Αφθώδης πυρετός: Χωρίς νέα κρούσματα, με το βλέμμα στον χειμώνα – Σε τεταμένο κλίμα η συνεδρίαση στη Βουλή με φόντο τις καθυστερήσεις στις αποζημιώσεις

Ανήσυχη ηρεμία επικρατεί στο μέτωπο του αφθώδους πυρετού ενόψει της χειμερινής περιόδου με το τελευταίο κρούσμα να καταγράφεται στις 9 Ιουνίου και τις αρμόδιες Αρχές να τρέχουν για την οριστική αντιμετώπιση της νόσου. Μέχρι τότε η όλη προσπάθεια επικεντρώνεται στη στήριξη των κτηνοτρόφων που πλήγησαν από την νόσο, καθώς και την ανασύσταση του ζωικού κεφαλαίου.

Όπως διαφάνηκε κατά τη χθεσινή συζήτηση στην κοινοβουλευτική Επιτροπή Γεωργίας η διαχείριση του αφθώδους πυρετού βρίσκεται σε κρίσιμη καμπή. Παρά την ενθαρρυντική εξέλιξη ότι το τελευταίο κρούσμα καταγράφηκε στις 9 Ιουνίου 2026 στο Μάμμαρι, η συνεδρίαση διεξήχθη σε τεταμένο κλίμα, με φόντο τις καθυστερήσεις στις αποζημιώσεις, τα εμπόδια στην επαναδραστηριοποίηση των μονάδων και την έντονη δυσαρέσκεια για την απουσία του Υπουργείου Οικονομικών.

Ένα από τα ζητήματα που απασχολούν τους πληγέντες αφορά το υπό διαμόρφωση σχέδιο στήριξης για την ανασύσταση του ζωικού κεφαλαίου με ζώα υψηλής γενετικής αξίας. Μέσα από το σχέδιο, οι κτηνοτρόφοι που επιθυμούν να επαναδραστηριοποιηθούν, μπορούν να το πράξουν με καλύτερες παραγωγικές προϋποθέσεις.

Ωστόσο, ο διευθυντής Κτηνιατρικών Υπηρεσιών, Χριστόδουλος Πίπης, έριξε λάδι στη φωτιά καταγγέλλοντας τη στάση μερίδας παραγωγών. Όπως ανέφερε, η καθυστέρηση στον καθαρισμό ορισμένων υποστατικών εμποδίζει την επαναδραστηριοποίηση των γειτονικών εκμεταλλεύσεων. «Μετά λύπης μου, υπάρχουν κτηνοτρόφοι που δεν ενεργούν υπεύθυνα και δεν τους ενδιαφέρει ο γείτονάς τους που θέλει να επαναδραστηριοποιηθεί», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Άμεση ήταν η παρέμβαση των εκπροσώπων της Ένωσης Δήμων και της Ένωσης Κοινοτήτων, οι οποίοι δήλωσαν έτοιμοι να αναλάβουν με συνοπτικές διαδικασίες τον καθαρισμό των υποστατικών.

Την εικόνα της κατάστασης και τον σχεδιασμό της Κυβέρνησης παρουσίασε ο γενικός διευθυντής της γενικής διεύθυνσης Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης, Ανδρέας Γρηγορίου, υπογραμμίζοντας ότι ο στόχος είναι η οριστική αντιμετώπιση της νόσου και η ανασυγκρότηση του κλάδου.

Σύμφωνα με τα στοιχεία των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών, οι μολυσμένες εκτροφές παρέμειναν στις 121, με το σύνολο των ζώων όλων των ειδών που έχει θανατωθεί να φτάνει τις 80.133. Αναλυτικά θανατώθηκαν 52.632 αιγοπρόβατα, 3.018 βοοειδή και 24.483 χοίροι. Οι αριθμοί αυτοί αποτυπώνουν το μέγεθος της κρίσης και ταυτόχρονα, το βάρος που κλήθηκαν να σηκώσουν, τόσο οι άνθρωποι στον κλάδο της κτηνοτροφίας, όσο και οι Κτηνιατρικές Υπηρεσίες μέσω του ελέγχου και διαχείρισης της επιζωοτίας.

Εντός των επόμενων ημερών και με βάση τις αναμενόμενες γνωμοδοτήσεις από το αρμόδιο σώμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αναμένεται η απόφαση από τον διευθυντή Κτηνιατρικών Υπηρεσιών, σχετικά με τη δυνατότητα διατήρησης των θετικών κρουσμάτων με παραδοσιακές φυλές προβάτων και βοοειδών, αλλά και τις τρεις εκμεταλλεύσεις σε Πεντάκωμο, Αλεθρικό και Αυγόρου, οι οποίες έχουν χαρακτηριστεί από τις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες ως ύποπτες.

Στο παρόν στάδιο, συνεχίζονται οι δειγματοληψίες με σκοπό την επιδημιολογική επιτήρηση της νόσου, έχοντας φτάσει σε ποσοστό εξεταζόμενων βουστασίων 43,7%, το οποίο αντιστοιχεί στο 48% του πληθυσμού βοοειδών και σε ποσοστό εξεταζόμενων ποιμνιοστασίων και εκτροφών αιγών στο 42,3%, το οποίο αντιστοιχεί στο 51,4% του πληθυσμού αιγοπροβάτων. Με βάση την πληροφόρηση από τις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες, κρίνεται σκόπιμο όπως, στο παρόν στάδιο, για λόγους βιοασφάλειας, αποφευχθεί η δειγματοληψία από χοίρους, εκτός και αν το κρίνουν σκόπιμο.

Το πρόγραμμα εμβολιασμού βοοειδών και αιγοπροβάτων, βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο, με ορίζοντα ολοκλήρωσης των εμβολιασμών το τέλος Σεπτεμβρίου. Μέχρι το τέλος της περασμένης εβδομάδας, ολοκληρώθηκε ο εμβολιασμός στο 95,8% των εκμεταλλεύσεων βοοειδών και στο 89,5% των εκμεταλλεύσεων αιγοπροβάτων. Με οδηγίες του υπουργού Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, ετοιμάζεται πρόταση προς το Υπουργικό Συμβούλιο, με σκοπό την προμήθεια εμβολίων και δωρεάν παροχή τους στους κτηνοτρόφους για το 2026 και 2027, ως αναγκαίο μέτρο πρόληψης της διασποράς του αφθώδους πυρετού.

€17,5 εκατ. στους πληγέντες κτηνοτρόφους

Παράλληλα, η Κυβέρνηση συνεχίζει την οικονομική στήριξη των πληγέντων, μέσω της καταβολής αποζημιώσεων για το ζωικό κεφάλαιο, το γάλα και τις ζωοτροφές, με το ποσό που έχει ήδη καταβληθεί, να ανέρχεται σε περίπου €17,5 εκατ. Μέχρι σήμερα, έχουν καταβληθεί για την απώλεια ζωικού κεφαλαίου περίπου €14,5 εκατ. σε 107 δικαιούχους των οποίων τα ζώα έχουν θανατωθεί. Εκκρεμούν τέσσερις φάκελοι για τους οποίους έχει ζητηθεί αρωγή από τη Νομική Υπηρεσία και αναμένεται η καταβολή αποζημίωσης για τα επιλέξιμα ζώα.

Επίσης, μόνο σε τρεις περιπτώσεις δεν θα καταβληθεί οποιαδήποτε αποζημίωση, για το λόγο ότι τα ζώα των επηρεαζόμενων δεν ήταν επιλέξιμα. Σε άλλες τρεις περιπτώσεις αναμένεται η υποβολή συγκεκριμένων στοιχείων από τους κτηνοτρόφους, ώστε να προχωρήσει η καταβολή αποζημίωσης και για το γεγονός αυτό, οι κτηνοτρόφοι έχουν δεόντως ενημερωθεί από τις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες.

Όσον αφορά τις συμπυκνωμένες ζωοτροφές, συνεχίζει η καταβολή των αποζημιώσεων με δεσμεύσεις για 71 δικαιούχους χονδροειδών ζωοτροφών ύψους €594.827 και 70 δικαιούχους χονδροειδών ζωοτροφών ύψους €1.059.412. Αναμένεται το επόμενο χρονικό διάστημα η ολοκλήρωση της καταστροφής ζωοτροφών από άλλες τέσσερις εκμεταλλεύσεις και η καταβολή της σχετικής αποζημίωσης.

Στις περιπτώσεις απόρριψης γάλακτος, έχει καταβληθεί αποζημίωση σε 58 δικαιούχους, ύψους €720.248. Εξετάζονται άλλοι δύο φάκελοι εκ των οποίων, στη μία περίπτωση οι Κτηνιατρικές Υπηρεσίες βρίσκονται σε επικοινωνία με τον επηρεαζόμενο κτηνοτρόφο. Σε άλλες τρεις περιπτώσεις οι οποίες έχουν απορριφθεί για την καταβολή αποζημίωσης για το λόγο ότι δεν ήταν δυνατή η υποβολή από μέρους των κτηνοτρόφων των απαραίτητων δικαιολογητικών καθορισμού της τιμής του γάλακτος που ζητήθηκαν ως μέρος της διαδικασίας.

Την ίδια στιγμή, καταβάλλονται προσπάθειες επίσπευσης της καταβολής πρόσθετης οικονομικής στήριξης ύψους 15% στους δικαιούχους, ωστόσο κατά την αξιολόγηση του τρόπου εφαρμογής του μέτρου αυτού, έχει προκύψει ανάγκη πρόσθετων ρυθμίσεων για τη διασφάλιση της σύννομης εφαρμογής του.

Παράπονα για τις καθυστερήσεις

Οι εκπρόσωποι των κτηνοτρόφων και των αγροτικών οργανώσεων εξέφρασαν την έντονη δυσαρέσκειά τους για τις καθυστερήσεις και τις υπαναχωρήσεις στις συμφωνίες.

Ο γενικός διευθυντής του ΠΟΑ Νίκος Παπακυριακού κατήγγειλε διαφορά απόψεων με το Υπουργείο Οικονομικών και τόνισε πως οι παραγωγοί δεν αποδέχονται καμία αθέτηση των συμφωνηθέντων. Έθεσε θέμα εσωτερικής ασφάλειας και ζήτησε αστυνομικούς ελέγχους κατά μήκος της πράσινης γραμμής.

Ο Μιχάλης Λύτρας εκ μέρους της ΠΕΚ ζήτησε πιστή εφαρμογή των συμφωνιών, άμεση πάταξη της παράνομης συναλλαγής με τα κατεχόμενα και τόνισε ότι η διασπορά αρμοδιοτήτων σε πολλές υπηρεσίες διογκώνει το πρόβλημα.

Εκ μέρους της ΕΚΑ ο Θωμάς Θωμά ζήτησε να αποσταλούν επιστολές στους παραγωγούς με τον ακριβή υπολογισμό του απολεσθέντος εισοδήματος και κάλεσε την Κυβέρνηση να καθαρίσει η ίδια τις φάρμες όσων αδυνατούν.

Αλέξης Παναγή εκ μέρους του Παναγροτικού και Λάμπρος Αχιλλέως πρόεδρος του Ευρωαγροτικού απαίτησαν την πλήρη υλοποίηση των δεσμεύσεων που αναλήφθηκαν κατά τη σύσκεψη στο Προεδρικό Μέγαρο.

Κτηνοτρόφοι και εκπρόσωποί τους χαρακτήρισαν αδικαιολόγητη τη συζήτηση για τον καθαρισμό τόσους μήνες μετά, υπογραμμίζοντας ότι η αβεβαιότητα επιβαρύνει την ψυχολογία των παραγωγών. Ζήτησαν πλήρη αποζημίωση για όλα τα καταγεγραμμένα θανατωθέντα ζώα, επισημαίνοντας ότι η ευθύνη δεν βαραίνει μόνο τους κτηνοτρόφους αλλά και τις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες.