Δες περισσότερα άρθρα του philenews όταν αναζητάς ειδήσεις στην Google
Add philenews.com on Google
Μια σπουδαία ανακάλυψη έγινε σε βιβλιοθήκη της Ολλανδίας, όπου εντοπίστηκε ανάμεσα στις σελίδες ενός βιβλίου σπάνιο κομμάτι πάπυρου με την Οδύσσεια του Ομήρου, ηλικίας περίπου 1.700 ετών.
Συγκεκριμένα, ερευνητής που μελετούσε μια συλλογή αρχαίων αιγυπτιακών κειμένων στη Βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου της Ουτρέχτης εντόπισε ένα σκισμένο κομμάτι περγαμηνής. Με μια προσεκτικότερη εξέταση διαπιστώθηκε ότι το θραύσμα, με διαστάσεις μόλις 6,6 επί 7,7 εκατοστά, περιλαμβάνει στίχους από τη 12η ραψωδία του ελληνικού έπους.
Το απόσπασμα περιγράφει τα γεγονότα μετά την άφιξη του Οδυσσέα και των συντρόφων του στο νησί του Ήλιου, όπου οι άνδρες, παρά τη ρητή απαγόρευση του ήρωα, σφάζουν και τρώνε τα ιερά βόδια του θεού. Ο Ήλιος εξοργίζεται και ζητά από τους άλλους θεούς να τιμωρήσουν τους θνητούς, με τον Δία να στέλνει μια τρομερή καταιγίδα που καταστρέφει το πλοίο του Οδυσσέα και σκοτώνει τους συντρόφους του.
Οι ειδικοί χαρακτηρίζουν τη συγκεκριμένη στιγμή ως «σημείο καμπής» στην εξέλιξη του έπους.
Η ανακάλυψη θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς μέχρι σήμερα έχουν εντοπιστεί μόλις περίπου 30 παρόμοια θραύσματα της «Οδύσσειας».
«Η σελίδα αυτή, γραμμένη και στις δύο πλευρές, θα αποτελούσε μέρος μιας φορητής έκδοσης ολόκληρης της “Οδύσσειας” – περίπου στο μέγεθος ενός Kindle – που ανήκε σε έναν θαυμαστή του Ομήρου ο οποίος ζούσε γύρω στο 300 μ.Χ.», εξήγησαν οι ερευνητές.
Το θραύσμα ανακαλύφθηκε από τον δρα Μαρκ ντε Κράι, ειδικό στην ελληνική λογοτεχνία και καθηγητή στο Πανεπιστήμιο Radboud της Ολλανδίας, κατά τη διάρκεια μελέτης πρώιμων χριστιανικών χειρογράφων στη Βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου της Ουτρέχτης.
Η πλειονότητα αυτών των κειμένων ήταν γραμμένη σε περγαμηνή στην κοπτική γλώσσα – την αιγυπτιακή γλώσσα που χρησιμοποιούσε το ελληνικό αλφάβητο – όμως η συλλογή περιλάμβανε επίσης ορισμένους αιγυπτιακούς και ελληνικούς παπύρους.
Ανάμεσά τους βρισκόταν ένα φθαρμένο και αποχρωματισμένο κομμάτι, το οποίο αρχικά είχε θεωρηθεί ένα ασήμαντο θραύσμα του 7ου αιώνα. Το μικρό μέγεθος των γραμμάτων και η ιδιαίτερα προσεγμένη γραφή, όμως, κίνησαν το ενδιαφέρον του ερευνητή.
Ο ντε Κράι αναγνώρισε σύντομα ορισμένες λέξεις που ήταν χαρακτηριστικές των ομηρικών επών.
Η κρίσιμη στιγμή της «Οδύσσειας»
«Η 12η ραψωδία είναι το τελευταίο βιβλίο της αφηγηματικής αναδρομής του Οδυσσέα, πριν από την πραγματική επιστροφή του στην Ιθάκη», ανέφερε σε ανακοίνωσή του το Πανεπιστήμιο της Ουτρέχτης.
Στην 6η ραψωδία, ο Οδυσσέας φτάνει στο νησί των Φαιάκων, τη Σχερία (η σημερινή Κέρκυρα), αφού μια καταιγίδα έχει καταστρέψει το πλοίο του και έχει σκοτώσει όλους τους συντρόφους του. Μετά την άφιξή του, ο Οδυσσέας αφηγείται στους οικοδεσπότες του, στις ραψωδίες 9 έως 12, το ταξίδι που τον οδήγησε από την Τροία έως τη Σχερία.
Η περιπέτεια περιλαμβάνει τη συνάντηση με τον Κύκλωπα και τη θεά Κίρκη, από τις οποίες ο Οδυσσέας και οι περισσότεροι σύντροφοί του καταφέρνουν να επιβιώσουν. Η καταστροφή, όμως, έρχεται όταν φτάνουν στη Θρινακία, το νησί του Ήλιου.
Στο ποίημα περιγράφεται πως το «δεξί χέρι» του Οδυσσέα, ο Ευρύλοχος, τον παρακαλεί να τους επιτρέψει να αποβιβαστούν για να βρουν τροφή. Ο Οδυσσέας συμφωνεί, αλλά τους απαγορεύει αυστηρά να πειράξουν τα ιερά βόδια του θεού.
Όταν τα αποθέματα τροφής εξαντλούνται, οι σύντροφοί του παραβιάζουν την εντολή, σκοτώνουν και τρώνε τα ζώα, προκαλώντας την οργή του Ήλιου και την εκδίκηση του Δία, ο οποίος καταστρέφει το πλοίο και σκοτώνει όλους τους άνδρες εκτός από τον Οδυσσέα.
«Οι στίχοι που βρέθηκαν μέσα στο βιβλίο περιγράφουν ακριβώς τη στιγμή κατά την οποία ο Ήλιος ανακαλύπτει τι έχουν κάνει οι σύντροφοι του Οδυσσέα», ανέφερε το πανεπιστήμιο. «Αυτό οδηγεί στο χαμηλότερο σημείο του δεκαετούς ταξιδιού του Οδυσσέα, αλλά σηματοδοτεί επίσης την αρχή της πορείας του προς την εκδίκηση απέναντι στους άνδρες που προσπαθούν να πάρουν τον έλεγχο της συζύγου του Πηνελόπης και του παλατιού του στην Ιθάκη».
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι πρόκειται για κρίσιμη καμπή της «Οδύσσειας», περίπου στο μέσο του έργου, το οποίο αποτελείται από 24 ραψωδίες.
Και άλλη ανακάλυψη από τον κόσμο του Ομήρου
Νωρίτερα φέτος, είχε ανακαλυφθεί ένα θραύσμα από ένα άλλο ομηρικό έπος, την «Ιλιάδα», στο εσωτερικό του σώματος μιας αιγυπτιακής μούμιας ηλικίας 1.600 ετών. Ήταν η πρώτη φορά που ένα ελληνικό λογοτεχνικό κείμενο εντοπίστηκε ενσωματωμένο στη διαδικασία ταρίχευσης.
Το εύρημα βρέθηκε σε τάφο ρωμαϊκής εποχής στην αρχαία αιγυπτιακή πόλη Οξύρρυγχο, περίπου 190 χιλιόμετρα νότια του Καΐρου, στη σημερινή περιοχή Αλ Μπαχνάσα.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι ο πάπυρος τοποθετήθηκε στην κοιλιά της μούμιας στο πλαίσιο της διαδικασίας ταρίχευσης, η οποία περιλάμβανε την αφυδάτωση του σώματος και την περιτύλιξή του για προστασία.
Ανασκαφές έχουν αποκαλύψει στο παρελθόν δείγματα ελληνικής γραφής ενσωματωμένα σε διαδικασίες μουμιοποίησης, ωστόσο όλα περιείχαν μαγικό ή τελετουργικό περιεχόμενο.
Η «Ιλιάδα», που χρονολογείται περίπου στον 8ο αιώνα π.Χ., αποτελείται επίσης από 24 ραψωδίες και επικεντρώνεται κυρίως στον Τρωικό Πόλεμο, τα κατορθώματα και την τραγική μοίρα του Αχιλλέα, του σπουδαιότερου πολεμιστή του ελληνικού στρατού.
