Δες περισσότερα άρθρα του philenews όταν αναζητάς ειδήσεις στην Google

Add philenews.com on Google

Για πρώτη φορά στην ιστορία των δύο κρατών, η σχέση Αθήνας και Λευκωσίας δεν στηρίζεται μόνο σε διακηρύξεις αλληλεγγύης, αλλά σε έναν θεσμοθετημένο μηχανισμό κοινών κυβερνητικών αποφάσεων. Η 4η Διακυβερνητική Σύνοδος, που πραγματοποιήθηκε στη Λευκωσία, έδειξε ότι ο στόχος που έθεσαν ο Νίκος Χριστοδουλίδης και ο Κυριάκος Μητσοτάκης τον Μάρτιο του 2023 υλοποιείται με τον καλύτερο τρόπο, με 25 υπουργούς στο ίδιο τραπέζι να λαμβάνουν αποφάσεις προς αμοιβαίο όφελος.

Το κοινό ανακοινωθέν περιγράφει τις Συνόδους ως «σταθερό μηχανισμό πολιτικού συντονισμού», με παρακολούθηση των συμφωνημένων δράσεων και «παραγωγή συγκεκριμένων αποτελεσμάτων». Την ευθύνη έχουν η υφυπουργός παρά τω Προέδρω Ειρήνη Πική και ο υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος, μέσω των δύο γραμματειών συντονισμού κυβερνητικού έργου.

Η Σύνοδος έκλεισε με τρεις υπογραφές. Το Μνημόνιο Συνεργασίας για την εκπαίδευση πληρωμάτων ασθενοφόρων αφορά την επείγουσα προνοσοκομειακή φροντίδα.

Οι δύο Δηλώσεις Προθέσεων ανοίγουν τον δρόμο για φοίτηση Κυπρίων στη Σχολή Αξιωματικών της Ελληνικής Αστυνομίας και στις Ναυτικές Σχολές Αξιωματικών και Υπαξιωματικών, για τη στελέχωση της Κυπριακής Ακτοφυλακής. Είναι η πρώτη φορά που η εκπαίδευση στελεχών των σωμάτων ασφαλείας της Κύπρου μπαίνει σε κοινή διακυβερνητική βάση.

Το ελληνικό Υπουργείο και το κυπριακό Υφυπουργείο Τουρισμού συμφώνησαν επίσης σε Κοινό Σχέδιο Δράσης. Αποφασίστηκε ακόμη ότι το κυπριακό Υφυπουργείο Έρευνας, Καινοτομίας και Ψηφιακής Πολιτικής και το ελληνικό Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης αναλαμβάνουν τον συνολικό συντονισμό όλων των κοινών δράσεων στην τεχνητή νοημοσύνη.

Για το στεγαστικό, που πιέζει και τις δύο κυβερνήσεις, έγινε ειδική ανταλλαγή απόψεων.

Τεχνητή νοημοσύνη με κοινές υποδομές

Η ΤΝ ήταν ο κεντρικός πυλώνας της Συνόδου. Ο Κ. Μητσοτάκης έθεσε στη διάθεση της Κύπρου τις υποδομές της Ελλάδας: το AI Factory «Φάρος», τον «Δαίδαλο» και τα ελληνικά γλωσσικά μοντέλα. Το κυπριακό AI Factory Antenna «Pharos-CY» και ο ελληνικός «Φάρος» μπορούν πλέον να λειτουργήσουν ως ενιαίο εργαλείο για τις δύο δημόσιες διοικήσεις. Η συνεργασία απλώνεται σε εννέα τομείς: παιδεία, εργασία, υγεία, δημόσιες υπηρεσίες, δικαιοσύνη, ναυτιλία, τουρισμός, πολιτισμός και προξενικές υπηρεσίες. Ενδεικτικά, στο τραπέζι βρέθηκαν η πιλοτική εφαρμογή του EDUPLAN.AI στα κυπριακά σχολεία, εργαλεία ΤΝ για την ογκολογική φροντίδα, η μετάφραση δικαστικών εγγράφων και η διαφύλαξη της κυπριακής διαλέκτου στα γλωσσικά δεδομένα του «Φάρου».

Ο Κ. Μητσοτάκης αναφέρθηκε και στην πλήρη απαγόρευση πρόσβασης παιδιών κάτω των 15 ετών σε σειρά πλατφορμών κοινωνικής δικτύωσης, την οποία η Ελλάδα θα εφαρμόσει από την 1η Ιανουαρίου 2027. Η Κύπρος έχει ήδη θέσει σε δημόσια διαβούλευση δικό της νομοσχέδιο για την προστασία ανηλίκων στο διαδίκτυο, με πρότυπο το ελληνικό. Είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα του πώς ο μηχανισμός μετατρέπει μια ελληνική εξαγγελία σε κοινή πολιτική.

Από την αλληλεγγύη στην κοινή ετοιμότητα

Στο παρελθόν, η ελληνική βοήθεια για τις πυρκαγιές στην Κύπρο έφτανε αφού είχε ξεσπάσει η κρίση. Φέτος, για πρώτη φορά, η Κύπρος φιλοξένησε για όλη την αντιπυρική περίοδο προεγκατεστημένη ελληνική δύναμη 21 ανδρών του Ελληνικού Πυροσβεστικού Σώματος, μέσω του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας.

Το επόμενο βήμα είναι το Περιφερειακό Κέντρο Αεροπυρόσβεσης CRAFS στην Πάφο, με συμμετοχή ελληνικού φορέα στην υπό διαμόρφωση κοινοπραξία και χρηματοδότηση που ξεπερνά τα 3 εκατ. ευρώ. Για ευρύτερες περιφερειακές δράσεις προβλέπονται περίπου 4 εκατ. ευρώ. Ο Κ. Μητσοτάκης μίλησε για κοινή αξιοποίηση υποδομών και εναέριων μέσων, με την Ελλάδα να παραλαμβάνει τα νέα Canadair 515 το 2028.

Στην ατζέντα μπήκαν ακόμη κοινές ασκήσεις, drones και ΤΝ για έγκαιρη ανίχνευση πυρκαγιών, καθώς και η εμπειρία του ελληνικού συστήματος «ΑΙΓΙΣ».

Το καλώδιο και το Κυπριακό

Τα δύο μεγάλα στρατηγικά ζητήματα συζητήθηκαν σε επίπεδο ηγετών. Για το Great Sea Interconnector, ο Κ. Μητσοτάκης χαιρέτισε την επανέναρξη των ερευνών βυθού την περασμένη εβδομάδα. «Επιμείναμε και επιμένουμε στην υλοποίηση αυτού του πολύ σημαντικού στρατηγικού έργου, ξεπερνώντας τους όποιους σκοπέλους συναντήσαμε στην πορεία», είπε. Ο Ν. Χριστοδουλίδης μίλησε για «διαρκή συντονισμό» με τον Έλληνα Πρωθυπουργό, τον Εμανουέλ Μακρόν και την ηγεσία των ευρωπαϊκών θεσμών. Το κοινό ανακοινωθέν δεν αναφέρεται ούτε στο καλώδιο, ούτε στην οριοθέτηση ΑΟΖ, η οποία κρατήθηκε συνειδητά εκτός ατζέντας.

Για το Κυπριακό, οι δύο ηγέτες χαιρέτισαν τη νέα δυναμική και την προοπτική συνάντησης με τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων από το σημείο όπου διακόπηκαν στο Κραν Μοντανά το 2017. Ο Ν. Χριστοδουλίδης είπε ότι η Λευκωσία εργάζεται «έτσι ώστε να αξιοποιηθεί η παρούσα κινητικότητα».

Ο Κ. Μητσοτάκης έθεσε ως στόχο «μια διζωνική δικοινοτική ομοσπονδία χωρίς αναχρονιστικές εγγυήσεις, χωρίς δυνάμεις κατοχής», ενώ το κοινό ανακοινωθέν καταγράφει τη «σταθερή στήριξη» της Ελλάδας στις προσπάθειες του Κύπριου Προέδρου.

Το ορόσημο της 1ης Ιουλίου

Η Κύπρος έχει ήδη κάνει την προεργασία για την ένταξή της στη Ζώνη Σένγκεν. Η συνέχεια εξαρτάται πλέον από το πώς θα κινηθεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, πάντως, προανήγγειλε την είσοδο της Κύπρου στη Ζώνη την 1η Ιουλίου 2027, με την έναρξη της ελληνικής Προεδρίας της ΕΕ, σημειώνοντας ότι θα είναι η πρώτη πράξη της.