Πρέπει να μάθουμε ξανά να ακούμε τους άλλους, να κατανοούμε τις ιστορίες τους και έτσι να εντοπίζουμε αυτά που μας ενώνουν».

Είναι μία από τις διαπιστώσεις/παραινέσεις του πρώην πλανητάρχη Μπαράκ Ομπάμα από την ομιλία που έκανε στην Αθήνα τη βδομάδα που πέρασε. Το θέμα της συνύπαρξης με τους άλλους, μάλιστα, το έθεσε ως ένα από τα σημαντικά θεμέλια της Δημοκρατίας, η οποία, όπως διαπιστώνει, βρίσκεται σε κίνδυνο. «Η δημοκρατία είναι εγκλωβισμένη και πρέπει να δούμε τι θα κάνουμε γι’ αυτό. Λέω στα παιδιά μου να κλείσουν τα τηλέφωνά τους, να βγουν έξω, να μιλήσουν με ανθρώπους. Να δουν τα πράγματα πιο “πλατιά”» συνέχισε.

Είναι γεγονός πως, ενώ μοιάζει πως επικοινωνούμε μεταξύ μας περισσότερο από κάθε άλλη εποχή, στην πραγματικότητα έχουμε περιχαρακωθεί σε ομάδες χειροκροτώντας ομοϊδεάτες και βρίζοντας όσους έχουν άλλη άποψη. «Ζούμε στο δικό μας καβούκι», είπε, «εκεί αισθανόμαστε πιο ασφαλείς και έτσι κατοχυρώνουμε τις προκαταλήψεις μας.

Αν βάλουμε στη συζήτηση και τα fake news, καταλαβαίνετε ότι υπάρχουν όλο και περισσότεροι άνθρωποι που δεν πιστεύουν τίποτα. Αυτό υπονομεύει τη δημοκρατία μας. Για αυτό, πρέπει να εκπαιδεύσουμε τους νέους, ώστε να αναγνωρίζουν το ψέμα από την αλήθεια, αλλά και να αρχίσουμε να μιλάμε και με όσους διαφωνούν με εμάς. Αυτό θα οικοδομήσει τις νέες κοινωνίες».

Παρά το ότι στην ομιλία του ο Ομπάμα εντόπισε ουκ ολίγα κακά της μοίρας μας -κλιματική αλλαγή, οικονομικές ανισότητες, επισιτιστική κρίση, άνοδος της ακροδεξιάς, τεχνητή νοημοσύνη, ένα σύστημα παγκοσμιοποίησης που παρά τα όποια καλά του, έκανε πολλούς ανθρώπους εργάτες, ένα σύστημα οικονομίας όπου ο νικητής τα παίρνει όλα – το ποτήρι παραμένει μισογεμάτο.

«Η ζωή είναι μικρή, πρέπει να έχουμε το θάρρος να σηκωνόμαστε όταν πέφτουμε. Στην Ακρόπολη, ο ξεναγός μας έλεγε πως υπάρχουν ερείπια πάνω στα οποία χτίστηκε η πόλη. Αυτό πρέπει να κάνουμε, να χτίσουμε πάνω στα ερείπια. Αυτό είναι η δημοκρατία. Αν συνεργαστούμε και συμμαχήσουμε, θα ξαναχτίσουμε πάνω στα ερείπια». 

Για να κτίσουμε όμως πάνω στα ερείπια, θα πρέπει να εξαλείψουμε τις ανισότητες, να μορφώσουμε τους νέους, να στείλουμε βοήθεια σε χώρες που έχουν ανάγκη και τα λοιπά και τα λοιπά. Αν μη τι άλλο ο Ομπάμα τα διαπιστώνει. Έστω και να αμείβεται με εκατοντάδες χιλιάδες για να τα λέει σε ομιλίες του ανά τον κόσμο. Το ερώτημα είναι πως επιτυγχάνονται; Πως γεφυρώνονται οι ανισότητες που τορπιλίζουν τα θεμέλια της δημοκρατίας; Πως αναχαιτίζεται η άνοδος της ακροδεξιάς; Πως η τεχνητή νοημοσύνη χρησιμοποιείται μόνο για το καλό;