Δες περισσότερα άρθρα του philenews όταν αναζητάς ειδήσεις στην Google

Add philenews.com on Google

Σήμα κινδύνου για την εύθραυστη ισορροπία του διεθνούς χρηματοπιστωτικού συστήματος εκπέμπει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, μέσω της εξαμηνιαίας έκθεσης χρηματοπιστωτικής σταθερότητας (Financial Stability Review), που δόθηκε χθες στη δημοσιότητα.

Παρά το γεγονός ότι η οικονομία της Ευρωζώνης επιδεικνύει αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα -καταγράφοντας ανάπτυξη 0,4% το τρίτο τρίμηνο του 2026- οι αναλυτές της Φρανκφούρτης προειδοποιούν ότι οι υπερβολικές αποτιμήσεις στην τεχνητή νοημοσύνη (AI), οι δημοσιονομικές ανισορροπίες και η κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή συνθέτουν ένα εκρηκτικό περιβάλλον, ικανό να πυροδοτήσει απότομες αναταράξεις στις αγορές.

Οι τεχνοκράτες αναφέρουν ότι ο ενθουσιασμός για τις δυνατότητες της Τεχνητής Νοημοσύνης έχει οδηγήσει σε ισχυρά κέρδη τις παγκόσμιες χρηματιστηριακές αγορές. Οι τρέχουσες αποτιμήσεις, όμως, βασίζονται σε φιλόδοξες προσδοκίες κερδών, οι οποίες θα μπορούσαν ακόμη να αμφισβητηθούν από ανησυχίες επαρκούς χρηματοδότησης ή από τον ανταγωνισμό από φθηνότερα μοντέλα Τεχνητής Νοημοσύνης.

Στο μέτωπο των δημόσιων οικονομικών, η αύξηση των αμυντικών δαπανών, τα μεγάλα προγράμματα υποδομών και η πολιτική αβεβαιότητα ενόψει κρίσιμων εκλογικών αναμετρήσεων στην Ευρωζώνη έχουν ωθήσει τις μακροπρόθεσμες αποδόσεις των κρατικών ομολόγων σε υψηλά πολλών ετών. Η ΕΚΤ τονίζει ότι η δημοσιονομική εξυγίανση είναι πλέον επιτακτική, προειδοποιώντας για την αλλαγή στη σύνθεση των επενδυτών.

Καθώς το Ευρωσύστημα αποσύρεται σταδιακά από τις αγορές ομολόγων, το κενό καλύπτουν ξένοι επενδυτές και κερδοσκοπικά κεφάλαια (hedge funds). Η αυξημένη μόχλευση αυτών των παικτών, αναφέρει η έκθεση, καθιστά τις αγορές κρατικού χρέους πολύ πιο ευάλωτες σε απότομες διακυμάνσεις, σε περίπτωση που μεταβληθεί το διεθνές επενδυτικό κλίμα.

Κέρδη για τράπεζες

Στον αντίποδα, ο τραπεζικός τομέας της Ευρωζώνης εμφανίζεται σε θέση ισχύος. Η κερδοφορία των τραπεζών (απόδοση ιδίων κεφαλαίων – ROE) βρίσκεται στο υψηλότερο επίπεδο της τελευταίας δεκαετίας, τα κεφαλαιακά αποθέματα παραμένουν ισχυρά και ο δείκτης μη εξυπηρετούμενων δανείων (NPLs) υποχώρησε στο ιστορικό χαμηλό του 2,2%.

Η ανθεκτικότητα των τραπεζών έχει επίσης υποστηριχθεί από δείκτες κεφαλαίου και ρευστότητας που είναι πολύ πάνω από τις κανονιστικές απαιτήσεις, χάρη και στις κανονιστικές μεταρρυθμίσεις που εφαρμόστηκαν από την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση. Σημειώνεται στην έκθεση, ότι η διατήρηση της ανθεκτικότητας των τραπεζών παραμένει βασική προτεραιότητα για τη μακροπροληπτική πολιτική στο πλαίσιο της αυξημένης γεωπολιτικής και εμπορικής αβεβαιότητας.

Οι τεχνοκράτες υποδεικνύουν ότι η ολοκλήρωση της τραπεζικής ένωσης και η μείωση της πολυπλοκότητας του υφιστάμενου κανονιστικού και εποπτικού πλαισίου, χωρίς να διακυβεύεται η ανθεκτικότητα των τραπεζών, θα είναι το κλειδί για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των τραπεζών της ΕΕ.

Ωστόσο, ο αντιπρόεδρος της ΕΚΤ, Μπόρις Βούιτσιτς, εφιστά την προσοχή στον μη τραπεζικό χρηματοπιστωτικό τομέα (επενδυτικά κεφάλαια, ασφαλιστικές, συνταξιοδοτικά ταμεία). Η υψηλή συγκέντρωση χαρτοφυλακίων σε αμερικανικές τεχνολογικές μετοχές σε συνδυασμό με τη χρήση μόχλευσης δημιουργεί κινδύνους αναγκαστικών ρευστοποιήσεων. Λόγω των στενών διασυνδέσεων μεταξύ τραπεζών και επενδυτικών κεφαλαίων, μια ενδεχόμενη βίαιη διόρθωση στις αγορές θα μπορούσε να μεταδοθεί ταχύτατα στο σύνολο του χρηματοπιστωτικού συστήματος.

Επιπτώσεις
στην πραγματική
οικονομία

Η κλιμάκωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή και το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ από τον Μάρτιο του 2026 διατηρούν τις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου σε υψηλά επίπεδα, τροφοδοτώντας εκ νέου τον πληθωρισμό και αναγκάζοντας τις κεντρικές τράπεζες να διατηρήσουν σφιχτή νομισματική πολιτική.
Στην έκθεση σημειώνεται ότι οι επιπτώσεις στην πραγματική οικονομία αρχίζουν ήδη να διαφαίνονται. Οι εταιρικές πτωχεύσεις καταγράφουν άνοδο, ενώ η ΕΚΤ προειδοποιεί ότι πάνω από το 10% των υφιστάμενων επιχειρηματικών δανείων θα ανατιμολογηθεί ετησίως μεταξύ 2027 και 2029 με σαφώς υψηλότερα επιτόκια, πιέζοντας κυρίως τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά χαμηλότερου εισοδήματος.