Στα δύο χρόνια που βρίσκεται στο πηδάλιο του ΑΚΕΛ ο Στέφανος Στεφάνου έχει κάνει περισσότερο από ξεκάθαρο ότι στόχος του είναι να αποκαταστήσει τους διαύλους επικοινωνίας με τα μέλη, τους φίλους και τους υποστηρικτές του κόμματος. Μεθοδικά και συγκροτημένα προσεγγίζει τον κόσμο που κινείται στο χώρο της ευρύτερης κεντροαριστεράς, μέχρι και δεξιότερα.

Το ΑΚΕΛ βρίσκεται σε διαδικασία καταστατικών και άλλων αλλαγών. Η διάγνωση για την ανάγκη ανανέωσης δεν αμφισβητείται από κανένα. Ζητούμενο είναι ο χρόνος, ο τρόπος και το εύρος των αλλαγών. Το μεγάλο στοίχημα πλέον είναι πόσο πολύ ή λίγο είναι διατεθειμένο το ΑΚΕΛ να αλλάξει. Τι θα αλλάξει. Πώς το αλλάξει. Και, φυσικά, ποιοι θα υλοποιήσουν τις αλλαγές.

Στην καθημερινή πρακτική, από την οικονομία μέχρι την πολιτική, ακόμη και στις προσωπικές μας ενέργειες, τα στάδια μιας αλλαγής είναι τρία: Είναι η λήψη μιας απόφασης, η υλοποίησή της και η επικοινωνία της. Πρόκειται για τρία αλληλοεπιδρώντα επίπεδα, το καθένα με τη δική του δυναμική. Κανένα δεν μπορεί να λειτουργεί σε βάρος του άλλου, ούτε και μπορεί να σταθεί από μόνο του.
Στην περίπτωση του ΑΚΕΛ οι αλλαγές άρχισαν από τα εύκολα. Το φρεσκάρισμα του λογότυπου είναι ένα πρώτο βήμα αλλά δεν είναι το μείζον. Είναι μια ένδειξη ότι κάτι αλλάζει, ή ότι κάτι μπορεί να αλλάξει. Κάπου εδώ όμως αρχίζουν τα δύσκολα: Τι χρειάζεται να αλλάξει στο ΑΚΕΛ ώστε να γίνει ένα κόμμα με προοπτική για το μέλλον; Είναι τα χρώματα του; Είναι τα πρόσωπά του; Η ιδεολογία του; Οι πολιτικές του; Είναι λίγο από όλα; Είναι όλα μαζί;

Ο κυριότερος λόγος για τον οποίο το ΑΚΕΛ δεν είχε την τύχη άλλων μαρξιστικών κομμάτων μετά την κατάρρευση του υπαρκτού σοσιαλισμού, είναι γιατί στην εκατονταετή διαδρομή του έδειξε προσαρμοστικότητα στα πολιτικά, οικονομικά και κοινωνικά δεδομένα που επικρατούσαν διαχρονικά στην Κύπρο. Ωστόσο, οι απώλειες που καταγράφει το κόμμα τα τελευταία χρόνια δεν αφήνουν άλλη επιλογή. Η ανανέωση είναι εκ των ων ουκ άνευ σε διαφορετική περίπτωση η φθίνουσα πορεία θα είναι μη αναστρέψιμη.

Οι προεδρικές του Φεβρουαρίου ήταν το πρώτο εκλογικό τεστ που έδωσε το ΑΚΕΛ στην εποχή Στεφάνου και το αποτέλεσμα ήταν τέτοιο που δικαίωσε την ηγεσία του κόμματος για την επιλογή του υποψήφιου. Το αναπάντεχο 48,2% που εξασφάλισε ο Ανδρέας Μαυρογιάννης έδωσε στο ΑΚΕΛ την αυτοπεποίθηση που είχε ανάγκη μετά από πολλές εκλογικές απογοητεύσεις. Ωστόσο, το αποτέλεσμα δεν πρέπει να οδηγεί σε ψευδαισθήσεις. Η ανάγνωση της ετυμηγορίας του εκλογικού σώματος θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τα πολιτικά και κοινωνικά δεδομένα, από τα οποία δεν μπορεί να αγνοηθεί το πρωτόγνωρο εμφυλιακό κλίμα που υπήρξε εντός του ΔΗΣΥ. Για πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια το ΑΚΕΛ έδωσε εκλογική μάχη υπό ευνοϊκές συνθήκες, αφού ο μεγάλος πολιτικός του αντίπαλος ήταν διασπασμένος, σχεδόν παροπλισμένος. Υπό αυτή την έννοια το εκλογικό αποτέλεσμα είναι αξιοπρεπές για το ΑΚΕΛ, αξιοπρεπέστατο για όσους προτιμούν τον υπερθετικό βαθμό, αλλά δεν επιτρέπει θριαμβολογίες.

Από το 2011 το ΑΚΕΛ παραμένει χωρίς συμμάχους και είναι η τρίτη συνεχόμενη προεδρική αναμέτρηση που χάνει. Το 2013 ζητούμενο ήταν η αποτροπή της συντριβής, το 2018 στόχος ήταν η αξιοπρεπής ήττα και 2023 πρώτιστο διακύβευμα ήταν να αποφευχθεί το δίλημμα Χριστοδουλίδης ή Αβέρωφ στον δεύτερο γύρο. Οι μικρές αυτές επιτυχίες δεν πρέπει να επισκιάζουν την πραγματικότητα.

Το εκλογικό αποτέλεσμα των τελευταίων προεδρικών προσφέρει στην ηγεσία του ΑΚΕΛ την απαραίτητη αυτοπεποίθηση για καταστατικές και άλλες αλλαγές χωρίς πίεση. Στην πρόσφατη συγκέντρωση παρουσίασης του νέου λογότυπου ο Στέφανος Στεφάνου είπε ότι επόμενος στόχος είναι οι διπλές εκλογές του 2024 (ευρωεκλογές και δημοτικές) και ακολούθως οι βουλευτικές του 2026. Σε συνεντεύξεις που έδωσε έθεσε μάλιστα ως στόχο των βουλευτικών το 30% ενώ έβαλε στο κάδρο και τις προεδρικές εκλογές του 2028. Οι στόχοι αυτοί είναι εξαιρετικά φιλόδοξοι με υψηλό βαθμό δυσκολίας.

Για να έχουν πιθανότητες επιτυχίας όλα αυτά, θα πρέπει πρώτα το ΑΚΕΛ να δώσει περιεχόμενο στο σύνθημα «με το βλέμμα στο μέλλον». Με πολιτικές, με θέσεις και με προτάσεις, αλλά και με πρόσωπα, που να πείθουν ότι είναι διατεθειμένα να αλλάξουν νοοτροπίες, συμπεριφορές, μυαλά και πολλά άλλα, σίγουρα πολύ πιο δύσκολα από ένα λογότυπο.