Ύστερα από μια άκρως μυστική επιχείρηση μεταφοράς και μέσα σε αυστηρά μέτρα ασφαλείας, η περίφημη Ταπισερί της Μπαγιέ έφτασε στο Λονδίνο, όπου θα εκτεθεί στο Βρετανικό Μουσείο, σηματοδοτώντας την πρώτη επιστροφή της στην Αγγλία έπειτα από σχεδόν 1000 χρόνια. Πάνω από 100.000 εισιτήρια προπωλήθηκαν μέσα σε λίγες ημέρες.
Το εμβληματικό κέντημα μήκους περίπου 70 μέτρων, που αφηγείται τη νορμανδική κατάκτηση της Αγγλίας το 1066 και τη Μάχη του Χέιστινγκς, μεταφέρθηκε από τη Γαλλία κατά τη διάρκεια της νύχτας με ειδικά διαμορφωμένο όχημα και υπό αστυνομική συνοδεία, ώστε να ελαχιστοποιηθούν οι κίνδυνοι για ένα από τα σημαντικότερα μνημεία της μεσαιωνικής Ευρώπης.
Η μεταφορά της αποτελεί την κορύφωση μιας πολιτιστικής συμφωνίας που ανακοινώθηκε το 2025 από τον Βρετανό πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ και τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν, στο πλαίσιο της ενίσχυσης των πολιτιστικών σχέσεων των δύο χωρών. Σε αντάλλαγμα, το Βρετανικό Μουσείο θα δανείσει στη Γαλλία σπουδαία εκθέματα, μεταξύ των οποίων θησαυρούς του Σάτον Χου και τα περίφημα πιόνια σκακιού του Λιούις.
Η ταπισερί θα παρουσιαστεί στο Βρετανικό Μουσείο από τον Σεπτέμβριο του 2026 έως τον Ιούλιο του 2027, ενώ το μουσείο της Μπαγιέ, όπου φυλασσόταν μέχρι σήμερα, κλείνει προσωρινά για εκτεταμένες εργασίες ανακαίνισης.
Αντιδράσεις και προσφυγές στη Γαλλία
Η απόφαση να εγκαταλείψει η ταπισερί τη Γαλλία προκάλεσε έντονες αντιδράσεις ήδη από την ανακοίνωσή της. Συντηρητές έργων τέχνης, ιστορικοί και οργανώσεις προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς υποστήριξαν ότι το σχεδόν χιλιόχρονο υφασμάτινο έργο είναι υπερβολικά εύθραυστο για να μετακινηθεί και προειδοποίησαν ότι κάθε μεταφορά εγκυμονεί κινδύνους.
Μάλιστα, ένωση προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς προσέφυγε στο γαλλικό Συμβούλιο της Επικρατείας ζητώντας να ακυρωθεί ο δανεισμός. Το ανώτατο διοικητικό δικαστήριο της Γαλλίας απέρριψε την προσφυγή, κρίνοντας ότι η απόφαση εντάσσεται στη διεθνή πολιτιστική και διπλωματική πολιτική της χώρας και δεν μπορεί να εξεταστεί ως απλή διοικητική πράξη.
Παρά τις αντιδράσεις, οι βρετανικές και γαλλικές αρχές διαβεβαίωσαν ότι προηγήθηκαν πολυετείς μελέτες, δοκιμές και ειδικές διαδικασίες συσκευασίας, μεταφοράς και εγκατάστασης, ώστε να εξασφαλιστεί η ασφαλής μετακίνησή της. Η ταπισερί θα παραμείνει για εβδομάδες σε ελεγχόμενες συνθήκες πριν τοποθετηθεί στην έκθεση, ενώ περισσότεροι από εκατό ειδικοί θα συμμετάσχουν στην εγκατάστασή της.
Τεράστιο ενδιαφέρον
Η έκθεση αναμένεται να αποτελέσει μία από τις μεγαλύτερες πολιτιστικές διοργανώσεις που έχει φιλοξενήσει ποτέ το Βρετανικό Μουσείο. Το ενδιαφέρον του κοινού είναι ήδη πρωτοφανές: περισσότερα από 100.000 εισιτήρια προπωλήθηκαν μέσα σε λίγες ημέρες, ενώ σύμφωνα με το μουσείο πρόκειται ήδη για την εμπορικά πιο επιτυχημένη έκθεση στην ιστορία του, με έσοδα που ξεπερνούν τα 2,5 εκατ. λίρες πριν ακόμη ανοίξει τις πύλες της.
Η Ταπισερί της Μπαγιέ θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα έργα της μεσαιωνικής τέχνης. Αν και είναι γνωστή ως «ταπισερί», στην πραγματικότητα πρόκειται για περίτεχνο κέντημα πάνω σε λινό ύφασμα, το οποίο πιστεύεται ότι δημιουργήθηκε στην Αγγλία λίγο μετά τη νορμανδική κατάκτηση, πιθανότατα κατόπιν παραγγελίας του επισκόπου Όντο της Μπαγιέ, ετεροθαλούς αδελφού του Γουλιέλμου του Κατακτητή.
