Δες περισσότερα άρθρα του philenews όταν αναζητάς ειδήσεις στην Google

Add philenews.com on Google

Τρεις κυπριακές αρχαιότητες, ανάμεσά τους ένα σταυρόσχημο ειδώλιο από πικρόλιθο ηλικίας πέραν των 4000 ετών, περιλαμβάνονται στη δημοπρασία «Antiquities and Ancient Art» του οίκου Freeman’s, η οποία πραγματοποιείται αύριο, Πέμπτη, στο Σικάγο.

Το ειδώλιο της προϊστορικής Κύπρου, που χρονολογείται στις αρχές της 3ης χιλιετίας π.Χ., ξεχωρίζει ανάμεσα στα τρία αντικείμενα και συγκεντρώνει ιδιαίτερο ενδιαφέρον λόγω της αρχαιολογικής και πολιτιστικής του σημασίας. Το ύψος του είναι μόλις 9,5 εκατοστά. Η σημασία του, ωστόσο, φαίνεται ότι υπερβαίνει κατά πολύ τις διαστάσεις του. Χρονολογείται στη Χαλκολιθική περίοδο, στις αρχές της 3ης χιλιετίας π.Χ.

Το αντικείμενο εντόπισε ο συλλέκτης κυπριακής τέχνης Αντώνης Αντωνίου, ο οποίος παρακολουθεί συστηματικά δημοπρασίες του εξωτερικού και αναζητεί θησαυρούς που βρίσκονται εκτός του τόπου προέλευσής τους. Η συγκεκριμένη περίπτωση τον κινητοποίησε άμεσα, καθώς πρόκειται για χαρακτηριστικό δείγμα της προϊστορικής κυπριακής γλυπτικής, που θα μπορούσε να εμπλουτίσει τις δημόσιες συλλογές και να επιστρέψει στο πολιτιστικό περιβάλλον στο οποίο ανήκει.

Ο ίδιος θα επιθυμούσε να πλειοδοτήσει για την απόκτησή του. Εντούτοις, εκφράζει επιφυλάξεις για το ενδεχόμενο να προχωρήσει στην επένδυση, χωρίς προηγουμένως να έχει αποσαφηνιστεί η στάση των αρμόδιων υπηρεσιών και οι ενδεχόμενες διαδικασίες που θα μπορούσαν να ακολουθήσουν κατά την εισαγωγή του αντικειμένου στην Κύπρο. Η ανησυχία αυτή καθιστά ακόμη πιο επιτακτική την ανάγκη να υπάρξει θεσμική ανταπόκριση.

Η υπόθεση έφερε σε επαφή τον Αντώνη Αντωνίου με τη γνωστή ιστορικό τέχνης και εκτιμήτρια Μαρία Παφίτη, η οποία έχει ασχοληθεί με τον εντοπισμό και επαναπατρισμό κλεμμένων ή χαμένων αρχαιοτήτων και θρησκευτικών έργων τέχνης.

Σύμφωνα με τον κατάλογο της δημοπρασίας, το ειδώλιο αποκτήθηκε από την Ariadne Galleries της Νέας Υόρκης πριν το 2015. Η γκαλερί συνδέεται με την οικογένεια Ντερμιτζιάν, την οποία γνωρίζει προσωπικά η Μαρία Παφίτη, έχοντας συνεργαστεί στο παρελθόν με τον Άρα Ντερμιτζιάν.

Συνεπώς, μια ενδεχόμενη επικοινωνία, θα μπορούσε να συμβάλει στη διερεύνηση της ιστορίας του ειδωλίου και, ενδεχομένως, να ανοίξει έναν δίαυλο για την επιστροφή του. Ωστόσο, νοείται πως οποιοιδήποτε περαιτέρω χειρισμοί θα πρέπει να γίνουν σε συνεννόηση και με την έγκριση των αρμόδιων κυπριακών αρχών, ώστε να υπάρξει επίσημη θεσμική εκπροσώπηση και συντονισμός των ενεργειών.

Τι αναφέρει ο κατάλογος της δημοπρασίας

Σύμφωνα με την καταχώριση του Freeman’s, το ειδώλιο προέρχεται από ιδιωτική συλλογή (T.S.) στο Λονδίνο, όπου βρισκόταν κατά την περίοδο 1960–1979. Ακολούθως περιήλθε σε άλλη ιδιωτική συλλογή του Λονδίνου και στη συνέχεια στην Ariadne Galleries της Νέας Υόρκης, η οποία το απέκτησε πριν από τις 12 Μαρτίου 2015.

Η συγκεκριμένη διαδρομή αποτελεί το δημοσιοποιημένο ιστορικό προέλευσης του αντικειμένου. Δεν αναφέρονται, ωστόσο, πληροφορίες για το πότε και υπό ποιες συνθήκες αυτό απομακρύνθηκε από την Κύπρο.

Η δημοπρασία «Antiquities and Ancient Art» (Sale 6578), η οποία θα πραγματοποιηθεί την Πέμπτη 19 Νοεμβρίου, στις 10 το πρωί, ώρα Σικάγου, δηλαδή στις 6 το απόγευμα, ώρα Κύπρου.

Στον ίδιο κατάλογο περιλαμβάνονται ακόμη δύο κυπριακές αρχαιότητες: δύο αμφορείς της Δίχρωμης Κεραμικής (Cypriot Bichrome Ware), που χρονολογούνται στον 7ο–6ο αιώνα π.Χ. Ο πρώτος, ύψους 34 εκ., είναι το αντικείμενο με αριθμό 156 και ο δεύτερος, ύψους 38,5 εκ., το αντικείμενο με αριθμό 157.\

Το ερώτημα που προκύπτει είναι κατά πόσο οι αρμόδιες υπηρεσίες της Κυπριακής Δημοκρατίας έχουν εντοπίσει τη συγκεκριμένη δημοπρασία και, κυρίως, αν υπάρχει πρόθεση να διερευνηθεί η δυνατότητα απόκτησης των αντικειμένων. Με το ρολόι να μετράει αντίστροφα, μένει να φανεί κατά πόσο υπάρχει ακόμη χρόνος για να εξεταστεί η δυνατότητα απόκτησής του κι αν οι αρμόδιες υπηρεσίες μπορούν να κινηθούν προς αυτή την κατεύθυνση, δείχνοντας και μια πιο ενεργητική πολιτική απέναντι στις κυπριακές αρχαιότητες που βρίσκονται σε ιδιωτικές συλλογές και σε διεθνείς αγορές.

Χαρακτηριστικό δείγμα της προϊστορικής Κύπρου

Ο πικρόλιθος, ένα μαλακό πέτρωμα πρασινογάλαζης απόχρωσης, συνδεδεμένο με τη γεωλογία του Τροόδους, χρησιμοποιήθηκε ευρέως στην προϊστορική Κύπρο για την κατασκευή κοσμημάτων, αντικειμένων και ανθρωπόμορφων ειδωλίων.

Τα σταυρόσχημα ειδώλια από πικρόλιθο αποτελούν από τα πλέον αναγνωρίσιμα δημιουργήματα της κυπριακής Χαλκολιθικής περιόδου. Με την αφαιρετική απόδοση της ανθρώπινης μορφής, τα επιμήκη κεφάλια και τους οριζόντια ανεπτυγμένους βραχίονες, συνιστούν μια ιδιαίτερη καλλιτεχνική παράδοση του νησιού. Αντικείμενα αυτού του τύπου έχουν εντοπιστεί σε οικισμούς και ταφικά σύνολα, ενώ η χρήση και ο συμβολισμός τους εξακολουθούν να απασχολούν την αρχαιολογική έρευνα.

Η παρουσία τους είναι τόσο χαρακτηριστική για την προϊστορική Κύπρο, ώστε αποτελούν πλέον ένα από τα εμβληματικά σύμβολα της πολιτιστικής της ταυτότητας.