Στη Βαρκελώνη αποτελεί ένα από τα κύρια αξιοθέατα. Στο Ρότερνταμ πριν δύο χρόνια χτίστηκε σε κεντρικό σημείο της πόλης και συνυπάρχει με 228 διαμερίσματα. Στη Λευκωσία η τελευταία αγορά του Δήμου θα αποτελεί σύντομα παρελθόν, αφού μετατρέπεται σε κέντρο έρευνας.
Για τον αδαή επισκέπτη το κτίριο της δημοτικής αγοράς (του παλιού δημαρχείου, όπως το γνωρίζουν οι Λευκωσιάτες) είναι ένα μισοερειπωμένο κτίριο, που έχει αφεθεί εδώ και πολύ καιρό στη φθορά του χρόνου. Για τους πιο μπασμένους στα αρχιτεκτονικά κινήματα είναι ένα σημαντικό δείγμα του μοντερνισμού, εξ ου και το 2011 κηρύχθηκε διατηρητέο.
Είχε σχεδιαστεί στα μέσα της δεκαετίας του ’60 από τον Σταύρο Οικονόμου, με στόχο να στεγάσει στον πάνω όροφο τα γραφεία του δήμου και κάτω, σε μία μεγάλη, ανοικτή σάλα, τη δημοτική αγορά. Με πάγκους για φθαρτά, ιχθυοπωλεία, κρεοπωλεία, κλειστούς χώρους για μανάβικα…
Και οι των 50 και πάνω διατηρούν έντονες μνήμες από ένα χώρο που έσφυζε από ζωή, σε πλήρη εμπορική δραστηριότητα, με ανθρώπους να συναλλάσσονται και να δημιουργούν εκείνη την όσμωση που ήταν κάποτε βασικό χαρακτηριστικό των κοινωνιών. Έπειτα ήρθαν οι υπεραγορές, οι ρυθμοί της ζωής των ανθρώπων άλλαξαν, όπως κι οι προτεραιότητες των εκάστοτε δημοτικών αρχών.
Κι η αγορά, η τελευταία από τις πολλές που υπήρχαν κάποτε στη Λευκωσία αλλά και στις άλλες πόλεις (σημ. η Λάρνακα κτίζει ξανά δημοτική αγορά) έμεινε να φθίνει. Με τρεις τέσσερις τελευταίους εμπορευόμενους.
Ήδη το μέλλον για την αγορά έχει γραφτεί. Οι δημοτικές αρχές σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Κύπρου και το ΤΕΠΑΚ εκπόνησαν πλάνο για μετατροπή του χώρου σε κέντρο έρευνας με την επωνυμία RISE (Research Centre on Interactive Μedia, Smart Systems and Emerging Τechnologies). Στο σχέδιο συμμετέχουν και το Max Planck Institute της Γερμανίας και το University College London της Αγγλίας.
Ήδη παρουσιάστηκε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, καταφέρνοντας να εξασφαλίσει χρηματοδότηση ύψους €15 εκ., ενώ ισόποση χρηματοδότηση θα δώσει και το κράτος, σε ορίζοντα 15 χρόνων. Όπως ανακοίνωσε πρόσφατα ο δήμαρχος Κωνσταντίνος Γιωρκάτζης, ο συνολικός προϋπολογισμός ανέρχεται στα €50 εκ. και περιλαμβάνει πόρους που θα συνεισφέρουν οι εταίροι της κοινοπραξίας.
Για σκοπούς εξασφάλισης της χρηματοδότησης έχουν εκπονηθεί κάποια σχέδια ανακατασκευής του κτιρίου, ωστόσο εμπλεκόμενοι διευκρινίζουν πως δεν πρόκειται για τελικά, αφού πρέπει να ληφθούν πολλοί παράγοντες υπόψη και κυρίως πρέπει να αντιμετωπιστεί ως ένα διατηρητέο κτίριο. Εκτός από τους υφιστάμενους χώρους, στο γενικό πλάνο συμπεριλαμβάνεται και επέκταση του κτιρίου. Στόχος είναι όπως τα κατασκευαστικά έργα ξεκινήσουν το 2019.
Τα σχέδια εκπονούνται από τις υπηρεσίες του Master Plan του Δήμου Λευκωσίας.
