Δηλαδή, για να το καταλάβουμε, χρειαζόταν να θεσπίσει η κυβέρνηση ειδικό Κώδικα Δεοντολογίας για να γνωρίζουν οι υπουργοί, υφυπουργοί, επίτροποι ότι κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους οφείλουν να «ασκούν τα καθήκοντά τους με ευπρέπεια, ευγένεια και επαγγελματισμό, επιδεικνύοντας σεβασμό προς όλα τα μέλη της κυβέρνησης και τους συνεργάτες αυτών»; Στο άρθρο 3 είναι αυτό, κάτω από τον τίτλο: Θεμελιώδεις αρχές.
Μετά από εφτάμισι μήνες που κυβερνούν, ανακάλυψαν ότι τα μέλη της κυβέρνησης χρειάζονται Κώδικα Δεοντολογίας για να γνωρίζουν ότι «ακολουθούν και σέβονται τις αρχές της ανιδιοτέλειας, της ακεραιότητας, της αξιοκρατίας, της αμεροληψίας, της εντιμότητας, της εχεμύθειας, της αντικειμενικότητας, της ειλικρίνειας, της υπευθυνότητας, της δέουσας επιμέλειας, της διαφάνειας και της λογοδοσίας».
Χωρίς κώδικα υιοθετημένο πανηγυρικά από το Υπουργικό Συμβούλιο, τα μέλη της κυβέρνησης μπορεί και να μην ασκούσαν τα καθήκοντά τους με ευπρέπεια και ευγένεια. Μπορεί να μας έβριζαν αγενώς κι έπρεπε να τους τα γράψουν σε κώδικα για να είναι ευγενείς και ανιδιοτελείς.
Πάντως, στο τέλος του μακροσκελέστατου κώδικα, που μοιάζει να έγινε για λόγους εντυπωσιασμού παρά για την ουσία, παρατίθενται ως παράρτημα και οι σχετικές νομοθεσίες. Οκτώ συνολικά νομοθεσίες και ένας Κανονισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο περί Αθέμιτης Κτήσης Περιουσιακού Οφέλους από Αξιωματούχους, Ο περί της Διαφάνειας στις Διαδικασίες Λήψης Δημόσιων Αποφάσεων, Ο περί του Ασυμβιβάστου, τέτοιες. Υπάρχουν, δηλαδή, οι νομοθεσίες τις οποίες οφείλουν να ακολουθούν τα μέλη της κυβέρνησης και ο κώδικας είναι περιττός.
Περιττός σε όσα αφορούν την ουσία. Που μία είναι. Η εντιμότητα. Άμα είναι έντιμοι οι υπουργοί και άλλοι αξιωματούχοι, δεν χρειάζονται κώδικα για να ασκούν τα καθήκοντά τους λαμβάνοντας τις αποφάσεις τους και ενεργώντας «με αντικειμενικά και αξιοκρατικά κριτήρια». Αν χρειάζεται να τους τα γράψει αυτά σε κώδικα ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, ζήτω που καήκαμε.
Το έκανε και ο Νίκος Αναστασιάδης. Και μάλιστα, ανακοινώνοντας «Χάρτα Δεοντολογίας των μελών της κυβέρνησης», την 1η Μαρτίου 2013, δηλαδή την πρώτη μέρα που ανέλαβε την προεδρία. Παρόμοιες πρόνοιες με τις σημερινές, αλλά πολύ πιο λιτές. Το έχει αυτό η κυβέρνηση Χριστοδουλίδη. Μιλά πολύ, γράφει πολλά και στο τέλος χάνει την ουσία. Τι καταλάβαμε, όμως, που είχε «Χάρτα Δεοντολογίας» η κυβέρνηση Αναστασιάδη; Έλεγε κι αυτή ότι «τα μέλη της κυβέρνησης δεν αποδέχονται τυχόν προσκλήσεις για προσωπική φιλοξενία» κι ότι «επιστρέφουν στο κράτος, είτε αμέσως είτε με τη λήξη της θητείας τους, δώρα των οποίων η αξία υπερβαίνει τα €150». Επέστρεψε μήπως στο κράτος ο Νίκος Αναστασιάδης την οικογενειακή φιλοξενία του στο αεροπλάνο του Σαουδάραβα που πήγαινε Σεϋχέλλες; Ή δεν άξιζε πάνω από €150 το ταξίδι – δώρο;
Το σοβάρεψε περισσότερο, όμως, ο Νίκος Χριστοδουλίδης. Ο δικός του Κώδικας Δεοντολογίας συνοδεύεται και από έναν διορισμό. Θα διορίσει Σύμβουλο Δεοντολογίας ο οποίος θα παρακολουθεί τους υπουργούς και τους άλλους και θα του λέει αν συμμορφώνονται με τον κώδικα. Και μάλιστα, ο Σύμβουλος, «κατόπιν συνεννόησης με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας», θα εκδίδει «από καιρό σε καιρό κατευθυντήριες οδηγίες για την καλύτερη δυνατή ερμηνεία και εφαρμογή των διατάξεων» του κώδικα.
Να σοβαρευτούμε λίγο γενικότερα, λέω εγώ. Γιατί σαν να και το έριξε στο παραμύθι η κυβέρνηση. Κοτζάμ υπουργοί, υφυπουργοί, επίτροποι δεν τον κατανόησαν τον κώδικα που τους λέει να «ασκούν τα καθήκοντά τους με ευπρέπεια, ευγένεια και επαγγελματισμό», ούτε ότι δεν πρέπει να παίρνουν δώρα πάνω από €150, και χρειάζονται από καιρό σε καιρό κατευθυντήριες οδηγίες για να τον εφαρμόζουν καλύτερα. Ρεζιλίκια να τα πούμε και τίποτε άλλο.
Στο κάτω – κάτω, για τα άλλα, τα σοβαρά, για τα οποία πρέπει να ελέγχονται οι πάντες, υπάρχει και η Ανεξάρτητη Αρχή κατά της διαφθοράς, υπάρχει και η Επιτροπή που τους δίνει άδεια να εργαστούν στον ιδιωτικό τομέα όταν αποχωρήσουν, υπάρχει και ο Γενικός Ελεγκτής, και η Επίτροπος Διοικήσεως και πολλοί άλλοι για να ελέγχουν. Αρκεί να τους αφήνουν. Ο κώδικας και ο Σύμβουλος Δεοντολογίας απλώς περιπλέκουν τον έλεγχο. Ελπίζουμε να μην ήταν αυτός ο σκοπός και να ήταν μόνο το σόου.
