Έντονες αναταράξεις και αντιδράσεις στο τοπίο του ελεύθερου θεάτρου ακολούθησαν την πρώτη κιόλας ανακοίνωση του Υφυπουργείου Πολιτισμού, ως διαχειρίστριας πλέον αρχής του Σχεδίου Επιχορηγήσεων Θυμέλη. Το «καμπανάκι» που χτύπησε αποτελεί ουσιαστικά το πρώτο σημαντικό μέτωπο αντίδρασης που θα κληθεί να διαχειριστεί στη θητεία του ο Γιάννης Τουμαζής.
Το ιστορικό θέατρο της Λευκωσίας, Θέατρο Ένα, ανέβασε banner στον προσωπικό του λογαριασμό στο Facebook προαναγγέλοντας ουσιαστικά το τέλος της λειτουργίας του, ενώ δημόσιες τοποθετήσεις απογοήτευσης έγιναν από τους καλλιτεχνικούς διευθυντές των θεάτρων Ανεμώνα και Versus, Μαρίνο Ξενοφώντος και Μαρίνο Ανωγυριάτη. Συναγερμός σήμανε και για τα μικρότερα θεατρικά σχήματα, τα οποία έμειναν εντελώς εκτός νυμφώνος.
Να σημειωθεί πως παρά το γεγονός ότι είχαν εξαγγελθεί προσπάθειες για αύξηση του σχετικού κονδυλίου, τελικά το ποσό για το Α’ εξάμηνο του 2023 είναι μειωμένο κατά 30000 ευρώ σε σχέση με το αντίστοιχο του Α’ εξαμήνου του 2022, ενώ τότε είχαν εγκριθεί 27 παραγωγές αντί για 24 φέτος.
Για το Α’ εξάμηνο του 2023, το Σατιρικό Θέατρο και η Ομάδα Σόλο για Τρεις εγκρίθηκαν να λάβουν από €90000, η ΕΘΑΛ €80000, το Θέατρο Σκάλα €70000, το Θέατρο Αντίλογος €60000, το Θέατρο Διόνυσος €50000, το Θέατρο Ανεμώνα €45000, η Alpha Square €35000, ενώ από €25000 εγκρίθηκαν να λάβουν το Θέατρο Δέντρο και το Θέατρο Ένα.
Το Θέατρο Versus, με τη 16ετή δράση, δεν εγκρίθηκε να λάβει κάποιο ποσό για το πρώτο εξάμηνο του 2023, γεγονός που ώθησε τον Μαρίνο Ανωγυριάτη να παρέμβει δημόσια και να κάνει λόγο για «κακή αρχή», εκφράζοντας την αντίθεσή του στον τρόπο που το Υφυπουργείο αντιμετωπίζει τη θεατρική ανάπτυξη.
«Λυπούμαστε να παρατηρήσουμε ότι ενώ έχουμε δώσει ένα τεράστιο αγώνα για να απομακρυνθούν τα κονδύλια του θεάτρου από τον ΘΟΚ και συμβάλαμε με τη σειρά μας στη δημιουργία του Υφυπουργείου, αυτό στέκεται κατώτερο τον περιστάσεων και τον προσδοκιών μας» σημειώνει. «Πιστεύουμε πως ένα κράτος πρέπει να λειτουργεί αξιοκρατικά και να στέκεται αρωγός στη θεατρική δημιουργία».
H ανακοίνωση υπενθυμίζει ότι ο Υφυπουργός πολιτισμού είναι γνώστης του θεατρικού γίγνεσθαι μιας και διετέλεσε για χρόνια πρόεδρος του Δ.Σ. του ΘΟΚ. «Επί προεδρίας του, το 2017, το Θέατρο Versus αποκλείστηκε αρχικά από τις χορηγίες της συγκεκριμένης χρονιάς. Γνωρίζει πολύ καλά τον αγώνα που είχαμε δώσει για την διατήρηση εν ζωή του Θεάτρου Versus, το οποίο παρεμπιπτόντως χτυπά δυνατά μέσα από το ιστορικό κέντρο της Λεμεσου στην Β’ Δημοτική Αγορά».
Μ. Ξενοφώντος: Καλύτερα να μάς στείλουν σπίτι μας
Από την πλευρά του, ο Μαρίνος Ξενοφώντος επισημαίνει με δημόσια τοποθέτησή του ότι το εγκεκριμένο ποσό των 45000 ευρώ είναι το μικρότερο που του εγκρίθηκε ποτέ και σημειώνει ότι το εκλαμβάνει ως «τιμωρία» από την πολιτεία και ως τρανταχτή οδηγία να κλείσει πάραυτα το Θέατρο Ανεμώνα.
«Γιατί όμως; Μήπως για χαμηλού επιπέδου παραστάσεις; Κακή διοικητική πολιτική και οικονομική διαχείριση; Αποτυχημένες ρεπερτοριακές επιλογές; Μη ανανέωση της ομάδας των καλλιτεχνικών συντελεστών του; Έλλειψη οράματος; Απουσία βασικών προϋποθέσεων όπως η σκληρή δουλειά και η μελέτη και η κατάθεση κόπου και μόχθου και ανιδιοτελούς αγάπης για το θέατρο; Ανυπαρξία σταθερού κοινού και μη προσέλευση θεατών στην αίθουσα; Αρνητικά σχόλια από τους θεατές των παραστάσεων; Μα θα ντρεπόμουν και μόνο να ξεστομίσω κάτι τέτοιο είτε και να το ανακοινώσω γραπτώς».
Ο εκ των καλλιτεχνικών διευθυντών του Θεάτρου Ανεμώνα προσθέτει με πικρία πως «20 χρόνια δεν προσφέραμε τίποτα. Μονάχα το μικρό μας ταλέντο, αυτό το μέτριο και το ελλειπές. Δεκαοχτώ ώρες του εικοσιτετραώρου μας μονάχα, τα ελάχιστα περιουσιακά μας στοιχεία, θυσιάσαμε μονάχα την ψυχική μας ηρεμία και την υγεία μας. 20 ολόκληρα Χρόνια καταθέσαμε τις ίδιες μας τις ζωές και τίποτα παραπάνω. Τίποτα άλλο πιο ουσιαστικό δεν καταφέραμε να σας προσφέρουμε. Ήμασταν προφανώς ανεπαρκείς ως δημιουργοί».
Προσθέτει ότι είναι προτιμότερο «να μας στείλουν στο σπίτι μας με συντροφιά τις οφειλές και τα χρέη μας. Αυτά τα χρέη που δημιουργήθηκαν για να μπορεί το θέατρο να παρουσιάζει τις φτωχικές και τόσο μέτριες παραστάσεις που ανέβασε και για να μπορεί να πληρώνει τους συνεργάτες του την ώρα που έπρεπε. Η οδηγία λοιπόν είναι σαφής και δεν επιδέχεται αμφισβήτησης είτε άλλης ερμηνείας».
Να σημειωθεί ότι με τη μετάβαση του Σχεδίου Επιχορηγήσεων Θυμέλη από τον ΘΟΚ στο Υφυπουργείο, αυτό έτυχε μερικής αναθεώρησης. Η αξιολόγηση των προτάσεων γίνεται πλέον από τριμελή Επιτροπή, η οποία διορίζεται από τον Υφυπουργό. Για το 2023, η Επιτροπή απαρτίζεται από τις θεατρολόγους Άντρη Κωνσταντίνου, Μαρία Χαμάλη και Ελλάδα Ευαγγέλου. Η Επιτροπή αυτή, ωστόσο, επηρεάζει μόνο κατά το 30% το αποτέλεσμα και η υπόλοιπη βαθμολογία καθορίζεται από τα αντικειμενικά (μετρήσιμα) κριτήρια, αλλά και τα αποτελέσματα ποιότητας που καταθέτει η Επιτροπή Αξιολόγησης Παραστάσεων (ΕΑΠ).
