Δες περισσότερα άρθρα του philenews όταν αναζητάς ειδήσεις στην Google
Add philenews.com on GoogleΤην ετοιμότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης να ανταποκριθεί σε έκκληση κράτους μέλους για αμοιβαία συνδρομή δοκίμασε η Φινλανδία, η οποία ενεργοποίησε το άρθρο 42.7 της ΣΕΕ. Το φινλανδικό αίτημα αφορούσε ένοπλη επίθεση και υποβλήθηκε στο πλαίσιο της άσκησης «EU Integrated Resolve 2026».
Σύμφωνα με πληροφορίες μας, η άσκηση πραγματοποιήθηκε το τελευταίο διάστημα στις Βρυξέλλες. Σε αυτήν, τα κράτη μέλη και οι θεσμοί της ΕΕ εξέτασαν, βάσει προσχεδιασμένου σεναρίου, τους μηχανισμούς που διαθέτει η Ένωση για να συντονίσει την αντίδρασή της σε μια σύνθετη κρίση.
Κατά την άσκηση, η Φινλανδία επικαλέστηκε το άρθρο 42.7 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, δηλαδή τη ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής σε περίπτωση ένοπλης επίθεσης, και ζήτησε συγκεκριμένη βοήθεια από τους εταίρους της.
Σύμφωνα με το σενάριο, η αιτήτρια χώρα είχε ήδη λάβει συνδρομή βάσει του άρθρου 222 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ). Το άρθρο θεσπίζει τη «ρήτρα αλληλεγγύης», σύμφωνα με την οποία η ΕΕ και τα κράτη μέλη της ενεργούν από κοινού, εάν ένα κράτος μέλος δεχθεί τρομοκρατική επίθεση ή πληγεί από καταστροφή.
Η παρέμβαση της Κύπρου
Κατά τον απολογισμό της άσκησης, η κυπριακή πλευρά υπογράμμισε τη σημασία της αλληλεπίδρασης μεταξύ της ρήτρας αλληλεγγύης (άρθρο 222 ΣΛΕΕ) και της ρήτρας αμοιβαίας συνδρομής (άρθρο 42.7 ΣΕΕ).
Η Κύπρος υποστηρίζει ότι, καθώς μια κρίση εξελίσσεται, τα κράτη μέλη και οι θεσμοί πρέπει να εξετάζουν πώς μπορούν οι δύο ρήτρες να λειτουργήσουν συμπληρωματικά, με βάση τις προϋποθέσεις της καθεμιάς.
Όπως ανέφεραν στον Φιλελεύθερο διπλωματικές πηγές, πάγια επιδίωξη της Λευκωσίας είναι η έμπρακτη ευρωπαϊκή αλληλεγγύη, με άμεση συνδρομή στο κράτος μέλος που τη χρειάζεται.
- Σε αυτό το πλαίσιο, σημειώνουν οι ίδιες πηγές, έχει ζητηθεί από τις αρμόδιες υπηρεσίες της ΕΕ να συνεχίσουν, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, την προετοιμασία για την πρακτική εφαρμογή του άρθρου 42.7.
- Η Λευκωσία επαναλαμβάνει σε κάθε ευκαιρία ότι η ΕΕ χρειάζεται σαφείς διαδικασίες, ώστε κάθε κράτος να γνωρίζει εκ των προτέρων πώς γνωστοποιεί την επίκληση της ρήτρας, πώς προσδιορίζει τη βοήθεια που χρειάζεται και πώς συντονίζονται οι προσφορές συνδρομής.
Γι’ αυτό, επισημαίνουν οι ίδιοι διπλωματικοί κύκλοι, κρίνεται σημαντική η διεξαγωγή ανάλογων ασκήσεων στο Συμβούλιο, τόσο σε υπηρεσιακό όσο και σε πολιτικό επίπεδο. Οι ασκήσεις συμβάλλουν στον έγκαιρο συντονισμό των επιχειρησιακών ενεργειών και στον εντοπισμό ενδεχόμενων κενών.
Γιατί είναι σημαντικό για την Κύπρο
Για τη Λευκωσία, το άρθρο 42.7 έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η Κύπρος, ως χώρα εκτός ΝΑΤΟ, δεν καλύπτεται από το άρθρο 5 της Βορειοατλαντικής Συνθήκης. Αυτό επισήμανε η κυπριακή πλευρά κατά τον απολογισμό της άσκησης.
Η πρωτοβουλία
Από τον περασμένο Μάρτιο, στη διάρκεια της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ, η Λευκωσία ανέδειξε την ανάγκη να μπορεί το άρθρο 42.7 ΣΕΕ να εφαρμοστεί στην πράξη. Αφορμή ήταν το χτύπημα με ντρόουν στη βρετανική βάση στο Ακρωτήρι.
Με πρωτοβουλία της Κύπρου, οι Ευρωπαίοι ηγέτες συζήτησαν το θέμα στην άτυπη σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου που πραγματοποιήθηκε στην Κύπρο τον περασμένο Απρίλιο.
Έναν μήνα αργότερα, τον Μάιο, ακολούθησε άσκηση στην Επιτροπή Πολιτικής και Ασφάλειας, στις Βρυξέλλες, για το πώς θα οργανωνόταν η συνδρομή προς κράτος μέλος που επικαλείται τη ρήτρα.
Η επιστολή Χριστοδουλίδη
Στις 20 Οκτωβρίου, ο Πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης είχε αποστείλει επιστολή στην Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, στην οποία έθετε το θέμα της ρήτρας αμοιβαίας συνδρομής.
Το περιεχόμενο της επιστολής είχε αποκαλύψει τότε το POLITICO.
«Δεν μπορώ να υπερτονίσω τη σημασία της διάταξης αυτής για την ΕΕ και τα κράτη μέλη της, ιδίως σε περιόδους γεωπολιτικής αβεβαιότητας», φέρεται να έγραψε ο Ν. Χριστοδουλίδης.
«Δεδομένης της σοβαρότητας των προκλήσεων που αντιμετωπίζουμε, η Κύπρος θα χαιρέτιζε την επανέναρξη των συζητήσεων στα αρμόδια προπαρασκευαστικά όργανα. Θα εκτιμούσα, συνεπώς, μια ενημέρωση για τις προτάσεις που εξετάζονται, καθώς και ένα χρονοδιάγραμμα για τα επόμενα βήματα», πρόσθετε.