Για το μεγάλο μας θέμα ο λόγος, το Κυπριακό. Βρήκα λοιπόν ότι έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον κάποιες παλαιότερες ειδήσεις σχετικές με το εθνικό μας πρόβλημα, που δείχνουν, εκτός πολλών άλλων, μια ιστορία επαναλαμβανόμενη, μα προπαντός μια ιστορία που δεν τελειώνει ποτέ. Ίδιες ή παρόμοιες καταστάσεις, σίγουρα δύσκολες, επικρατούσαν και το 1959 όπως και σήμερα. Πιο κάτω δείτε μερικές ειδήσεις δημοσιευμένες στον Φιλελεύθερο από το 1959 μέχρι και το 1983. Υπάρχουν βέβαια και δεκάδες άλλες, που επιβεβαιώνουν και το μέγεθος του κυπριακού προβλήματος, αλλά και την αδυναμία να εξευρεθεί λύση.
1959: Επί ξυρού ακμής βρίσκεται η Διάσκεψη του Λονδίνου για την επικύρωση των Συμφωνιών της Ζυρίχης. Ο Μακάριος και η κυπριακή αντιπροσωπεία δέχονται έντονες πιέσεις, ακόμη και από τον υπουργό Εξωτερικών της Ελλάδας, Ευάγγελο Αβέρωφ, να αποδεχθούν τη δημιουργία ανεξάρτητου κράτους, αντί του επιδιωκόμενου στόχου της ένωσης.
1961: Ο «Φ» δημοσιεύει δηλώσεις του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου, μετά από έκτακτη συνεδρία του Υπουργικού Συμβουλίου, με τις οποίες «καυτηριάζει την στάσιν των Τουρκοκυπρίων και προειδοποιεί ότι θα λάβη κάθε μέτρον διά να επιζήση η Κυπριακή Δημοκρατία». Οι Τούρκοι βουλευτές είχαν καταψηφίσει τα νομοσχέδια για την είσπραξη φόρων και τελών, έτσι το κράτος κινδύνευε με παράλυση.
1964: Πραγματοποιήθηκε στο Λονδίνο η πενταμερής διάσκεψη με τη συμμετοχή των τριών εγγυητριών δυνάμεων και των δύο κοινοτήτων της Κύπρου. Η τουρκοκυπριακή ηγεσία και η Τουρκία έκαναν και πάλι λόγο για «γενοκτονία», αναφερόμενες στον θάνατο πολλών Τουρκοκυπρίων, όμως αποσιωπούσαν τις απώλειες Ελληνοκύπριων αμάχων.
1964: «Ο Κρούτσεφ προειδοποιεί αυστηρώς Αγγλίαν – Τουρκίαν. Να αποχωρήσουν εκ Κύπρου άπαντα τα ξένα στρατεύματα. Η Τουρκία να αποφύγη εισβολήν εις Κύπρον. Θα προκαλέση επικίνδυνον άλυσιν αντιδράσεων. Η Ρωσία θα προασπίση αποφασιστικώς τους φίλους της. Συνεννοούνται μόνοι οι Κύπριοι». Με αυτούς τους τίτλους κάλυψε ο «Φ» τη σοβιετική παρέμβαση, με την οποία αποτράπηκε η πραγματοποίηση τουρκικής εισβολής, υπό το πρόσχημα της προστασίας των Τουρκοκυπρίων και της «άρσης της απομόνωσής τους», αφού είχαν εγκλειστεί σε θύλακες κατά τη διάρκεια των διακοινοτικών ταραχών.
1964: Η κυπριακή Κυβέρνηση ετοίμασε προσφυγή στον ΟΗΕ για τις ταραχές στην Κύπρο και τις απειλές της Τουρκίας, όπως αναφέρει ο «Φ» σε πρωτοσέλιδο δημοσίευμά του.
1972: Η άφιξη του τσεχοσλοβακικού οπλισμού, που είχε ζητήσει ο Μακάριος από τη Μόσχα, πυροδότησε τη μετωπική σύγκρουση με τη χούντα. Με διακοίνωσή της την προηγούμενη μέρα η χούντα έθετε όρους στον Μακάριο, τόσο για τον οπλισμό όσο και για την απόσυρση του ιδίου από την πολιτική. Η κυπριακή Κυβέρνηση και ο Μακάριος απέρριψαν τη χουντική διακοίνωση. Την ίδια στιγμή η Τουρκία άρχισε και πάλι να κάνει λόγο για τα επεμβατικά της «δικαιώματα» στην Κύπρο, όπως έγραφε ο «Φ».
1974: Εντείνονται οι φήμες στην Κύπρο για επικείμενο πραξικόπημα, ύστερα από την επιστολή του Μακάριου προς τον «Πρόεδρο» της χούντας, στρατηγό Φαίδωνα Γκιζίκη, με την οποία κατήγγελλε τις τεκταινόμενες συνωμοσίες εναντίον της Δημοκρατίας και του ίδιου.
1977: Σύμφωνα με δημοσίευμα του «Φ», οι συνομιλίες του Αμερικανού Προέδρου Τζίμι Κάρτερ με τους Πρωθυπουργούς της Ελλάδας, Κωνσταντίνο Καραμανλή, και της Τουρκίας, Σουλεϊμάν Ντεμιρέλ, αφορούν και στο Κυπριακό. Η ανάδειξη του Τζίμι Κάρτερ στην προεδρία των ΗΠΑ, με τη στήριξη της ελληνικής ομογένειας, γέμισε με ελπίδες τον κυπριακό λαό. Όμως σύντομα διαφάνηκε ότι ο Κάρτερ θα αθετούσε τις υποσχέσεις του για δίκαιη λύση του Κυπριακού.
1983: Η υποβολή των δεικτών Πέρεζ ντε Κουεγιάρ προκάλεσε κρίση στην Κυβέρνηση Κυπριανού (αποχώρησε ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Ρολάνδης, που αμέσως αποβλήθηκε από το ΔΗΚΟ). Ο Ραούφ Ντενκτάς τήρησε αδιάλλακτη στάση, ενώ το έγγραφο Κουεγιάρ αντιμετωπιζόταν με επιφυλάξεις από την ελληνοκυπριακή πλευρά, με τη σύμφωνο γνώμη του Ανδρέα Παπανδρέου. Κυπριανού και Παπανδρέου είχαν ολονύκτια σύσκεψη στο Καστρί. Για τους χειρισμούς του Σπύρου Κυπριανού υπήρχαν αντιδράσεις και από το ΑΚΕΛ.
lenia.karatzia@phileleftheros.com
