Αποκαλύπτεται το μεγάλο κτήριο της αρχαίας Ερήμης – Λαξεύσεις που παραπέμπουν σε αρχαία επιτραπέζια παιχνίδια

Αποκαλύπτεται σταδιακά η μορφή και η οργάνωση του μεγάλου κεντρικού κτηρίου στην αρχαία Ερήμη, ένα από τα σημαντικότερα ευρήματα της φετινής ανασκαφικής περιόδου, καθώς οι νέες έρευνες έφεραν στο φως τα έξι δωμάτια των ανατολικών και δυτικών πτερύγων, την κεντρική αυλή και στοιχεία που μαρτυρούν την ύπαρξη δεύτερου ορόφου.

Το κτήριο, που καταλαμβάνει έκταση περίπου 250 τ.μ., φαίνεται μάλιστα να ενσωμάτωσε παλαιότερες κατασκευές, αποκαλύπτοντας διαδοχικές φάσεις χρήσης του οικισμού. Ανάμεσα στα ενδιαφέροντα ευρήματα ξεχωρίζουν και οι διαδοχικές λαξεύσεις στο πλατύ κατώφλι ενός από τα δωμάτια, οι οποίες ταυτίζονται από τους ανασκαφείς με αρχαία παιχνίδια τύπου senet.

Το Τμήμα Αρχαιοτήτων ανακοίνωσε τη λήξη της ανασκαφικής περιόδου 2026 της ιταλικής αρχαιολογικής αποστολής. Οι έρευνες, οι οποίες πραγματοποιήθηκαν από ομάδα αρχαιολόγων, ερευνητών και φοιτητών από Ιταλία και την, διενεργήθηκαν στην Ερήμη-Λαόνιν του Ποράκου μεταξύ 27 Ιουλίου και 21 Αυγούστου. Η έρευνα υλοποιείται υπό την επιστημονική επιμέλεια του καθηγητή Λούκα Μπομπαρντιέρι στο πλαίσιο ερευνητικού προγράμματος του οποίου ηγείται το Πανεπιστήμιο της Σιένα, σε στενή συνεργασία με το ιταλικό Υπουργείο Εξωτερικών και Διεθνούς Συνεργασίας και το Τμήμα Αρχαιοτήτων του Υφυπουργείου Πολιτισμού.

Οι ανασκαφικές έρευνες στον οικισμό επικεντρώθηκαν στην κορυφή του λόφου, όπου εντοπίζεται το μεγάλο κεντρικό κτήριο, ενώ παράλληλα πραγματοποιήθηκαν έρευνες σε μια περιοχή του νότιου ταφικού συγκροτήματος.

Τα όρια του κεντρικού κτηρίου είχαν πλήρως αποκαλυφθεί στα νότια του συγκροτήματος επεξεργασίας υφασμάτων. Κατασκευασμένο από μεγάλους σε διαστάσεις περιμετρικούς τοίχους και καταλαμβάνοντας εμβαδό περίπου 250 τ.μ., το κεντρικό κτήριο φαίνεται να είναι προσβάσιμο από ένα στενό πέρασμα που ακολουθεί κατεύθυνση ανατολής-δύσης.

Οι νέες έρευνες απεκάλυψαν στοιχεία για την κάτοψη και την εσωτερική του οργάνωση. Ένας στενός τετράπλευρος διάδρομος/ προθάλαμος (Τομέας 1) χαρακτηρίζεται από μια διπλή είσοδο με μονολιθικά κατώφλια τα οποία δεν είναι ευθυγραμμισμένα, υποδηλώνοντας μια λοξή διαδρομή προς τη μεγάλη κεντρική αυλή.

Στα ανατολικά και δυτικά της κεντρικής αυλής εντοπίστηκε μια σειρά από έξι συμμετρικά διαταγμένα δωμάτια τα οποία ανασκάφηκαν πλήρως, και τα οποία αποτελούν την ανατολική (Τομείς 5, 6, 8) και τη δυτική (Τομείς 2,3,7) πτέρυγα του κτηρίου. Μόνο ένα από τα δωμάτια της ανατολικής πτέρυγας (Τομέας 6) επιτρέπει άμεση πρόσβαση από την αυλή, μέσω μιας εισόδου που φέρει ένα πλατύ κατώφλι. Οι διαδοχικές λαξεύσεις στην επιφάνειά του το ταυτίζουν με παιχνίδια του τύπου senet.

Στον ίδιο Τομέα 6, εντοπίστηκε στο νοτιότερο τμήμα του δωματίου ένας μεγάλος και βαθύς υπόγειος αποθηκευτικός χώρος, με εκτιμώμενη χωρητικότητα περίπου 2.8 κυβικά μέτρα.

Η έρευνα στη νότια πτέρυγα του κεντρικού κτηρίου απεκάλυψε πρωιμότερη οικοδομική φάση η οποία φέρει διαφορετικό προσανατολισμό και χαρακτηρίζεται από ογκώδεις τοίχους και μια μακρόστενη κάτοψη. Σε αυτό το σημείο, το κεντρικό κτήριο φαίνεται να χρησιμοποιεί τις προϋπάρχουσες εγκαταστάσεις, διαμορφώνοντάς τες με την κατασκευή μιας κλίμακας που θα έδινε πρόσβαση σε ένα δεύτερο όροφο, καθώς επίσης και στα τρία παράπλευρα δωμάτια της δυτικής πτέρυγας.

Η έρευνα απεκάλυψε περαιτέρω ότι αυτό το σημαντικό σύμπλεγμα δεν συσχετιζόταν με άλλα δωμάτια στην ανατολική του πλευρά, όπου ανοιγόταν ένας σχετικά μεγάλος  σε έκταση υπαίθριος χώρος. Αυτός ο χώρος έφερε εγκαταστάσεις και πιθανότατα ελαφριές ή προσωρινές ξύλινες κατασκευές όπως δηλώνεται από την παρουσία κυκλικών λαξεύσεων (οπών πασσάλων). Μια σειρά από στεγασμένους χώρους εκτείνεται στα ανατολικά, όπου εντοπίστηκαν τα κατάλοιπα τουλάχιστον ενός οικοδομικού τμήματος τετράπλευρης κάτοψης, πιθανότατα οικιστικής χρήσης (Τομέας SA VII).

Κατά τη φετινή ανασκαφική περίοδο διερευνήθηκε επιπρόσθετα μικρό τμήμα της νότιας νεκρόπολης που βρίσκεται εκτός των τειχών (Περιοχή Ε). Τρεις θαλαμοειδείς τάφοι (Τ.2656-2658) με κάθετους δρόμους διερευνήθηκαν πλήρως.

Πολύ σημαντικός για την ταφική του αρχιτεκτονική είναι ο Τ.2656 ο οποίος συνδέεται με ένα επιμήκη κάθετο δρόμο και φέρει πάγκο στο πίσω μέρος του θαλάμου, απέναντι από την είσοδο. Μια εσωτερική δευτερεύουσα είσοδος τον συνδέει με ένα δεύτερο θάλαμο που εκτείνεται στα δυτικά.

Τα στοιχεία αυτά αποκαλύπτουν ένα σύνθετο ταφικό πρόγραμμα που συνδέεται χρονικά με την τελευταία φάση κατοίκησης της θέσης, στα τέλη της Μέσης Εποχής του Χαλκού.