηση, στην ηλεκτρονική παρακολούθηση των μονάδων και στην καλύτερη οργάνωση της παραγωγής. Ενδεικτικά, ο στόχος για διπλασιασμό της παραγωγής αιγοπρόβειου γάλακτος επιδιώκεται κυρίως μέσω αύξησης της παραγωγικότητας ανά ζώο και όχι απλώς μέσω αύξησης του ζωικού πληθυσμού».

Ο ΔΗΣΥ καταθέτει συγκεκριμένες προϋποθέσεις και εισηγήσεις:

• Από τη μελέτη στην εφαρμογή – τώρα είναι η ώρα της Κυβέρνησης

Η Επιστημονική Επιτροπή ολοκλήρωσε την εργασία που της ανατέθηκε. Από εδώ και πέρα, η ευθύνη περνά στην Κυβέρνηση. Η Κυβέρνηση οφείλει να ξεκαθαρίσει πώς προτίθεται να αξιοποιήσει τη μελέτη, ποιες εισηγήσεις υιοθετεί, ποιες χρειάζονται περαιτέρω επεξεργασία και με ποιο χρονοδιάγραμμα θα προχωρήσει στην εφαρμογή τους. Θεωρούμε απαραίτητο να ακολουθήσει ουσιαστική και χρονικά καθορισμένη διαβούλευση με τους κτηνοτρόφους, τις αγροτικές οργανώσεις, τη μεταποίηση, τους επιστημονικούς φορείς, τις τοπικές αρχές και τις πολιτικές δυνάμεις.

Η διαδικασία αυτή πρέπει να καταλήξει σε συγκεκριμένο Σχέδιο Εφαρμογής, με σαφείς προτεραιότητες, χρονοδιαγράμματα, αρμόδιους φορείς, εξασφαλισμένες πηγές χρηματοδότησης και μετρήσιμους στόχους. Ιδιαίτερα για την πρώτη περίοδο εφαρμογής, πρέπει να καθοριστούν συγκεκριμένα ορόσημα, ώστε η πρόοδος να αξιολογείται και οι πολιτικές να διορθώνονται όπου χρειάζεται.

• Χρηματοδότηση, λογοδοσία και ανεξάρτητος έλεγχος

Η μελέτη εισηγείται ένα δωδεκαετές πρόγραμμα συνολικού ύψους περίπου €610,9 εκατ. Πρόκειται για μια επένδυση πολύ μεγάλης κλίμακας, η οποία απαιτεί ολοκληρωμένο και αξιόπιστο χρηματοδοτικό σχεδιασμό. Η Κυβέρνηση πρέπει να παρουσιάσει με σαφήνεια τι θα προέλθει από ευρωπαϊκούς πόρους, τι από εθνικούς πόρους, ποια θα είναι η ιδιωτική συμμετοχή και ποιο θα είναι το ετήσιο δημοσιονομικό κόστος.

Και δεν αρκεί να γνωρίζουμε πόσα θα δαπανηθούν. Πρέπει να γνωρίζουμε ποιο αποτέλεσμα θα παράγει κάθε σημαντική επένδυση. Απαραίτητος είναι επίσης ο σαφής διαχωρισμός μεταξύ επιστημονικού σχεδιασμού, υλοποίησης, οικονομικού ελέγχου και ανεξάρτητης αξιολόγησης. Η επιστημονική κοινότητα έχει κρίσιμο ρόλο να διαδραματίσει. Όπου όμως ένας φορέας είναι δικαιούχος ή συμμετέχει στην υλοποίηση χρηματοδοτούμενης δράσης, η τελική αξιολόγηση των αποτελεσμάτων πρέπει να γίνεται ανεξάρτητα.

• Μεταρρύθμιση με τον παραγωγό στο επίκεντρο

Η ανασυγκρότηση δεν μπορεί να γίνει ερήμην των ανθρώπων που κρατούν ζωντανή την κυπριακή κτηνοτροφία. Συμφωνούμε ότι χρειάζεται καλύτερη χωροθέτηση, αποσυμφόρηση περιοχών υψηλού κινδύνου και αυστηρότερη βιοασφάλεια. Αυτό όμως προϋποθέτει ολοκληρωμένο χωροταξικό σχεδιασμό, επάρκεια νερού και υποδομών και πραγματικές δυνατότητες μετεγκατάστασης. Η βιωσιμότητα μιας μονάδας δεν μπορεί επίσης να κρίνεται αποκλειστικά από έναν αριθμό ζώων.

Χρειάζονται αντικειμενικά και δημοσιευμένα κριτήρια, εξατομικευμένη αξιολόγηση, δικαίωμα επανεξέτασης και δίκαιη αντιμετώπιση όσων καλούνται να μετακινηθούν. Παράλληλα, η αύξηση της παραγωγής πρέπει να συνδέεται με την πραγματική αγορά. Η ενίσχυση της παραγωγής αιγοπρόβειου γάλακτος είναι στρατηγικά σημαντική και για το χαλλούμι ΠΟΠ, πρέπει όμως να συμβαδίζει με τη ζήτηση, τη μεταποιητική δυνατότητα και τη διασφάλιση βιώσιμου εισοδήματος για τον παραγωγό.

Στην κατεύθυνση αυτή εισηγούμαστε τη δημιουργία ενός μόνιμου μηχανισμού παρακολούθησης του κόστους και της αγοράς κτηνοτροφικών προϊόντων, ώστε οι αποφάσεις να στηρίζονται σε πραγματικά δεδομένα για το κόστος ζωοτροφών, νερού και ενέργειας, τις τιμές παραγωγού, την παραγωγή, τη μεταποίηση και την εξέλιξη της ζήτησης.

• Μετρήσιμη παραγωγικότητα, περιβαλλοντική επίδοση και ευζωία των ζώων

Το νέο μοντέλο κτηνοτροφίας δεν μπορεί να αξιολογείται μόνο από τον αριθμό των ζώων ή τα λίτρα γάλακτος που παράγονται. Εισηγούμαστε τη θέσπιση συγκεκριμένων και μετρήσιμων δεικτών απόδοσης ανά μονάδα, που να καλύπτουν την παραγωγικότητα και την ποιότητα, το κόστος παραγωγής, τη βιοασφάλεια, την υγεία και ευζωία των ζώων και την περιβαλλοντική επίδοση. Ιδιαίτερη σημασία πρέπει να δοθεί στην πιστοποιημένη ευζωία των ζώων (Animal Welfare).

Εισηγούμαστε την αξιοποίηση αναγνωρισμένων και πιστοποιημένων προτύπων ευζωίας, με συγκεκριμένα και ελέγξιμα κριτήρια για τις συνθήκες εκτροφής, την υγεία, τη διατροφή, τη μεταφορά και τη συνολική διαχείριση των ζώων. Η Πολιτεία μπορεί να εξετάσει κίνητρα για την υιοθέτηση τέτοιων προτύπων από τις κτηνοτροφικές μονάδες, καθώς και τη δυνατότητα αξιοποίησης της πιστοποίησης ως στοιχείου ποιότητας και 3 προστιθέμενης αξίας των κυπριακών προϊόντων.

Η ευζωία δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται μόνο ως υποχρέωση συμμόρφωσης, αλλά ως μέρος της ποιοτικής ταυτότητας της κυπριακής παραγωγής.

Στο ίδιο πλαίσιο, προτείνουμε τη συστηματική μέτρηση του ανθρακικού και συνολικού περιβαλλοντικού αποτυπώματος της κυπριακής κτηνοτροφίας, με κοινούς και συγκρίσιμους δείκτες. Στόχος πρέπει να είναι μικρότερες εκπομπές ανά λίτρο γάλακτος και ανά κιλό κρέατος, αποτελεσματικότερη χρήση νερού και ενέργειας, καλύτερη διαχείριση των κτηνοτροφικών αποβλήτων και αξιοποίηση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας όπου αυτό είναι εφικτό.

Κάθε σημαντική νέα επένδυση που στηρίζεται με δημόσιους πόρους πρέπει να ενσωματώνει από την αρχή τη διαχείριση νερού, ενέργειας, αποβλήτων, βιοασφάλειας, ευζωίας και περιβαλλοντικού αποτυπώματος. Η πράσινη μετάβαση και τα υψηλότερα πρότυπα ευζωίας δεν πρέπει να αποτελέσουν ένα ακόμη κόστος για τον παραγωγό. Πρέπει να μετατραπούν σε εργαλεία εκσυγχρονισμού, βελτίωσης της ποιότητας, περιορισμού του κόστους όπου αυτό είναι εφικτό και ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας των κυπριακών προϊόντων.

• Από την κρίση σε ένα νέο παραγωγικό μοντέλο

Η κρίση μπορεί να αποτελέσει την αφετηρία μιας πραγματικής μεταρρύθμισης της κυπριακής κτηνοτροφίας. Για να συμβεί αυτό, όμως, η επιστημονική πρόταση πρέπει τώρα να μετατραπεί σε εφαρμόσιμη δημόσια πολιτική. Χρειαζόμαστε ένα σχέδιο χρηματοδοτημένο και κοστολογημένο, με καθαρές αρμοδιότητες, ανεξάρτητο έλεγχο, διαφανή κριτήρια, σεβασμό στους παραγωγούς και συγκεκριμένα, μετρήσιμα αποτελέσματα για την παραγωγή, την οικονομία και το περιβάλλον.

Ο Δημοκρατικός Συναγερμός προσεγγίζει αυτή την προσπάθεια υπεύθυνα και εποικοδομητικά. Είμαστε έτοιμοι να συμμετάσχουμε ουσιαστικά στη διαβούλευση και να καταθέσουμε συγκεκριμένες και τεκμηριωμένες εισηγήσεις για μεγαλύτερη παραγωγικότητα, ισχυρότερη βιοασφάλεια, αναγνωρισμένα πιστοποιημένα πρότυπα ευζωίας των ζώων, μικρότερο περιβαλλοντικό και ανθρακικό αποτύπωμα και καλύτερη σύνδεση της παραγωγής με την αγορά.

«Ο στόχος δεν μπορεί να είναι απλώς να επιστρέψουμε στην κτηνοτροφία που είχαμε πριν από την κρίση. Στόχος πρέπει να είναι να οικοδομήσουμε την κτηνοτροφία που χρειάζεται η Κύπρος για τις επόμενες δεκαετίες: πιο παραγωγική, πιο ασφαλή, πιο βιώσιμη και πιο ανταγωνιστική, με αξιοπρεπές εισόδημα για τον παραγωγό και μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία για την κυπριακή οικονομία», καταλήγει.