Ένα μικρό μπρούτζινο γλυπτό αφιερωμένο στον Βασίλ Χριχόροβιτς-Μπάρσκι, τον Ουκρανό ταξιδιώτη του 18ου αιώνα που περιηγήθηκε την Κύπρο και άφησε μία από τις σημαντικότερες μαρτυρίες για το νησί της εποχής του, αποκαλύφθηκε στη Λάρνακα, σε μια εκδήλωση με έντονο ιστορικό και συμβολικό χαρακτήρα.
Το γλυπτό, το οποίο αποτελεί δώρο της ουκρανικής κοινότητας προς την πόλη της Λάρνακας, δημιουργήθηκε με τη στήριξη του πολιτιστικού κέντρου Obiimy Cyprus και της οικογενειακής πρωτοβουλίας Sushko Philanthropy και τοποθετήθηκε στον χώρο του Πολιτιστικού Κέντρου Obiimy Cyprus, στην οδό Γρηγόρη Αυξεντίου.
Η πρωτοβουλία αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς συνδέει την ιστορική παρουσία του Μπάρσκι στην Κύπρο με τη σύγχρονη παρουσία χιλιάδων Ουκρανών στο νησί, αναδεικνύοντας έναν πολιτιστικό δεσμό που εκτείνεται σε βάθος τριών αιώνων.
Η τοποθέτηση του γλυπτού εντάσσεται στο ουκρανικό πολιτιστικό project «Shukai!», μια πρωτοβουλία που εδώ και σχεδόν μία δεκαετία αφηγείται την ιστορία του Κιέβου μέσα από μικρά μπρούτζινα γλυπτά τοποθετημένα σε δημόσιους χώρους της πόλης. Η Λάρνακα αποτελεί τον πρώτο σταθμό του προγράμματος εκτός των συνόρων της Ουκρανίας, γεγονός που προσδίδει ιδιαίτερο συμβολισμό στην επιλογή του προσώπου που τιμάται.
Πριν από περίπου 300 χρόνια ένας άνθρωπος από το Κίεβο υπήρξε ανάμεσα στους πρώτους που κατέγραψαν και σχεδίασαν συστηματικά την Κύπρο. Σήμερα, περισσότεροι από 30.000 Ουκρανοί ζουν στο νησί, δημιουργώντας μια νέα γέφυρα επικοινωνίας ανάμεσα στις δύο χώρες.
«Να προσφέρουμε κάτι πίσω»
Η συνιδρύτρια του Obiimy Cyprus και του Sushko Philanthropy, Άννα Σούσκο, χαρακτήρισε το γλυπτό ως μια πράξη ευγνωμοσύνης προς την κυπριακή κοινωνία. «Η Κύπρος έχει γίνει δεύτερο σπίτι για πολλούς Ουκρανούς. Η κοινότητα εδώ είναι δυνατή και φιλόξενη, γι’ αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για εμάς να προσφέρουμε κάτι πίσω στην πόλη που μας υποδέχθηκε με τόση ζεστασιά» ανέφερε.
Όπως σημείωσε, η επιλογή του Μπάρσκι δεν ήταν τυχαία, καθώς συμβολίζει έναν ιστορικό δεσμό που προϋπήρχε πολύ πριν από τη σύγχρονη μετανάστευση. «Πριν από 300 χρόνια, ένας άνθρωπος από το Κίεβο ήταν ανάμεσα στους πρώτους που περιέγραψαν και σχεδίασαν αυτό το νησί. Σήμερα συνεχίζουμε τον ίδιο δεσμό μέσα από τη γλώσσα του πολιτισμού», τόνισε.
Χαιρετίζοντας την πρωτοβουλία, ο Αντιδήμαρχος Λάρνακας Ιάσωνας Ιασωνίδης εξέφρασε την εκτίμηση της πόλης για τη διαρκή παρουσία και συνεισφορά της ουκρανικής κοινότητας. «Είμαστε ιδιαίτερα περήφανοι που η οικογένεια Sushko και το Πολιτιστικό Κέντρο Obiimy βρίσκονται στη Λάρνακα. Έχετε επιλέξει την πόλη μας ως σημείο αναφοράς για τόσες σημαντικές δράσεις, είτε αφορούν τον πολιτισμό, την ιστορία ή ζητήματα ευρύτερου δημόσιου ενδιαφέροντος» ανέφερε.
Ο άνθρωπος που περπάτησε την Κύπρο
Ο Βασίλ Χριχόροβιτς-Μπάρσκι (1701-1747), γνωστός στα ελληνικά ως Βασίλειος Γρηγορόβιτς Μπάρσκυ, θεωρείται μία από τις σημαντικότερες μορφές της ταξιδιωτικής γραμματείας του 18ου αιώνα. Ξεκίνησε από το Κίεβο το 1724 και για τα επόμενα 24 χρόνια περιπλανήθηκε πεζός σε ολόκληρη την ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή, επισκεπτόμενος μεταξύ άλλων την Ιταλία, την Ελλάδα, το Άγιον Όρος, την Ιερουσαλήμ, την Αίγυπτο και τη Συρία.
Την Κύπρο την επισκέφθηκε πέντε φορές. Κατά τη διάρκεια των παραμονών του στο νησί κατέγραψε με αξιοσημείωτη λεπτομέρεια την καθημερινή ζωή, τις πόλεις, τα μοναστήρια, τα τοπία και τους ανθρώπους της εποχής. Οι περιγραφές του συνοδεύονταν από δικά του σχέδια και σκίτσα, προσφέροντας πολύτιμες πληροφορίες για την Κύπρο του 18ου αιώνα.
Οι σημειώσεις του θεωρούνται μέχρι σήμερα μία από τις σημαντικότερες πρωτογενείς πηγές για την ιστορία του νησιού κατά την οθωμανική περίοδο.
Σύμφωνα με την επιστημονική σύμβουλο του project, Λιόλα Φιλιμόνοβα, ο Μπάρσκι αυτοπροσδιοριζόταν πάντοτε ως «πεζοπόρος προσκυνητής από το Κίεβο» και έδινε ιδιαίτερη έμφαση στην καταγωγή του.
«Σε όλη τη διάρκεια των ταξιδιών του κατέγραφε τους τόπους που επισκεπτόταν με βαθύ σεβασμό, αφιερώνοντας ιδιαίτερα θερμές αναφορές στην Κύπρο. Η κληρονομιά του μας υπενθυμίζει τους ιστορικούς δεσμούς που ενώνουν την Κύπρο και την Ουκρανία εδώ και αιώνες», σημείωσε.
Πέρα από την καλλιτεχνική του διάσταση, το νέο γλυπτό λειτουργεί ως σημείο συνάντησης της ιστορίας με το παρόν. Τιμά έναν άνθρωπο που συνέβαλε καθοριστικά στη γνώση της κυπριακής ιστορίας και ταυτόχρονα υπενθυμίζει τον ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει ο πολιτισμός στη δημιουργία δεσμών ανάμεσα σε διαφορετικές κοινωνίες.
Το γλυπτό είναι προσβάσιμο στο κοινό καθημερινά, από τις 10π.μ. έως τις 5μ.μ., στο Πολιτιστικό Κέντρο Obiimy Cyprus (Γρηγόρη Αυξεντίου 12) στη Λάρνακα.
